១. លសុណវគ្គោ

១. លសុណសិក្ខាបទវណ្ណនា

បាចិត្តិយេសុ លសុណវគ្គស្ស តាវ បឋមេ លសុណន្តិ មគធរដ្ឋេ ជាតំ អាមកំ ភណ្ឌិកលសុណមេវ, ន ឯកទ្វិតិមិញ្ជកំ. តញ្ហិ ‘‘ខាទិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហន្តិយា ទុក្កដំ, អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ បាចិត្តិយំ.

សាវត្ថិយំ ថុល្លនន្ទំ អារព្ភ លសុណំ ហរាបនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, តិកបាចិត្តិយំ, អលសុណេ ទ្វិកទុក្កដំ. តស្មិំ បន អលសុណសញ្ញាយ, បលណ្ឌុកេ, ភញ្ជនកេ, ហរិតកេ, ចាបលសុណេ, សូបសម្បាកេ, មំសសម្បាកេ, តេលសម្បាកេ, សាឡវេ, ឧត្តរិភង្គេ, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. អាមកលសុណញ្ចេវ, អជ្ឈោហរណញ្ចាតិ ឥមានេត្ថ ទ្វេ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ ឯឡកលោមសទិសានីតិ.

លសុណសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. សម្ពាធលោមសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទុតិយេ សម្ពាធេតិ បដិច្ឆន្នោកាសេ, ឧបកច្ឆកេសុ ច មុត្តករណេ ចាតិ អត្ថោ. សំហរាបេយ្យាតិ ឯត្ថ ខុរសណ្ឌាសកត្តរិអាទីសុ យេន កេនចិ សំហរាបេន្តិយា បយោគគណនាយ បាចិត្តិយំ, ន លោមគណនាយ.

សាវត្ថិយំ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ សម្ពាធេ លោមំ សំហរាបនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, អត្តនោ អត្ថាយ អញ្ញំ អាណាបេន្តិយា សាណត្តិកំ, អាបត្តិភេទោនត្ថិ. អាពាធបច្ចយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. អាពាធាភាវោ, សម្ពាធេ លោមសំហរណន្តិ ឥមានេត្ថ ទ្វេ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ ភិក្ខុនិយា សទ្ធិំ ឯកទ្ធានមគ្គគមនសិក្ខាបទសទិសានីតិ.

សម្ពាធលោមសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. តលឃាតកសិក្ខាបទវណ្ណនា

តតិយេ តលឃាតកេតិ អន្តមសោ ឧប្បលកេសរេនាបិ មុត្តករណស្ស តលឃាតនេ មុត្តករណម្ហិ បហារទានេ បាចិត្តិយន្តិ អត្ថោ.

សាវត្ថិយំ ទ្វេ ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ តលឃាតករណវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, បុរិមនយេនេវ សាណត្តិកំ, អាបត្តិភេទោ នត្ថិ. ឥតោ បរំ បន យត្ថ នត្ថិ, តត្ថ អវត្វាវ គមិស្សាម. អាពាធបច្ចយា គណ្ឌំ វា វណំ វា បហរន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. អាពាធាភាវោ, មុត្តករណេ បហារទានំ, ផស្សសាទិយនន្តិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ បឋមបារាជិកសទិសានីតិ.

តលឃាតកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៤. ជតុមដ្ឋកសិក្ខាបទវណ្ណនា

ចតុត្ថេ ជតុមដ្ឋកេតិ ជតុនា កតេ មដ្ឋទណ្ឌកេ. វត្ថុវសេនេតំ វុត្តំ, កាមរាគេន បន ឧប្បលកេសរម្បិ បវេសេន្តិយា អាបត្តិ.

សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ ភិក្ខុនិំ អារព្ភ ជតុមដ្ឋកសាទិយនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, សេសំ តតិយសទិសមេវាតិ.

