៤. ឧប្បាទាសុត្តវណ្ណនា

១៣៧. ចតុត្ថេ ឧប្បាទា វា តថាគតានន្តិ តថាគតានំ ឧប្បាទេបិ វេនេយ្យបុគ្គលានំ មគ្គផលុប្បត្តិ វិយ សង្ខារានំ អនិច្ចាទិសភាវោ ន តថាគតុប្បាទាយត្តោ, អថ ខោ តថាគតានំ ឧប្បាទេបិ អនុប្បាទេបិ ហោតិមេវាតិ វុត្តំ ហោតិ. ឋិតាវ សា ធាតូតិ ឋិតោ ឯវ សោ អនិច្ចសភាវោ ព្យភិចារាភាវតោ ន កទាចិ សង្ខារា អនិច្ចា ន ហោតិ. កាមំ អសង្ខតា វិយ ធាតុ ន និច្ចោ សោ សភាវោ, តថាបិ សព្ពកាលិកោយេវាតិ អធិប្បាយោ.

អបរោ នយោ – ឋិតាវ សា ធាតូតិ ‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចា’’តិ ឯសា ធាតុ ឯស សភាវោ តថាគតានំ ឧប្បាទតោ បុព្ពេ ឧទ្ធញ្ច អប្បដិវិជ្ឈិយមានោ ន តថាគតេហិ ឧប្បាទិតោ, អថ ខោ សព្ពកាលំ សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចា, ឋិតាវ សា ធាតុ, កេវលំ បន សយម្ភុញាណេន អភិសម្ពុជ្ឈនតោ ‘‘អយំ ធម្មោ តថាគតេន អភិសម្ពុទ្ធោ’’តិ បវេទនតោ ច តថាគតោ ធម្មស្សាមីតិ វុច្ចតិ អបុព្ពស្ស តស្ស ឧប្បាទនតោ. តេន វុត្តំ ‘‘ឋិតាវ សា ធាតូ’’តិ.

អភិសម្ពុជ្ឈតីតិ ញាណេន អភិសម្ពុជ្ឈតិ. អភិសមេតីតិ ញាណេន អភិសមាគច្ឆតិ. អាចិក្ខតីតិ កថេតិ. ទេសេតីតិ ទស្សេតិ. បញ្ញាបេតីតិ ជានាបេតិ. បដ្ឋបេតីតិ ញាណមុខេ ឋបេតិ. វិវរតីតិ វិវរិត្វា ទស្សេតិ. វិភជតីតិ វិភាគតោ ទស្សេតិ. ឧត្តានីករោតីតិ បាកដំ ករោតិ.

អថ វា អភិសម្ពុជ្ឈតីតិ បច្ចក្ខករណេន អភិមុខំ ពុជ្ឈតិ, យាថាវតោ បដិវិជ្ឈតិ. តតោ ឯវ អភិសមេតិ អភិមុខំ សមាគច្ឆតិ. អាទិតោ កថេន្តោ អាចិក្ខតិ, ឧទ្ទិសតីតិ អត្ថោ. តមេវ ឧទ្ទេសំ បរិយោសាបេន្តោ ទេសេតិ. យថាឧទ្ទិដ្ឋមត្ថំ និទស្សនវសេន បការេហិ ញាបេន្តោ បញ្ញាបេតិ. បការេហិ ឯតមត្ថំ បតិដ្ឋបេន្តោ បដ្ឋបេតិ. យថាឧទ្ទិដ្ឋំ បដិនិទស្សនវសេន វិវរតិ វិភជតិ. វិវដំ វិភត្តញ្ច អត្ថំ ហេតូទាហរណទស្សនេហិ បាកដំ ករោន្តោ ឧត្តានីករោតិ.

ឧប្បាទាសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.