(៩.) នវកនិទ្ទេសវណ្ណនា
៩៦០. ទសមស្ស អវុត្តត្តា ‘‘សត្តេសុ ឧប្បត្តិវសេនេវ កថិតានី’’តិ វុត្តំ.
៩៦៣. សុខវិនិច្ឆយន្តិ សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុខសន្និដ្ឋានន្តិ អត្ថោ. អជ្ឈត្តំ សុខន្តិ សេវិតព្ពំ នេក្ខម្មសុខំ. វិនិច្ឆយាតិ ទ្វេ វិនិច្ឆយាតិ ឥទំ –
‘‘សាតំ អសាតន្តិ យមាហុ លោកេ,
តមូបនិស្សាយ បហោតិ ឆន្ទោ;
រូបេសុ ទិស្វា វិភវំ ភវញ្ច,
វិនិច្ឆយំ កុព្ពតិ ជន្តុ លោកេ’’តិ. (សុ. និ. ៨៧៣; មហានិ. ១០២) –
ឯតស្ស និទ្ទេសេ វុត្តំ.
ឥធ វិនិច្ឆយោតិ វុត្តោតិ ឥមិស្សា វិភង្គបាឡិយា យោ ឆន្ទរាគស្ស បច្ចយសភាវេន វិនិច្ឆយ-សទ្ទេន វុត្តោ, សក្កបញ្ហេបិ (ទី. និ. ២.៣៥៧) ឆន្ទស្ស និទានភាវេន វិតក្ក-សទ្ទេន សោ ឯវ អាគតោតិ ឯវំ វិតក្កស្ស វិនិច្ឆយភាវំ តស្សេវ ឥធ គហិតតញ្ច ទស្សេតិ. ពលវសន្និដ្ឋានន្តិ ពលវតិយា តណ្ហាយ អារម្មណស្ស និដ្ឋបេត្វា គហណំ.
៩៦៤. សតិបិ អញ្ញេសញ្ច សង្ខតភាវេ អហន្តិ អស្មីតិ ច សាតិសយា មានស្ស សង្ខតតាតិ កត្វា ‘‘សង្ខត’’ន្តិ មានោ វុត្តោ. សេយ្យាទិវសេន ‘‘អហមស្មី’’តិ អត្តនោ សង្ខរណំ វា សង្ខតំ. ឯត្ថ ‘‘ភវិស្សន្តី’’តិអាទិកា បវត្តិ តណ្ហាទិដ្ឋីនំ វិសេសវតីតិ តាសម្បិ ឥញ្ជិតាទិភាវោ វុត្តោ.
នវកនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.