ជតុមដ្ឋកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. ឧទកសុទ្ធិកសិក្ខាបទវណ្ណនា

បញ្ចមេ ឧទកសុទ្ធិកន្តិ មុត្តករណស្ស ធោវនំ. អាទិយមានាយាតិ ករោន្តិយា. ទ្វង្គុលបព្ពបរមំ អាទាតព្ពន្តិ ទ្វីសុ អង្គុលីសុ ឯកេកំ កត្វា ទ្វង្គុលបព្ពបរមំ អាទាតព្ពំ. តំ អតិក្កាមេន្តិយាតិ សចេ ធោវនកាលេ រាគវសេន វិត្ថារតោ តតិយាយ អង្គុលិយា អគ្គបព្ពំ, គម្ភីរតោ ឯកិស្សាវ អង្គុលិយា តតិយបព្ពំ បវេសេតិ បាចិត្តិយំ.

សក្កេសុ អញ្ញតរំ ភិក្ខុនិំ អារព្ភ អតិគម្ភីរំ ឧទកសុទ្ធិកំ អាទិយនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, តិកបាចិត្តិយំ, ឩនកទ្វង្គុលបព្ពេ ទ្វិកទុក្កដំ. តស្មិំ បន ឩនកសញ្ញាយ, ទ្វង្គុលបព្ពបរមំ អាទិយន្តិយា, អាពាធបច្ចយា អតិរេកម្បិ, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ, សេសំ តតិយសទិសមេវាតិ.

ឧទកសុទ្ធិកសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦. ឧបតិដ្ឋនសិក្ខាបទវណ្ណនា

ឆដ្ឋេ ភុញ្ជន្តស្សាតិ បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរំ ភុញ្ជតោ. បានីយេនាតិ សុទ្ធេន វា ឧទកេន, តក្កាទីសុ វា អញ្ញតរេន. វិធូបនេនាតិ យាយ កាយចិ ពីជនិយា. ឧបតិដ្ឋេយ្យាតិ យា ឯតេសុ ទ្វីសុ អញ្ញតរំ គហេត្វា ហត្ថបាសេ តិដ្ឋតិ, តស្សា បាចិត្តិយំ.

សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ ភិក្ខុនិំ អារព្ភ ភុញ្ជន្តស្ស ឯវំ តិដ្ឋនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, តិកបាចិត្តិយំ, ហត្ថបាសំ វិជហិត្វា ខាទនីយំ ខាទន្តស្ស ឧបតិដ្ឋន្តិយា ទុក្កដំ, អនុបសម្បន្នេ តិកទុក្កដំ. ‘‘ឥមំ បិវថ, ឥមិនា ពីជថា’’តិ ឯវំ ទេន្តិយា វា, ទាបេន្តិយា វា, អនុបសម្បន្នំ វា ឧបតិដ្ឋាបនត្ថំ អាណាបេន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. ភុញ្ជន្តស្ស ភិក្ខុនោ ហត្ថបាសេ ឋានំ, បានីយស្ស វា វិធូបនស្ស វា គហណន្តិ ឥមានេត្ថ ទ្វេ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ ឯឡកលោមសទិសានីតិ.

ឧបតិដ្ឋនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៧. អាមកធញ្ញសិក្ខាបទវណ្ណនា

សត្តមេ វិញ្ញត្វាតិ អន្តមសោ មាតរម្បិ យាចិត្វា. ភុញ្ជេយ្យាតិ អជ្ឈោហរេយ្យ. ឯត្ថ ច វិញ្ញត្តិ ចេវ ភោជនញ្ច បមាណំ, តស្មា សយំ វិញ្ញត្វា អញ្ញាយ ភជ្ជនាទីនិ ការាបេត្វា វា, អញ្ញាយ វិញ្ញាបេត្វា សយំ ភជ្ជនាទីនិ កត្វា វា បដិគ្គហណតោ បដ្ឋាយ យាវ ទន្តេហិ សំខាទនំ, តាវ បុព្ពប្បយោគេសុ ទុក្កដានិ, អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ បាចិត្តិយំ.

