(៨) ៣. យោធាជីវវគ្គោ

១-២. បឋមចេតោវិមុត្តិផលសុត្តាទិវណ្ណនា

៧១-៧២. តតិយស្ស បឋមេ អវិជ្ជាបលិឃន្តិ ឯត្ថ អវិជ្ជាតិ វដ្ដមូលិកា អវិជ្ជា, អយំ បចុរជនេហិ ឧក្ខិបិតុំ អសក្កុណេយ្យភាវតោ ទុក្ខិបនដ្ឋេន និព្ពានទ្វារប្បវេសវិពន្ធនេន ច ‘‘បលិឃោ វិយាតិ បលិឃោ’’តិ វុច្ចតិ. តេនេស តស្សា ឧក្ខិត្តត្តា ‘‘ឧក្ខិត្តបលិឃោ’’តិ វុត្តោ. បុនព្ភវស្ស ករណសីលោ, បុនព្ភវំ វា ផលំ អរហតីតិ បោនោភវិកា, បុនព្ភវទាយិកាតិ អត្ថោ. ជាតិសំសារោតិ ជាយនវសេន ចេវ សំសរណវសេន ច ឯវំលទ្ធនាមានំ បុនព្ភវក្ខន្ធានំ បច្ចយោ កម្មាភិសង្ខារោ. ជាតិសំសារោតិ ហិ ផលូបចារេន ការណំ វុត្តំ. តញ្ហិ បុនប្បុនំ ឧប្បត្តិការណវសេន បរិក្ខិបិត្វា ឋិតត្តា ‘‘បរិខា’’តិ វុច្ចតិ សន្តានស្ស បរិក្ខិបនតោ. តេនេស តស្ស សំកិណ្ណត្តា វិកិណ្ណត្តា សព្ពសោ ខិត្តត្តា វិនាសិតត្តា ‘‘សំកិណ្ណបរិខោ’’តិ វុត្តោ.

តណ្ហាសង្ខាតន្តិ ឯត្ថ តណ្ហាតិ វដ្ដមូលិកា តណ្ហា. អយញ្ហិ គម្ភីរានុគតដ្ឋេន ‘‘ឯសិកា’’តិ វុច្ចតិ. លុញ្ចិត្វា ឧទ្ធរិត្វា. ឱរម្ភាគិយានីតិ ឱរម្ភាគជនកានិ កាមភវេ ឧបបត្តិបច្ចយានិ កាមរាគសំយោជនាទីនិ. ឯតានិ ហិ កវាដំ វិយ នគរទ្វារំ ចិត្តំ បិទហិត្វា ឋិតត្តា ‘‘អគ្គឡា’’តិ វុច្ចន្តិ. តេនេស តេសំ និគ្គតត្តា ភិន្នត្តា ‘‘និរគ្គឡោ’’តិ វុត្តោតិ. អគ្គមគ្គេន បន្នោ អបចិតោ មានទ្ធជោ ឯតស្សាតិ បន្នទ្ធជោ. បន្នភារោតិ ខន្ធភារកិលេសភារអភិសង្ខារភារា ឱរោបិតា អស្សាតិ បន្នភារោ. វិសំយុត្តោតិ ចតូហិ យោគេហិ សព្ពកិលេសេហិ ច វិសំយុត្តោ. អស្មិមានោតិ រូបេ អស្មីតិ មានោ, វេទនាយ, សញ្ញាយ, សង្ខារេសុ, វិញ្ញាណេ អស្មិមានោ. ឯត្ថ ហិ បញ្ចបិ ខន្ធេ អវិសេសតោ ‘‘អស្មី’’តិ គហេត្វា បវត្តមានោ អស្មិមានោតិ អធិប្បេតោ.

