៥. សុទ្ធិកសំសន្ទនវណ្ណនា

១៧-២៧. រូបាទីហិ សទ្ធិំ សច្ចិកដ្ឋសំសន្ទនន្តិ សច្ចិកដ្ឋស្ស បុគ្គលស្ស រូបាទីហិ សទ្ធិំ សំសន្ទនំ, សច្ចិកដ្ឋេ វា រូបាទីហិ សទ្ធិំ បុគ្គលស្ស សំសន្ទនន្តិ អធិប្បាយោ. បុគ្គលោ រូបញ្ចាតិ ច-ការស្ស សមុច្ចយត្ថត្តា យថា រូបន្តិ ឯវំ និទស្សនវសេន វុត្តោ អត្ថោ វិចារេតព្ពោ. រូបាទីហិ អញ្ញោ អនញ្ញោ ច បុគ្គលោ ន វត្តព្ពោតិ លទ្ធិ សមយោ. ‘‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរន្តិ អព្យាកតមេតំ ភគវតា’’តិអាទិកំ (សំ. និ. ៤.៤១៦) សុត្តំ. អនុញ្ញាយមានេ តទុភយវិរោធោ អាបជ្ជតីតិ ឥមមត្ថំ សន្ធាយាហ ‘‘សមយសុត្តវិរោធំ ទិស្វា’’តិ.

ធម្មតោតិ បាឡិតោ. ‘‘បដិកម្មចតុក្កាទីនិ សំខិត្តានិ. បរវាទី…បេ… ទស្សិតានី’’តិ វទន្តេហិ បុគ្គលោ នុបលព្ភតិ…បេ… អាជានាហិ បដិកម្មន្តិ ឯត្ថ អាជានាហិ និគ្គហន្តិ បាឋោ ទិដ្ឋោ ភវិស្សតិ. អញ្ញត្តំ បដិជានាបនត្ថន្តិ យថា មយា អញ្ញត្តំ វត្តព្ពំ, តថា ច តយាបិ តំ វត្តព្ពន្តិ អញ្ញត្តបដិញ្ញាយ ចោទនត្ថន្តិ អត្ថោ. សម្មុតិបរមត្ថានំ ឯកត្តនានត្តបញ្ហស្ស ឋបនីយត្តាតិ អព្យាកតត្តាតិ អត្ថោ. យទិ ឋបនីយត្តា បដិក្ខិបិតព្ពំ, បរេនបិ ឋបនីយត្តា លទ្ធិមេវ និស្សាយ បដិក្ខេបោ កតោតិ សោបិ ន និគ្គហេតព្ពោ សិយា. បរោ បន បុគ្គលោតិ កញ្ចិ សភាវំ គហេត្វា តស្ស ឋបនីយត្តំ ឥច្ឆតិ, សតិ ច សភាវេ ឋបនីយតា ន យុត្តាតិ និគ្គហេតព្ពោ. សម្មុតិ បន កោចិ សភាវោ នត្ថិ. តេនេវស្ស ឯកត្តនានត្តបញ្ហស្ស ឋបនីយតំ វទន្តោ ន និគ្គហេតព្ពោតិ សកវាទិនា បដិក្ខេបោ កតោតិ អយមេត្ថ អធិប្បាយោ យុត្តោ.

សុទ្ធិកសំសន្ទនវណ្ណនា និដ្ឋិតា.