(១៣) ៣. កុសិនារវគ្គោ

១-២. កុសិនារសុត្តាទិវណ្ណនា

១២៤-១២៥. តតិយស្ស បឋមេ តណ្ហាគេធេន គថិតោតិ តណ្ហាពន្ធនេន ពទ្ធោ. តណ្ហាមុច្ឆនាយាតិ តណ្ហាយ វសេន មុច្ឆាបត្តិយា. មុច្ឆិតោតិ មុច្ឆំ មោហំ បមាទំ អាបន្នោ. អជ្ឈោបន្នោតិ អធិឱបន្នោ. តណ្ហាយ អធិភវិត្វា អជ្ឈោត្ថដោ គិលិត្វា បរិនិដ្ឋបេត្វា វិយ ឋិតោ. តេនាហ ‘‘អជ្ឈោបន្នោតិ តណ្ហាយ គិលិត្វា បរិនិដ្ឋបេត្វា បវត្តោ’’តិ. អនាទីនវទស្សាវីតិ គថិតាទិភាវេន បរិភោគេ អាទីនវមត្តម្បិ ន បស្សតិ. និស្សរណបញ្ញោតិ អយមត្ថោ អាហារបរិភោគេតិ តត្ថ បយោជនបរិច្ឆេទិកា ‘‘យាវទេវ ឥមស្ស កាយស្ស ឋិតិយា’’តិអាទិនា (ម. និ. ១.២៣; ២.២៤; ៣.៧៥; សំ. និ. ៤.១២០; អ. និ. ៦.៥៨; ៨.៩) បវត្តា អាហារបដិពទ្ធឆន្ទរាគនិស្សរណភូតា បញ្ញា អស្ស អត្ថីតិ និស្សរណបញ្ញោ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. ទុតិយេ នត្ថិ វត្តព្ពំ.

កុសិនារសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. គោតមកចេតិយសុត្តវណ្ណនា

១២៦. តតិយេ សម្ពហុលាតិ បញ្ចសតមត្តា. បញ្ចសតា កិរ ព្រាហ្មណា តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ អបរភាគេ ភគវតោ ធម្មទេសនំ សុត្វា កាមេសុ អាទីនវំ នេក្ខម្មេ ច អានិសំសំ បស្សមានា ភគវតោ សន្តិកេ បព្ពជិត្វា ន ចិរស្សេវ សព្ពំ ពុទ្ធវចនំ ឧគ្គណ្ហិត្វា បរិយត្តិំ និស្សាយ មានំ ឧប្បាទេសុំ – ‘‘យំ យំ ភគវា កថេតិ, តំ តំ មយំ ខិប្បមេវ ជានាម. ភគវា ហិ ឥត្ថិលិង្គាទីនិ តីណិ លិង្គានិ, នាមាទីនិ ចត្តារិ បទានិ, បឋមាទយោ សត្ត វិភត្តិយោ មុញ្ចិត្វា ន កិញ្ចិ កថេតិ, ឯវំ កថិតេ ច អម្ហាកំ គណ្ឋិបទំ នាម នត្ថី’’តិ, តេ ភគវតិ អគារវា ហុត្វា តតោ បដ្ឋាយ ភគវតោ ឧបដ្ឋានម្បិ ធម្មស្សវនម្បិ អភិណ្ហំ ន គច្ឆន្តិ. តេ សន្ធាយ វុត្តំ ‘‘សម្ពហុលា កិរ ព្រាហ្មណបព្ពជិតា…បេ… ធម្មស្សវនំ ន គច្ឆន្តី’’តិ. មុខបដិញ្ញំ គហេត្វាតិ ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ’’តិអាទិនា តមត្ថំ បដិបុច្ឆិត្វា ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ តេហិ ភិក្ខូហិ វុត្តំ បដិវចនំ គហេត្វា. តញ្ហិ អត្តនោ មុខេនេវ បដិញ្ញាតត្តា ‘‘មុខបដិញ្ញា’’តិ វុច្ចតិ.