នគរទ្វារស្ស បរិស្សយបដិពាហនត្ថញ្ចេវ សោធនត្ថញ្ច ឧភោសុ បស្សេសុ ឯសិកាថម្ភេ និខណិត្វា ឋបេតីតិ អាហ ‘‘នគរទ្វារេ ឧស្សាបិតេ ឯសិកាថម្ភេ’’តិ. បាការវិទ្ធំសនេនេវ បរិខាភូមិសមករណំ ហោតីតិ អាហ ‘‘បាការំ ភិន្ទិត្វា បរិខំ វិកិរិត្វា’’តិ. ‘‘ឯវ’’ន្តិអាទិ ឧបមាសំសន្ទនំ. សន្តោ សំវិជ្ជមានោ កាយោ ធម្មសមូហោតិ សក្កាយោ, ឧបាទានក្ខន្ធបញ្ចកំ. ទ្វត្តិំសកម្មការណា ទុក្ខក្ខន្ធេ អាគតទុក្ខានិ. អក្ខិរោគសីសរោគាទយោ. អដ្ឋនវុតិ រោគា, រាជភយាទីនិ បញ្ចវីសតិមហាភយានិ. ទុតិយំ ឧត្តានមេវ.

បឋមចេតោវិមុត្តិផលសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣-៤. បឋមធម្មវិហារីសុត្តាទិវណ្ណនា

៧៣-៧៤. តតិយេ និយកជ្ឈត្តេតិ អត្តនោ សន្តានេ. មេត្តាយ ឧបសំហរណវសេន ហិតំ ឯសន្តេន. ករុណាយ វសេន អនុកម្បមានេន. បរិគ្គហេត្វាតិ បរិតោ គហេត្វា, ផរិត្វាតិ អត្ថោ. បរិច្ចាតិ បរិតោ កត្វា, សមន្តតោ ផរិត្វា ឥច្ចេវ អត្ថោ. ‘‘បដិច្ចា’’តិបិ បាឋោ. មា បមជ្ជិត្ថាតិ ‘‘ឈាយថា’’តិ វុត្តសមថវិបស្សនានំ អននុយុញ្ជនេន អញ្ញេន វា កេនចិ បមាទការណេន មា បមាទំ អាបជ្ជិត្ថ. និយ្យានិកសាសនេ អកត្តព្ពករណំ វិយ កត្តព្ពាករណម្បិ បមាទោតិ. វិបត្តិកាលេតិ សត្តអសប្បាយាទិវិបត្តិយុត្តេ កាលេ. សព្ពេបិ សាសនេ គុណា ឥធេវ សង្គហំ គច្ឆន្តីតិ អាហ ‘‘ឈាយថ មា បមាទត្ថ…បេ… អនុសាសនី’’តិ. ចតុត្ថេ នត្ថិ វត្តព្ពំ.

បឋមធម្មវិហារីសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. បឋមយោធាជីវសុត្តវណ្ណនា

៧៥. បញ្ចមេ យុជ្ឈនំ យោធោ, សោ អាជីវោ ឯតេសន្តិ យោធាជីវា. តេនាហ ‘‘យុទ្ធូបជីវិនោ’’តិ. សន្ថម្ភិត្វា ឋាតុំ ន សក្កោតីតិ ពទ្ធោ ធិតិសម្បន្នោ ឋាតុំ ន សក្កោតិ. សមាគតេតិ សម្បត្តេ. ព្យាបជ្ជតីតិ វិការមាបជ្ជតិ. តេនាហ ‘‘បកតិភាវំ ជហតី’’តិ.

រជគ្គស្មិន្តិ បច្ចត្តេ ភុម្មវចនន្តិ អាហ ‘‘កិំ តស្ស បុគ្គលស្ស រជគ្គំ នាមា’’តិ. វិនិព្ពេឋេត្វាតិ គហិតគ្គហណំ វិស្សជ្ជាបេត្វា. មោចេត្វាតិ សរីរតោ អបនេត្វា.

បឋមយោធាជីវសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦. ទុតិយយោធាជីវសុត្តវណ្ណនា

៧៦. ឆដ្ឋេ ចម្មន្តិ ឥមិនា ចម្មមយំ ចម្មមិតិ សិព្ពិតំ, អញ្ញំ វា កេដកផលកាទិំ សង្គណ្ហាតិ. ធនុកលាបំ សន្នយ្ហិត្វាតិ ធនុញ្ចេវ តូណិរញ្ច សន្នយ្ហិត្វា សជ្ជេត្វា. ធនុទណ្ឌស្ស ជិយាយត្តភាវករណាទិបិ ហិ ធនុនោ សន្នយ្ហនំ. តេនេវាហ ‘‘ធនុញ្ច សរកលាបញ្ច សន្នយ្ហិត្វា’’តិ. យុទ្ធសន្និវេសេន ឋិតន្តិ ទ្វិន្នំ សេនានំ ព្យូហនសំវិធាននយេន កតោ យោ សន្និវេសោ, តស្ស វសេន ឋិតំ, សេនាព្យូហសំវិធានវសេន សន្និវិដ្ឋន្តិ វុត្តំ ហោតិ. ឧស្សាហញ្ច វាយាមញ្ច ករោតីតិ យុជ្ឈនវសេន ឧស្សាហំ វាយាមញ្ច ករោតិ. បរិយាបាទេន្តីតិ មរណបរិយន្តិកំ អបរំ បាបេន្តិ. តេនាហ ‘‘បរិយាបាទយន្តី’’តិ, ជីវិតំ បរិយាបាទយន្តិ មរណំ បដិបជ្ជាបេន្តីតិ វុត្តំ ហោតិ.

អរក្ខិតេនេវ កាយេនាតិអាទីសុ ហត្ថបាទេ កីឡាបេន្តោ គីវំ វិបរិវត្តេន្តោ កាយំ ន រក្ខតិ នាម. នានប្បការំ ទុដ្ឋុល្លំ ករោន្តោ វាចំ ន រក្ខតិ នាម. កាមវិតក្កាទយោ វិតក្កេន្តោ ចិត្តំ ន រក្ខតិ នាម. អនុបដ្ឋិតាយ សតិយាតិ កាយគតាយ សតិយា អនុបដ្ឋិតាយ. រាគេន អនុគតោតិ រាគេន អនុបហតោ. រាគបរេតោតិ វា រាគេន ផុដ្ឋោ ផុដ្ឋវិសេន វិយ សប្បេន.

អនុទហនដ្ឋេនាតិ អនុបាយប្បដិបត្តិយា. សម្បតិ អាយតិញ្ច មហាភិតាបដ្ឋេន. អនវត្ថិតសភាវតាយ ឥត្តរបច្ចុបដ្ឋានដ្ឋេន. មុហុត្តរមណីយតាយ តាវកាលិកដ្ឋេន. ព្យត្តេហិ អភិភវនីយតាយ សព្ពង្គបច្ចង្គបលិភញ្ជនដ្ឋេន. ឆេទនភេទនាទិអធិករណភាវេន ឧគ្ឃដ្ដនសទិសតាយ អធិកុដ្ដនដ្ឋេន. អវណេ វណំ ឧប្បាទេត្វា អន្តោ អនុបវិសនសភាវតាយ វិនិវិជ្ឈនដ្ឋេន. ទិដ្ឋធម្មិកសម្បរាយិក អនត្ថនិមិត្តតាយ សាសង្កសប្បដិភយដ្ឋេន.

ទុតិយយោធាជីវសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៧-៨. បឋមអនាគតភយសុត្តាទិវណ្ណនា

៧៧-៧៨. សត្តមេ វិសេសស្ស បត្តិយា វិសេសស្ស បាបុណនត្ថំ. វីរិយន្តិ បធានវីរិយំ. តំ បន ចង្កមនវសេន ករណេ ‘‘កាយិក’’ន្តិបិ វត្តព្ពតំ លភតីតិ អាហ – ‘‘ទុវិធម្បី’’តិ. សត្ថកវាតាតិ សន្ធិពន្ធនានិ កត្តរិយា ឆិន្ទន្តា វិយ បវត្តវាតា. តេនាហ – ‘‘សត្ថំ វិយា’’តិអាទិ. កតកម្មេហីតិ កតចោរកម្មេហិ. តេ កិរ កតកម្មា យំ នេសំ ទេវតំ អាយាចិត្វា កម្មំ និប្ផន្នំ, តស្ស ឧបការត្ថាយ មនុស្សេ មារេត្វា គលលោហិតានិ គណ្ហន្តិ. តេ ‘‘អញ្ញេសុ មនុស្សេសុ មារិយមានេសុ កោលាហលំ ឧប្បជ្ជិស្សតិ, បព្ពជិតំ បរិយេសន្តោ នាម នត្ថី’’តិ មញ្ញមានា ភិក្ខូ គហេត្វា មារេន្តិ. តំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ. អកតកម្មេហីតិ អដវិតោ គាមំ អាគមនកាលេ កម្មនិប្ផត្តត្ថំ បុរេតរំ ពលិកម្មំ កាតុកាមេហិ. តេនេវាហ – ‘‘ចោរិកំ កត្វា និក្ខន្តា កតកម្មា នាមា’’តិអាទិ. អដ្ឋមេ នត្ថិ វត្តព្ពំ.

បឋមអនាគតភយសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩. តតិយអនាគតភយសុត្តវណ្ណនា

៧៩. នវមេ បាឡិគម្ភីរាតិ (សំ. និ. ដី. ២.២.២២៩) បាឡិវសេន គម្ភីរា អគាធា ទុក្ខោគាហា សល្លសុត្តសទិសា. សល្លសុត្តញ្ហិ (សុ. និ. ៥៧៩) ‘‘អនិមិត្តមនញ្ញាត’’ន្តិអាទិនា បាឡិវសេន គម្ភីរំ, ន អត្ថគម្ភីរំ. តថា ហិ តត្ថ តា តា គាថា ទុវិញ្ញេយ្យរូបា តិដ្ឋន្តិ. ទុវិញ្ញេយ្យញ្ហិ ញាណេន ទុក្ខោគាហន្តិ កត្វា ‘‘គម្ភីរ’’ន្តិ វុច្ចតិ. បុព្ពាបរំបេត្ថ កាសញ្ចិ គាថានំ ទុវិញ្ញេយ្យតាយ ទុក្ខោគាហមេវ, តស្មា បាឡិវសេន គម្ភីរំ. អត្ថគម្ភីរាតិ អត្ថវសេន គម្ភីរា មហាវេទល្លសុត្តសទិសា, មហាវេទល្លសុត្តស្ស (ម. និ. ១.៤៤៩ អាទយោ) អត្ថវសេន គម្ភីរតា បាកដាយេវ. លោកំ ឧត្តរតីតិ លោកុត្តរោ, សោ អត្ថភូតោ ឯតេសំ អត្ថីតិ លោកុត្តរា. តេនាហ – ‘‘លោកុត្តរធម្មទីបកា’’តិ. សុញ្ញតាបដិសំយុត្តាតិ សត្តសុញ្ញធម្មប្បកាសកា. តេនាហ ‘‘ខន្ធធាតុអាយតនបច្ចយាការប្បដិសំយុត្តា’’តិ. ឧគ្គហេតព្ពំ បរិយាបុណិតព្ពន្តិ ច លិង្គវចនវិបល្លាសេន វុត្តន្តិ អាហ ‘‘ឧគ្គហេតព្ពេ ចេវ វឡញ្ជេតព្ពេ ចា’’តិ. កវិនោ កម្មំ កវិតា. យស្ស បន យំ កម្មំ, តំ តេន កតន្តិ វុច្ចតីតិ អាហ ‘‘កវិតាតិ កវីហិ កតា’’តិ. កាវេយ្យន្តិ កព្យំ, កព្យន្តិ ច កវិនា វុត្តន្តិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘តស្សេវ វេវចន’’ន្តិ. ចិត្តក្ខរាតិ ចិត្រាការអក្ខរា. ឥតរំ តស្សេវ វេវចនំ. សាសនតោ ពហិទ្ធា ឋិតាតិ ន សាសនាវចរា. ពាហិរកសាវកេហីតិ ‘‘ពុទ្ធា’’តិ អប្បញ្ញាតានំ យេសំ កេសញ្ចិ សាវកេហិ. សុស្សូសិស្សន្តីតិ អក្ខរចិត្តតាយ ចេវ សរសម្បត្តិយា ច អត្តមនា ហុត្វា សាមណេរទហរភិក្ខុមាតុគាមមហាគហបតិកាទយោ ‘‘ឯស ធម្មកថិកោ’’តិ សន្និបតិត្វា សោតុកាមា ភវិស្សន្តិ.

តតិយអនាគតភយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. ចតុត្ថអនាគតភយសុត្តវណ្ណនា

៨០. ទសមេ បញ្ចវិធេន សំសគ្គេនាតិ ‘‘សវនសំសគ្គោ, ទស្សនសំសគ្គោ, សមុល្លាបសំសគ្គោ, សម្ភោគសំសគ្គោ, កាយសំសគ្គោ’’តិ ឯវំ វុត្តេន បញ្ចវិធេន សំសគ្គេន. សំសជ្ជតិ ឯតេនាតិ សំសគ្គោ, រាគោ. សវនហេតុកោ, សវនវសេន វា បវត្តោ សំសគ្គោ សវនសំសគ្គោ. ឯស នយោ សេសេសុបិ. កាយសំសគ្គោ បន កាយបរាមាសោ. តេសុ បរេហិ វា កថិយមានំ រូបាទិសម្បត្តិំ អត្តនា វា សិតលបិតគីតសទ្ទំ សុណន្តស្ស សោតវិញ្ញាណវីថិវសេន ឧប្បន្នោ រាគោ សវនសំសគ្គោ នាម. វិសភាគរូបំ ឱលោកេន្តស្ស បន ចក្ខុវិញ្ញាណវីថិវសេន ឧប្បន្នោ រាគោ ទស្សនសំសគ្គោ នាម. អញ្ញមញ្ញអាលាបសល្លាបវសេន ឧប្បន្នរាគោ សមុល្លាបសំសគ្គោ នាម. ភិក្ខុនោ ភិក្ខុនិយា សន្តកំ, ភិក្ខុនិយា ភិក្ខុស្ស សន្តកំ គហេត្វា បរិភោគករណវសេន ឧប្បន្នរាគោ សម្ភោគសំសគ្គោ នាម. ហត្ថគ្គាហាទិវសេន ឧប្បន្នោ រាគោ កាយសំសគ្គោ នាម.

អនេកវិហិតន្តិ អន្នសន្និធិបានសន្និធិវត្ថសន្និធិយានសន្និធិសយនសន្និធិគន្ធសន្និធិ- អាមិសសន្និធិវសេន អនេកប្បការំ. សន្និធិកតស្សាតិ ឯតេន ‘‘សន្និធិការបរិភោគ’’ន្តិ (ធ. ស. តិកមាតិកា ១០) ឯត្ថ ការ-សទ្ទស្ស កម្មត្ថតំ ទស្សេតិ. យថា វា ‘‘អាចយំ គាមិនោ’’តិ វត្តព្ពេ អនុនាសិកលោបេន ‘‘អាចយគាមិនោ’’តិ និទ្ទេសោ កតោ, ឯវំ ‘‘សន្និធិការំ បរិភោគ’’ន្តិ វត្តព្ពេ អនុនាសិកលោបេន ‘‘សន្និធិការបរិភោគ’’ន្តិ វុត្តំ, សន្និធិំ កត្វា បរិភោគន្តិ អត្ថោ.

