(១៦) ១. ឥន្ទ្រិយវគ្គោ

១-៥. ឥន្ទ្រិយសុត្តាទិវណ្ណនា

១៥១-១៥៥. ចតុត្ថស្ស បឋមាទីនិ ឧត្តានានេវ.

ឥន្ទ្រិយសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦-៨. កប្បសុត្តាទិវណ្ណនា

១៥៦-១៥៨. ឆដ្ឋេ សំវដ្ដនំ វិនស្សនំ សំវដ្ដោ, សំវដ្ដតោ ឧទ្ធំ តថា ឋាយី សំវដ្ដដ្ឋាយី. វិវដ្ដនំ និព្ពត្តនំ, វឌ្ឍនំ វា វិវដ្ដោ. ‘‘តេជោសំវដ្ដោ, អាបោសំវដ្ដោ, វាយោសំវដ្ដោតិ ឯវំ សំវដ្ដសីមានុក្កមេន សំវដ្ដេសុ វត្តព្ពេសុ តថា អវត្វា អាបោសំវដ្ដោ, តេជោសំវដ្ដោ, វាយោសំវដ្ដោតិ វចនំ សំវដ្ដមហាភូតទេសនានុបុព្ពិយា’’តិ កេចិ. ‘‘ភាវីសំវដ្ដានុបុព្ពិយា’’តិ អបរេ. អាបេន សំវដ្ដោ អាបោសំវដ្ដោ. សំវដ្ដសីមាតិ សំវដ្ដនមរិយាទា. សំវដ្ដតីតិ វិនស្សតិ. សទាតិ សព្ពកាលំ, តីសុបិ សំវដ្ដកាលេសូតិ អត្ថោ. ឯកំ ពុទ្ធក្ខេត្តំ វិនស្សតីតិ ឯត្ថ ពុទ្ធក្ខេត្តំ នាម តិវិធំ ហោតិ ជាតិក្ខេត្តំ, អាណាក្ខេត្តំ, វិសយក្ខេត្តញ្ច.

តត្ថ ជាតិក្ខេត្តំ ទសសហស្សចក្កវាឡបរិយន្តំ ហោតិ, តថាគតស្ស បដិសន្ធិគ្គហណាទីសុ កម្បតិ. អាណាក្ខេត្តំ កោដិសតសហស្សចក្កវាឡបរិយន្តំ, យត្ថ រតនសុត្តំ (ខុ. បា. ៦.១ អាទយោ; សុ. និ. ២២៤ អាទយោ) ខន្ធបរិត្តំ (អ. និ. ៤.៦៧; ចូឡវ. ២៥១) ធជគ្គបរិត្តំ (សំ. និ. ១.២៤៩) អាដានាដិយបរិត្តំ (ទី. និ. ៣.២៧៧-២៧៨) មោរបរិត្តន្តិ (ជា. ១.២.១៧-១៨) ឥមេសំ បរិត្តានំ អានុភាវោ វត្តតិ. វិសយក្ខេត្តំ អនន្តាបរិមាណំ, យំ ‘‘យាវតា វា បនាកង្ខេយ្យា’’តិ (អ. និ. ៣.៨១) វុត្តំ. តត្ថ យំ យំ តថាគតោ អាកង្ខតិ, តំ តំ ជានាតិ. ឯវមេតេសុ តីសុ ពុទ្ធក្ខេត្តេសុ ឯកំ អាណាក្ខេត្តំ វិនស្សតិ, តស្មិំ បន វិនស្សន្តេ ជាតិក្ខេត្តំ វិនដ្ឋមេវ ហោតិ, វិនស្សន្តញ្ច ឯកតោវ វិនស្សតិ, សណ្ឋហន្តញ្ច ឯកតោវ សណ្ឋហតិ. សេសមេត្ថ វិសុទ្ធិមគ្គសំវណ្ណនាសុ (វិសុទ្ធិ. មហាដី. ២.៤០៤) វុត្តនយេនេវ គហេតព្ពំ. សត្តមដ្ឋមានិ ឧត្តានត្ថានេវ.

កប្បសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩. ភិក្ខុនីសុត្តវណ្ណនា

១៥៩. នវមេ ឯវំ បវត្តំ បច្ចុប្បន្នតណ្ហំ និស្សាយាតិ ‘‘កុទាស្សុ នាមាហម្បិ អាសវានំ ខយា’’តិអាទិនា នយេន អនុត្តរេ វិមោក្ខេ បិហំ ឧប្បាទេន្តស្ស ឧប្បន្នតណ្ហំ និស្សាយ. កថំ បន លោកុត្តរធម្មេ អារព្ភ អាសា ឧប្បជ្ជតីតិ? ន ខោ បនេតំ ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ, ន អារម្មណករណវសេន តត្ថ បិហា បវត្តតិ អវិសយត្តា បុគ្គលស្ស ច អនធិគតភាវតោ. អនុស្សវូបលទ្ធេ បន អនុត្តរវិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្ស បិហំ ឧប្បាទេន្តោ តត្ថ បិហំ ឧប្បាទេតិ នាម. នាកឌ្ឍតីតិ កម្មបថភាវំ អប្បត្តតាយ បដិសន្ធិំ ន ទេតិ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

ភិក្ខុនីសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. សុគតវិនយសុត្តវណ្ណនា

១៦០. ទសមេ វឡញ្ជេន្តីតិ សជ្ឈាយន្តិ ចេវ វាចុគ្គតំ ករោន្តា ធារេន្តិ ច. អវិគតតណ្ហតាយ តំ តំ បរិក្ខារជាតំ ពហុម្បិ អាទិយន្តីតិ ពហុលា, តេ ឯវ ពាហុលិកា យថា ‘‘វេនយិកោ’’តិ (ម. និ. ១.២៤៦; អ. និ. ៨.១១; បារា. ៨). តេ បន យស្មា បច្ចយពហុលភាវា យុត្តប្បយុត្តា នាម ហោន្តិ, តស្មា អាហ ‘‘បច្ចយពាហុល្លាយ បដិបន្នា’’តិ. សិថិលំ គណ្ហន្តីតិ សាថលិកា, សិក្ខាយ អាទរគារវាភាវេន សិថិលំ អទឡ្ហំ គណ្ហន្តីតិ អត្ថោ. សិថិលន្តិ ច ភាវនបុំសកនិទ្ទេសោ, សិថិល-សទ្ទេន វា សមានត្ថស្ស សាថលសទ្ទស្ស វសេន សាថលិកាតិ បទសិទ្ធិ វេទិតព្ពា. អវគមនតោតិ អធោគមនតោ, ឱរម្ភាគិយភាវតោតិ អត្ថោ. និព្ពីរិយាតិ ឧជ្ឈិតុស្សាហា តទធិគមាយ អារម្ភម្បិ អកុរុមានា.

សុគតវិនយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ឥន្ទ្រិយវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.