នេវ អាគតដ្ឋានំ ន គតដ្ឋានំ អទ្ទសំសុ. កស្មា? អញ្ញាណតោ. តេ កិរ តស្ស សុត្តស្ស អត្ថំ ន ជានិំសុ. តេសញ្ហិ តស្មិំ សមយេ វិចិត្រនយំ ទេសនាវិលាសយុត្តម្បិ តំ សុត្តំ ឃនបុថុលេន ទុស្សបដ្ដេន មុខំ ពទ្ធំ កត្វា បុរតោ ឋបិតមនុញ្ញភោជនំ វិយ អហោសិ. ននុ ច ភគវា អត្តនា ទេសិតំ ធម្មំ បរេ ញាបេតុំ កប្បសតសហស្សាធិកានិ ចត្តារិ អសង្ខេយ្យានិ បារមិយោ បូរេត្វា សព្ពញ្ញុតំ បត្តោ, សោ កស្មា យថា តេ ន ជានន្តិ, តថា ទេសេតីតិ? តេសំ មានភញ្ជនត្ថំ. ភគវា ហិ ‘‘អភព្ពា ឥមេ ឥមំ មានខិលំ អនុបហច្ច មគ្គំ វា ផលំ វា សច្ឆិកាតុ’’ន្តិ តេសំ សុតបរិយត្តិំ និស្សាយ ឧប្បន្នំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា ទេសនាកុសលោ មានភញ្ជនត្ថំ ‘‘សព្ពធម្មមូលបរិយាយ’’ន្តិអាទិនា មូលបរិយាយសុត្តំ (ម. និ. ១.១) អភាសិ.

សម្មាសម្ពុទ្ធោ ‘‘មយ្ហំ កថា និយ្យាតី’’តិ មុខសម្បត្តមេវ កថេតីតិ ចិន្តយិំសូតិ ឥទំ អង្គុត្តរភាណកានំ វឡញ្ជនកតន្តិនីហារេន វុត្តំ. មជ្ឈិមភាណកា បន ឯវំ វទន្តិ – ឯវំ មានភញ្ជនត្ថំ ទេសិតញ្ច បន តំ សុត្តំ សុត្វា តេ ភិក្ខូ ‘‘តំយេវ កិរ បថវិំ ទិដ្ឋិគតិកោ សញ្ជានាតិ, សេខោបិ អរហាបិ តថាគតោបិ អភិជានាតិ, កិ នាមិទំ កថំ នាមិទ’’ន្តិ ចិន្តេន្តា ‘‘បុព្ពេ មយំ ភគវតា កថិតំ យំកិញ្ចិ ខិប្បមេវ ជានាម, ឥទានិ បនិមស្ស មូលបរិយាយស្ស អន្តំ វា កោដិំ វា ន ជានាម ន បស្សាម, អហោ ពុទ្ធា នាម អប្បមេយ្យា អតុលា’’តិ ឧទ្ធតទាឋា វិយ សប្បា និម្មទា ហុត្វា ពុទ្ធូបដ្ឋានញ្ច ធម្មស្សវនញ្ច សក្កច្ចំ អគមំសុ. តេន សមយេន ធម្មសភាយំ សន្និសិន្នា ភិក្ខូ ‘‘អហោ ពុទ្ធានំ អានុភាវោ, តេ នាមព្រាហ្មណបព្ពជិតា តថា មានមទមត្តា ភគវតា មូលបរិយាយទេសនាយ និហតមានា កតា’’តិ កថំ សមុដ្ឋាបេសុំ. តំ សុត្វា ភគវា ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ឥទានេវ, បុព្ពេបិ អហំ ឯវំ ឥមេ មានបគ្គហិតសីសេ ចរន្តេ និហតមានេ អកាសិ’’ន្តិ វត្វា អតីតំ អាហរន្តោ ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, អញ្ញតរោ ទិសាបាមោក្ខោ ព្រាហ្មណោ ពារាណសិយំ បដិវសតិ តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ សនិឃណ្ដុកេដុភានំ សាក្ខរប្បភេទានំ ឥតិហាសបញ្ចមានំ បទកោ វេយ្យាករណោ លោកាយតមហាបុរិសលក្ខណេសុ អនវយោ, សោ បញ្ចមត្តានិ មាណវកសតានិ មន្តេ វាចេតិ. បណ្ឌិតមាណវកា ពហុញ្ច គណ្ហន្តិ លហុញ្ច, សុដ្ឋុ ច ឧបធារេន្តី’’តិអាទិនា ជាតកំ កថេសិ.