‘‘សន្និធិកតស្ស បរិភោគ’’ន្តិ ឯត្ថ (ទី. និ. អដ្ឋ. ១.១២) បន ទុវិធា កថា វិនយវសេន សល្លេខវសេន ច. វិនយវសេន តាវ យំ កិញ្ចិ អន្នំ អជ្ជ បដិគ្គហិតំ អបរជ្ជុ សន្និធិការំ ហោតិ, តស្ស បរិភោគេ បាចិត្តិយំ. អត្តនា លទ្ធំ បន សាមណេរានំ ទត្វា តេហិ លទ្ធំ វា បាបេត្វា ទុតិយទិវសេ ភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ, សល្លេខោ បន ន ហោតិ. បានសន្និធិម្ហិបិ ឯសេវ នយោ. វត្ថសន្និធិម្ហិ អនធិដ្ឋិតាវិកប្បិតំ សន្និធិ ច ហោតិ, សល្លេខញ្ច កោបេតិ. អយំ និប្បរិយាយកថា. បរិយាយតោ បន តិចីវរសន្តុដ្ឋេន ភវិតព្ពំ, ចតុត្ថំ លភិត្វា អញ្ញស្ស ទាតព្ពំ. សចេ យស្ស កស្សចិ ទាតុំ ន សក្កោតិ, យស្ស បន ទាតុកាមោ ហោតិ, សោ ឧទ្ទេសត្ថាយ វា បរិបុច្ឆត្ថាយ វា គតោ, អាគតមត្តេ ទាតព្ពំ, អទាតុំ ន វដ្ដតិ. ចីវរេ បន អប្បហោន្តេ, សតិយា វា បច្ចាសាយ អនុញ្ញាតកាលំ ឋបេតុំ វដ្ដតិ. សូចិសុត្តចីវរការកានំ អលាភេ តតោបិ វិនយកម្មំ កត្វា ឋបេតុំ វដ្ដតិ ‘‘ឥមស្មិំ ជិណ្ណេ បុន ឦទិសំ កុតោ លភិស្សាមី’’តិ បន ឋបេតុំ ន វដ្ដតិ, សន្និធិ ច ហោតិ, សល្លេខញ្ច កោបេតិ.

យានសន្និធិម្ហិ យានំ នាម វយ្ហំ រថោ សកដំ សន្ទមានិកា បាដង្កីតិ. ន បនេតំ បព្ពជិតស្ស យានំ, ឧបាហនំ បន យានំ. ឯកភិក្ខុស្ស ហិ ឯកោ អរញ្ញវាសត្ថាយ, ឯកោ ធោតបាទកត្ថាយាតិ ឧក្កំសតោ ទ្វេ ឧបាហនសង្ឃាដកា វដ្ដន្តិ, តតិយំ លភិត្វា អញ្ញស្ស ទាតព្ពោ. ‘‘ឥមស្មិំ ជិណ្ណេ អញ្ញំ កុតោ លភិស្សាមី’’តិ ឋបេតុំ ន វដ្ដតិ, សន្និធិ ច ហោតិ, សល្លេខញ្ច កោបេតិ. សយនសន្និធិម្ហិ សយនន្តិ មញ្ចោ. ឯកស្ស ភិក្ខុនោ ឯកោ សយនគព្ភេ, ឯកោ ទិវាដ្ឋានេតិ ឧក្កំសតោ ទ្វេ មញ្ចា វដ្ដន្តិ. តតោ ឧត្តរិំ លភិត្វា អញ្ញស្ស ភិក្ខុនោ, គណស្ស វា ទាតព្ពោ, អទាតុំ ន វដ្ដតិ, សន្និធិ ចេវ ហោតិ, សល្លេខោ ច កុប្បតិ. គន្ធសន្និធិម្ហិ ភិក្ខុនោ កណ្ឌុកច្ឆុឆវិទោសាទិអាពាធេ សតិ គន្ធា វដ្ដន្តិ. គន្ធត្ថិកេន គន្ធញ្ច អាហរាបេត្វា តស្មិំ រោគេ វូបសន្តេ អញ្ញេសំ វា អាពាធិកានំ ទាតព្ពំ, ទ្វារេ បញ្ចង្គុលិឃរធូបនាទីសុ វា ឧបនេតព្ពំ. ‘‘បុន រោគេ សតិ ភវិស្សតី’’តិ ឋបេតុំ ន វដ្ដតិ, គន្ធសន្និធិ ច ហោតិ, សល្លេខញ្ច កោបេតិ.