សាវត្ថិយំ សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ អាមកធញ្ញំ វិញ្ញាបនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, សយំ វា អញ្ញាយ វា អវិញ្ញត្តិយា លទ្ធំ ភជ្ជនាទីនិ កត្វា វា ការេត្វា វា ភុញ្ជន្តិយា ទុក្កដំ, អញ្ញាយ វិញ្ញត្តិយា លទ្ធំ បន សយំ ភជ្ជនាទីនិ កត្វាបិ ការេត្វាបិ ភុញ្ជន្តិយា ទុក្កដមេវ. អាពាធេ សតិ សេទកម្មាទីនំ អត្ថាយ វិញ្ញាបេន្តិយា, អវិញ្ញត្តិយា លព្ភមានំ នវកម្មត្ថាយ សម្បដិច្ឆន្តិយា, ញាតកប្បវារិតដ្ឋានេ មុគ្គមាសាទិអបរណ្ណំ វិញ្ញាបេន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. សត្តន្នំ ធញ្ញានំ អញ្ញតរស្ស វិញ្ញាបនំ វា វិញ្ញាបាបនំ វា, បដិលាភោ, ភជ្ជនាទីនិ កត្វា វា ការេត្វា វា អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ អទ្ធានមគ្គសិក្ខាបទសទិសានីតិ.

អាមកធញ្ញសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៨. បឋមឧច្ចារឆឌ្ឌនសិក្ខាបទវណ្ណនា

អដ្ឋមេ សង្ការន្តិ កចវរំ. វិឃាសន្តិ យំកិញ្ចិ បរិភុត្តាវសេសំ ឧច្ឆិដ្ឋោទកម្បិ ទន្តកដ្ឋម្បិ, អដ្ឋិកចលកេសុ បន វត្តព្ពមេវ នត្ថិ. តិរោកុដ្ដេ វា តិរោបាការេ វាតិ យស្សកស្សចិ កុដ្ដស្ស វា បាការស្ស វា បរតោ. ឆឌ្ឌេយ្យ វា ឆឌ្ឌាបេយ្យ វាតិ សព្ពានិបេតានិ ឯកតោ ឆឌ្ឌេន្តិយា ឯកប្បយោគេ ឯកាបត្តិ, សកិំ អាណត្តិយា ពហុកេបិ ឆឌ្ឌិតេ ឯកាវ.

សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ ភិក្ខុនិំ អារព្ភ ឧច្ចារំ តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, សាណត្តិកំ, ភិក្ខុស្ស ទុក្កដំ, ឱលោកេត្វា វា អវលញ្ជេ វា ឆឌ្ឌេន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. ឧច្ចារាទិភាវោ, អនោលោកនំ, វលញ្ជនដ្ឋានំ, តិរោកុដ្ដតិរោបាការតា, ឆឌ្ឌនំ វា ឆឌ្ឌាបនំ វាតិ ឥមានេត្ថ បញ្ច អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ សញ្ចរិត្តសទិសានិ, ឥទំ បន កិរិយាកិរិយន្តិ.

បឋមឧច្ចារឆឌ្ឌនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩. ទុតិយឧច្ចារឆឌ្ឌនសិក្ខាបទវណ្ណនា

នវមេ ហរិតេតិ ខេត្តេ វា នាឡិកេរាទិអារាមេ វា យត្ថកត្ថចិ រោបិមហរិតដ្ឋានេ. តានិ វត្ថូនិ ឆឌ្ឌេន្តិយា វា ឆឌ្ឌាបេន្តិយា វា បុរិមនយេនេវ អាបត្តិ, តាទិសេ ឋានេ និសីទិត្វា អន្តមសោ ឧទកំ បិវិត្វា មត្ថកច្ឆិន្នំ នាឡិកេរម្បិ ឆឌ្ឌេន្តិយា អាបត្តិយេវ.

