២. តិឋានសុត្តវណ្ណនា

៤២. ទុតិយេ មច្ឆរិយមេវ មលំ មច្ឆរិយមលំ, ចិត្តស្ស មលីនសភាវាបាទនតោ វិគតំ មច្ឆរិយមលំ ឯត្ថាតិ វិគតមច្ឆរិយមលំ. គេធាភាវេន កោចិ កិញ្ចិ ទេន្តោបិ តត្ថ អាសត្តិំ ន វិស្សជ្ជេតិ, អយំ បន ន តាទិសោតិ អាហ ‘‘វិស្សដ្ឋចាគោ’’តិ. មលីនហត្ថោវ ចិត្តវិសុទ្ធិយា អភាវតោ. ធោតហត្ថោវ ធោតហត្ថេន កាតព្ពកិច្ចសាធនតោ. តេន វុត្តំ – ‘‘ចិត្តេ សុទ្ធេ វិសុជ្ឈន្តិ, ឥតិ វុត្តំ មហេសិនា’’តិ. យាចិតុំ យុត្តោ យាចកានំ មនោរថបូរណតោ. យាចយោគោ បយោគាសហេហិ យាចកេហិ សុដ្ឋុ យុត្តភាវតោ. តំសមង្គី ឯវ តត្ថ រតោ នាម, ន ចិត្តមត្តេនេវាតិ អាហ ‘‘ទានំ…បេ… រតោ នាម ហោតី’’តិ.

‘‘ឧច្ចា, ភន្តេ’’តិ វត្វា អយំ មំ ឧច្ចតោ វទតីតិ ចិន្តេយ្យាតិ បុន ‘‘នាតិឧច្ចា តុម្ហេ’’តិ អាហ, សរីរេនាតិ អធិប្បាយោ. មេចកវណ្ណស្សាតិ នីលោភាសស្ស. បុច្ឆីតិ ភិក្ខូ បុច្ឆិ. ភូមិយំ លេខំ លិខន្តោ អច្ឆីតិ បឋមំ មញ្ចេ និបជ្ជិត្វា ឧដ្ឋាយ ភូមិយំ លេខំ លិខន្តោ អច្ឆិ ‘‘អខីណាសវោតិ មញ្ញនា ហោតូ’’តិ. តថា ហិ រាជា ខីណាសវស្ស នាម…បេ… និវត្តិ. ធជបគ្គហិតាវាតិ បគ្គហិតធជាវ. សិលាចេតិយដ្ឋានន្តិ ថូបារាមស្ស ច មហាចេតិយស្ស ច អន្តរេ សិលាយ កតចេតិយដ្ឋានំ. ចេតិយំ…បេ… អដ្ឋាសិ សាវកស្ស តំ កូដាគារន្តិ កត្វា.

បច្ឆាភាគេនាតិ ធម្មកថិកស្ស ថេរស្ស បិដ្ឋិបស្សេន. គោនសោតិ មណ្ឌលសប្បោ. ធម្មស្សវនន្តរាយ ពហូនំ សគ្គមគ្គប្បដិលាភន្តរាយោ ភវេយ្យាតិ អធិប្បាយេន ‘‘ធម្មស្សវនន្តរាយំ ន ករិស្សាមី’’តិ ចិន្តេសិ. វិសំ វិក្ខម្ភេត្វាតិ វិបស្សនាតេជេន វិសវេគំ វិក្ខម្ភេត្វា. គាថាសហស្សន្តិ គាថាសហស្សវន្តំ. បដ្ឋានគាថាយាតិ បដ្ឋាបនគាថាយ, អាទិគាថាយាតិ អត្ថោ. បដ្ឋាន…បេ… អវសានគាថំ ឯវ វវត្ថបេសិ, ន ទ្វិន្នំ អន្តរេ វុត្តំ កិលន្តកាយត្តា. សរភាណំ សាយន្ហធម្មកថា. បគ្គណ្ហាតីតិ បច្ចក្ខំ ករោន្តី គណ្ហាតិ, សក្កច្ចំ សុណាតីតិ អត្ថោ. ធម្មកថនទិវសេ ធម្មកថិកានំ អកិលមនត្ថំ សទ្ធា ឧបាសកា សិនិទ្ធភោជនំ មធុបានកញ្ច ទេន្តិ សរស្ស មធុរភាវាយ សប្បិមធុកតេលាទិញ្ច ភេសជ្ជំ. តេនាហ ‘‘អរិយវំសំ កថេស្សាមី’’តិអាទិ. ចតូហិ ទាឋាហិ ឌំសិត្វាតិ ទឡ្ហទដ្ឋភាវទស្សនំ. ចរិស្សាមីតិ សម្មានេស្សាមិ, សក្កច្ចំ សុណិស្សាមីតិ អត្ថោ. និម្មថេត្វាតិ និម្មទ្ទិត្វា, អបនេត្វាតិ អត្ថោ.

តិឋានសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.