៥. ព្រាហ្មណសច្ចសុត្តវណ្ណនា

១៨៥. បញ្ចមេ ឯត្ថាតិ ឯតស្មិំ សុញ្ញតានុបស្សនាធិការេ. ក្វចីតិ កត្ថចិ ឋានេ, កាលេ, ធម្មេ វា. អថ វា ក្វចីតិ អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា វា. អត្តនោ អត្តានន្តិ សកត្តានំ ‘‘អយំ ខោ, ភោ ព្រហ្មា, មហាព្រហ្មា…បេ… វសី បិតា ភូតភព្យាន’’ន្តិអាទិនា (ទី. និ. ១.៤២) បរេហិ បរិកប្បិតំ អត្តានញ្ច កស្សចិ កិញ្ចនភូតំ ន បស្សតីតិ ទស្សេន្តោ ‘‘កស្សចី’’តិអាទិមាហ. តត្ថ បរស្សាតិ បរជាតិ បរោ បុរិសោតិ វា ឯវំ គហិតស្ស. ន ច មម ក្វចនីតិ ឯត្ថ មម-សទ្ទោ អដ្ឋានប្បយុត្តោតិ អាហ ‘‘មម-សទ្ទំ តាវ ឋបេត្វា’’តិ. បរស្ស ចាតិ អត្តនោ អញ្ញស្ស. បរោ បុរិសោ នាម អត្ថិ មមត្ថាយ ឋិតោ. តស្ស វសេន មយ្ហំ សព្ពំ ឥជ្ឈតីតិ ឯកច្ចទិដ្ឋិគតិកបរិកប្បិតវសេន បរំ អត្តានំ តញ្ច អត្តនោ កិញ្ចនភូតំ ន បស្សតីតិ ទស្សេន្តោ ‘‘ន ច ក្វចនី’’តិអាទិមាហ. ឯត្ថ ច នាហំ ក្វចនីតិ សកអត្តនោ សព្ភាវំ ន បស្សតិ. ន កស្សចិ កិញ្ចនតស្មិន្តិ សកអត្តនោ ឯវ កស្សចិ អត្តនិយតំ ន បស្សតិ. ន ច មមាតិ ឯតំ ទ្វយំ យថារហំ សម្ពន្ធិតព្ពំ, អត្ថិ-បទំ បច្ចេកំ. ន ច ក្វចនិ បរស្ស អត្តា អត្ថីតិ បរស្ស អត្តនោ អភាវំ បស្សតិ. តស្ស បរស្ស អត្តនោ មម កិញ្ចនតា នត្ថីតិ បរស្ស អត្តនោ អនត្តនិយតំ បស្សតិ. ឯវំ អជ្ឈត្តំ ពហិទ្ធា ខន្ធានំ អត្តត្តនិយសុញ្ញតា-សុទ្ធសង្ខារបុញ្ជតា-ចតុកោដិកសុញ្ញតាបរិគ្គណ្ហនេន និដ្ឋា ហោតិ. សេសមេត្ថ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

ព្រាហ្មណសច្ចសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.