អវិជ្ជាបទនិទ្ទេសវណ្ណនា

២២៦. ‘‘អវិជ្ជាបច្ចយា ៩២ សង្ខារា’’តិ ហិ វុត្តន្តិ ឯតេន អវិជ្ជាយ វិសេសនភាវេន សង្ខារានញ្ច បធានភាវេន វុត្តត្តា សង្ខារានំ និទ្ទិសិតព្ពភាវស្ស ការណំ ទស្សេតិ. បិតា កថីយតិ ‘‘ទីឃោ សាមោ, មិត្តោ រស្សោ, ឱទាតោ ទត្តោ’’តិ.

រសិតព្ពោ បដិវិជ្ឈិតព្ពោ សភាវោ រសោ, អត្តនោ រសោ សរសោ, យាថាវោ សរសោ យាថាវសរសោ, សោ ឯវ លក្ខិតព្ពត្តា លក្ខណន្តិ យាថាវសរសលក្ខណំ. ‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, អវិជ្ជា? ទុក្ខេ អញ្ញាណ’’ន្តិអាទិនា (សំ. និ. ២.២; ម. និ. ១.១០៣) សុត្តេ ចត្តារេវ វុត្តានីតិ ‘‘សុត្តន្តិកបរិយាយេនា’’តិ អាហ. និក្ខេបកណ្ឌេ បនាតិអាទិនា ឥធ ចតូសុ ឋានេសុ កថិតាយ ឯវ អវិជ្ជាយ និក្ខេបកណ្ឌេ អដ្ឋសុ ឋានេសុ កិច្ចជាតិតោ បញ្ចវីសតិយា បទេហិ លក្ខណតោ ច កថិតត្តា តទត្ថសំវណ្ណនាវសេន វិភាវនំ ករោតិ. អហាបេត្វា វិភជិតព្ពវិភជនញ្ហិ អភិធម្មបរិយាយោ.

ជាយតិ ឯត្ថាតិ ជាតិ, ឧប្បត្តិដ្ឋានំ. យទិបិ និរោធមគ្គេ អវិជ្ជា អារម្មណំ ន ករោតិ, តេ បន ជានិតុកាមស្ស តប្បដិច្ឆាទនវសេន អនិរោធមគ្គេសុ និរោធមគ្គគ្គហណកអារណវសេន ច បវត្តមានា តត្ថ ឧប្បជ្ជតីតិ វុច្ចតីតិ តេសម្បិ អវិជ្ជាយ ឧប្បត្តិដ្ឋានតា ហោតិ, ឥតរេសំ អារម្មណភាវេន ចាតិ. សង្ឃិកពលទេវគោណាទីនំ សង្ឃាដិនង្គលាទីនិ វិយ អញ្ញសេតាទីនំ អវិជ្ជាយ ទុក្ខាទិវិសយានំ អន្ធត្តករានំ លោភាទីនំ និវត្តកោ អញ្ញាណាទិសភាវោ លក្ខណន្តិ ទដ្ឋព្ពំ.

អត្ថត្ថន្តិ ផលផលំ. អាមេឌិតវចនញ្ហិ សព្ពេសំ អត្ថានំ វិសុំ វិសុំ បាកដករណភាវប្បកាសនត្ថំ. អត្ថោ ឯវ វា អត្ថោ អត្ថត្ថោតិ អត្ថស្ស អវិបរីតតាទស្សនត្ថំ អត្ថេនេវត្ថំ វិសេសយតិ. ន ហិ ញាណំ អនត្ថំ អត្ថោតិ គណ្ហាតីតិ. ឯវំ ការណការណន្តិ ឯត្ថាបិ ទដ្ឋព្ពំ. តំ អាការន្តិ អត្ថត្ថាទិអាការំ. គហេត្វាតិ ចិត្តេ បវេសេត្វា, ចិត្តេន បុគ្គលេន វា គហិតំ កត្វា. បដិវិទ្ធស្ស បុន អវេក្ខណា បច្ចវេក្ខណា. ទុច្ចិន្តិតចិន្តិតាទិលក្ខណស្ស ពាលស្ស ភាវោ ពាល្យំ. បជានាតីតិ បការេហិ ជានាតិ. ពលវមោហនំ បមោហោ. សមន្តតោ មោហនំ សម្មោហោ.

ទុក្ខារម្មណតាតិ ទុក្ខារម្មណតាយ, យាយ វា អវិជ្ជាយ ឆាទេន្តិយា ទុក្ខារម្មណា តំសម្បយុត្តធម្មា, សា តេសំ ភាវោតិ ទុក្ខារម្មណតា, អារម្មណមេវ វា អារម្មណតា, ទុក្ខំ អារម្មណតា ឯតិស្សាតិ ទុក្ខារម្មណតា.

ទុទ្ទសត្តា គម្ភីរា ន សភាវតោ, តស្មា តទារម្មណតា អវិជ្ជា ឧប្បជ្ជតិ, ឥតរេសំ សភាវតោ គម្ភីរត្តា តទារម្មណតា នុប្បជ្ជតីតិ អធិប្បាយោ. អបិច ខោ បនាតិ មគ្គស្ស សង្ខតសភាវត្តា តតោបិ និរោធស្ស គម្ភីរតរតំ ទស្សេតិ.

អវិជ្ជាបទនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.