អាមិសន្តិ វុត្តាវសេសំ ទដ្ឋព្ពំ. សេយ្យថិទំ – ឥធេកច្ចោ ភិក្ខុ ‘‘តថារូបេ កាលេ ឧបការាយ ភវិស្សន្តី’’តិ តិលតណ្ឌុលមុគ្គមាសនាឡិកេរលោណមច្ឆសប្បិតេលកុលាលភាជនាទីនិ អាហរាបេត្វា ឋបេតិ. សោ វស្សកាលេ កាលស្សេវ សាមណេរេហិ យាគុំ បចាបេត្វា បរិភុញ្ជិត្វា ‘‘សាមណេរ ឧទកកទ្ទមេ ទុក្ខំ គាមំ បវិសិតុំ, គច្ឆ អសុកកុលំ គន្ត្វា មយ្ហំ វិហារេ និសិន្នភាវំ អារោចេហិ, អសុកកុលតោ ទធិអាទីនិ អាហរា’’តិ បេសេតិ. ភិក្ខូហិ ‘‘កិំ, ភន្តេ, គាមំ បវិសិស្សាមា’’តិ វុត្តេបិ ‘‘ទុប្បវេសោ, អាវុសោ, ឥទានិ គាមោ’’តិ វទតិ. តេ ‘‘ហោតុ, ភន្តេ, អច្ឆថ តុម្ហេ, មយំ ភិក្ខំ បរិយេសិត្វា អាហរិស្សាមា’’តិ គច្ឆន្តិ. អថ សាមណេរោ ទធិអាទីនិ អាហរិត្វា ភត្តញ្ច ព្យញ្ជនញ្ច សម្បាទេត្វា ឧបនេតិ, តំ ភុញ្ជន្តស្សេវ ឧបដ្ឋាកា ភត្តំ បហិណន្តិ, តតោបិ មនាបមនាបំ ភុញ្ជតិ. អថ ភិក្ខូ បិណ្ឌបាតំ គហេត្វា អាគច្ឆន្តិ, តតោបិ មនាបមនាបំ ភុញ្ជតិយេវ. ឯវំ ចតុមាសម្បិ វីតិនាមេតិ. អយំ វុច្ចតិ ភិក្ខុ មុណ្ឌកុដុម្ពិកជីវិកំ ជីវតិ, ន សមណជីវិកន្តិ. ឯវរូបោ អាមិសសន្និធិ នាម ហោតិ. ភិក្ខុនោ បន វសនដ្ឋានេ ឯកា តណ្ឌុលនាឡិ ឯកោ គុឡបិណ្ឌោ កុឌុវមត្តំ សប្បីតិ ឯត្តកំ និធេតុំ វដ្ដតិ អកាលេ សម្បត្តចោរានំ អត្ថាយ. តេ ហិ ឯត្តកំ អាមិសបដិសន្ថារំ អលភន្តា ជីវិតា វោរោបេយ្យុំ, តស្មា សចេ ហិ ឯត្តកំ នត្ថិ, អាហរាបេត្វាបិ ឋបេតុំ វដ្ដតិ. អផាសុកកាលេ ច យទេត្ថ កប្បិយំ, តំ អត្តនាបិ បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. កប្បិយកុដិយំ បន ពហុំ ឋបេន្តស្សបិ សន្និធិ នាម នត្ថិ.

ចតុត្ថអនាគតភយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

យោធាជីវវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.