សាវត្ថិយំ សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ ឧច្ចារាទីនិ ហរិតេ ឆឌ្ឌនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, សាណត្តិកំ, តិកបាចិត្តិយំ, ភិក្ខុនោ ទុក្កដំ, ភិក្ខុនិយាបិ និក្ខិត្តពីជេ ខេត្តេ យាវ អង្កុរោ ន ឧដ្ឋហតិ, តាវ ទុក្កដំ, អហរិតេ ទ្វិកទុក្កដំ. តស្មិំ បន អហរិតសញ្ញាយ ឆឌ្ឌិតខេត្តេ វា, សាមិកេ អបលោកេត្វា វា ឆឌ្ឌេន្តិយា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. សេសំ អដ្ឋមសទិសមេវាតិ.

ទុតិយឧច្ចារឆឌ្ឌនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. នច្ចគីតសិក្ខាបទវណ្ណនា

ទសមេ នច្ចន្តិ អន្តមសោ មោរនច្ចម្បិ. គីតន្តិ អន្តមសោ ធម្មភាណកគីតម្បិ. វាទិតន្តិ អន្តមសោ ឧទកភេរិវាទិតម្បិ. ទស្សនាយាតិ ឯតេសុ យំកិញ្ចិ ទស្សនាយ គច្ឆន្តិយា បទេ បទេ ទុក្កដំ, យត្ថ ឋិតា បស្សតិ វា សុណាតិ វា, ឯកប្បយោគេ ឯកាបត្តិ, តំ តំ ទិសំ ឱលោកេន្តិយា បយោគេ បយោគេ អាបត្តិ.

រាជគហេ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អារព្ភ នច្ចាទីនិ ទស្សនាយ គមនវត្ថុស្មិំ បញ្ញត្តំ, សយំ តានិ វត្ថូនិ ករោន្តិយា, អញ្ញំ វា អាណាបេន្តិយា, ‘‘ចេតិយស្ស ឧបហារំ ទេថា’’តិ ឦទិសេន បរិយាយេន វា ភណន្តិយា, ‘‘ចេតិយស្ស ឧបហារំ ករោមា’’តិ វា វុត្តេ ‘‘សាធូ’’តិ សម្បដិច្ឆន្តិយា ច បាចិត្តិយមេវាតិ សព្ពអដ្ឋកថាសុ (បាចិ. អដ្ឋ. ៨៣៥-៨៣៧) វុត្តំ, ភិក្ខុនោ សព្ពត្ថ ទុក្កដំ. ‘‘តុម្ហាកំ ចេតិយស្ស ឧបដ្ឋានំ ករោមា’’តិ វុត្តេ បន ‘‘ឧបដ្ឋានករណំ នាម សុន្ទរ’’ន្តិ ឦទិសំ បរិយាយំ ភណន្តិយា, អារាមេ ឋត្វា បស្សន្តិយា វា សុណន្តិយា វា, តថា អត្តនោ ឋិតោកាសំ អាគន្ត្វា បយោជិតំ បដិបថំ គច្ឆន្តិយា សម្មុខីភូតំ សលាកភត្តាទិកេ សតិ ករណីយេ គន្ត្វា, អាបទាសុ វា សមជ្ជដ្ឋានំ បវិសិត្វាបិ បស្សន្តិយា វា សុណន្តិយា វា, ឧម្មត្តិកាទីនញ្ច អនាបត្តិ. នច្ចាទីនំ អញ្ញតរតា, អញ្ញត្រ អនុញ្ញាតការណា គមនំ, ទស្សនំ វា សវនំ វាតិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ. សមុដ្ឋានាទីនិ ឯឡកលោមសទិសានិ, ឥទំ បន លោកវជ្ជំ, អកុសលចិត្តំ, តិវេទនន្តិ.

នច្ចគីតសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

លសុណវគ្គោ បឋមោ.