៤. សំវរសុត្តវណ្ណនា

១៤. ចតុត្ថេ សំវរាទីនំ សាធនវសេន បទហតិ ឯតេហីតិ បធានានិ. សំវរន្តស្ស ឧប្បន្នវីរិយន្តិ យថា អភិជ្ឈាទយោ ន ឧប្បជ្ជន្តិ, ឯវំ សតិយា ឧបដ្ឋានេ ចក្ខាទីនំ បិទហនេ អនលសស្ស ឧប្បន្នវីរិយំ. បជហន្តស្សាតិ វិនោទេន្តស្ស. ឧប្បន្នវីរិយន្តិ តស្សេវ បហានស្ស សាធនវសេន បវត្តវីរិយំ. ភាវេន្តស្ស ឧប្បន្នវីរិយន្តិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ. សមាធិនិមិត្តន្តិ សមាធិ ឯវ. បុរិមុប្បន្នសមាធិ ហិ បរតោ ឧប្បជ្ជនកសមាធិស្ស ការណំ ហោតីតិ ‘‘សមាធិនិមិត្ត’’ន្តិ វុត្តំ.

ឧបធិវិវេកត្តាតិ ខន្ធូបធិអាទិឧបធីហិ វិវិត្តត្តា វិនិស្សដត្តា. តំ អាគម្មាតិ តំ និព្ពានំ មគ្គេន អធិគមហេតុ. រាគាទយោ វិរជ្ជន្តិ ឯត្ថ, ឯតេនាតិ វិរាគោ. ឯវំ និរោធោបិ ទដ្ឋព្ពោ. យស្មា ឥធ ពោជ្ឈង្គមិស្សកវសេន ឥច្ឆិតា, តស្មា ‘‘អារម្មណវសេន វា អធិគន្តព្ពវសេន វា’’តិ វុត្តំ. តត្ថ អធិគន្តព្ពវសេនាតិ តន្និន្នតាវសេន. វោស្សគ្គបរិណាមិន្តិ វោស្សគ្គវសេន បរិណាមិតំ បរិច្ចជនវសេន ចេវ បក្ខន្ទនវសេន ច បរិណាមនសីលំ. តេនាហ ‘‘ទ្វេ វោស្សគ្គា’’តិអាទិ. ខន្ធានំ បរិច្ចជនំ នាម តប្បដិពទ្ធកិលេសប្បហានវសេនាតិ យេនាការេន វិបស្សនា កិលេសេ បជហតិ, តេនេវាការេន តន្និមិត្តក្ខន្ធេ ច បជហតីតិ វត្តព្ពតំ អរហតីតិ អាហ ‘‘វិបស្សនា…បេ… បរិច្ចជតី’’តិ. យស្មា វិបស្សនា វុដ្ឋានគាមិនិភាវំ បាបុណន្តី និន្នបោណបព្ភារភាវេន ឯកំសតោ និព្ពានំ បក្ខន្ទតីតិ វត្តព្ពតំ លភតិ, មគ្គោ ច សមុច្ឆេទវសេន កិលេសេ ខន្ធេ ច រាគំ បរិច្ចជតិ, តស្មា យថាក្កមំ វិបស្សនាមគ្គានំ វសេន បក្ខន្ទនបរិច្ចាគវោស្សគ្គា វេទិតព្ពា. វោសគ្គត្ថាយាតិ បរិច្ចាគវោស្សគ្គត្ថាយ ចេវ បក្ខន្ទនវោស្សគ្គត្ថាយ ច. បរិណមតីតិ បរិច្ចជតិ. តំ បន បរិណាមនំ វុដ្ឋានគាមិនិភាវប្បត្តិយា ចេវ អរិយមគ្គភាវប្បត្តិយា ច ឥច្ឆិតន្តិ អាហ ‘‘វិបស្សនាភាវញ្ច មគ្គភាវញ្ច បាបុណាតី’’តិ. សេសបទេសូតិ ‘‘ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតី’’តិអាទីសុ សេសសម្ពោជ្ឈង្គកោដ្ឋាសេសុ.

ភទ្ទកន្តិ អភទ្ទកានំ នីវរណាទិបាបធម្មានំ វិក្ខម្ភនេន រាគវិគមនេន ឯកន្តហិតត្តា ទុល្លភត្តា ច ភទ្ទកំ សុន្ទរំ. ន ហិ អញ្ញំ សមាធិនិមិត្តំ ឯវំ ទុល្លភំ រាគស្ស ឧជុវិបច្ចនីកភូតំ អត្ថិ. អនុរក្ខតីតិ ឯត្ថ អនុរក្ខនា នាម អធិគតសមាធិតោ យថា បរិហានិ ន ហោតិ, ឯវំ បដិបត្តិសាសន-តប្បដិបក្ខវិគមនេនាតិ អាហ ‘‘សមាធី’’តិអាទិ. អដ្ឋិកសញ្ញាទិកាតិ អដ្ឋិកជ្ឈានាទិកា. សញ្ញាសីសេន ហិ ឈានំ វទតិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ.

សំវរសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.