តំ សុត្វា តេ ភិក្ខូ ‘‘បុព្ពេបិ មយំ មានេនេវ ឧបហតា’’តិ ភិយ្យោសោមត្តាយ និហតមានា ហុត្វា អត្តនោ ឧបការកម្មដ្ឋានបរាយណា អហេសុំ. តតោ ភគវា ឯកំ សមយំ ជនបទចារិកំ ចរន្តោ វេសាលិំ បត្វា គោតមកេ ចេតិយេ វិហរន្តោ ឥមេសំ បញ្ចសតានំ ភិក្ខូនំ ញាណបរិបាកំ វិទិត្វា ឥទំ គោតមកសុត្តំ កថេសិ. ឥទញ្ច សុត្តំ សុត្វា តេ បញ្ចសតា ភិក្ខូ តស្មិំយេវ អាសនេ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិំសូតិ.

អភិញ្ញាយាតិ កុសលាទិភេទំ ខន្ធាទិភេទញ្ច ទេសេតព្ពំ ធម្មំ, វេនេយ្យានញ្ច អាសយានុសយចរិយាធិមុត្តិអាទិភេទំ, តស្ស ច នេសំ ទេសេតព្ពប្បការំ យាថាវតោ អភិជានិត្វាតិ អត្ថោ. ឥមេ បញ្ចក្ខន្ធា ទ្វាទសាយតនានីតិអាទិ បនេត្ថ និទស្សនមត្តំ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. សប្បច្ចយន្តិ សការណំ, វេនេយ្យានំ អជ្ឈាសយេន វា បុច្ឆាយ វា អដ្ឋុប្បត្តិយា វា សនិមិត្តំ ហេតូទាហរណសហិតញ្ចាតិ អត្ថោ. រាគាទីនំ បដិហរណំ បដិហារិយំ, តទេវ បាដិហារិយំ, សហ បាដិហារិយេនាតិ សប្បាដិហារិយំ. រាគាទិប្បដិសេធនវសេនេវ ហិ សត្ថា ធម្មំ ទេសេតិ. តេនាហ ‘‘បច្ចនីកបដិហរណេន សប្បាដិហារិយមេវ កត្វា’’តិ. អបរេ បន ‘‘យថារហំ ឥទ្ធិអាទេសនានុសាសនិបាដិហារិយសហិត’’ន្តិ វទន្តិ អនុសាសនិបាដិហារិយរហិតា ទេសនា នត្ថីតិ កត្វា. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ.

គោតមកចេតិយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៤. ភរណ្ឌុកាលាមសុត្តវណ្ណនា

១២៧. ចតុត្ថេ អាឡារកាលាមកាលេតិ អាឡារកាលាមានំ ធរមានកាលេ. បរិញ្ញន្តិ បហានបរិញ្ញំ. សា ហិ សមតិក្កមោ, ន ឥតរា. តេនាហ ‘‘បរិញ្ញា នាម សមតិក្កមោ’’តិ. ឯត្ថ ច បឋមោ សត្ថា រូបាវចរសមាបត្តិលាភី ទដ្ឋព្ពោ, ទុតិយោ អរូបាវចរសមាបត្តិលាភី, តតិយោ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ទដ្ឋព្ពោ. វុត្តញ្ហេតំ បុគ្គលបញ្ញត្តិយំ (បុ. ប. ១៣០) –

‘‘យ្វាយំ សត្ថា កាមានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, ន រូបានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, ន វេទនានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, រូបាវចរសមាបត្តិយា លាភី សត្ថា តេន ទដ្ឋព្ពោ. យ្វាយំ សត្ថា កាមានញ្ច បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, រូបានញ្ច បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, ន វេទនានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, អរូបាវចរសមាបត្តិយា លាភី សត្ថា តេន ទដ្ឋព្ពោ. យ្វាយំ សត្ថា កាមានញ្ច បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, រូបានញ្ច បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, វេទនានញ្ច បរិញ្ញំ បញ្ញាបេតិ, សម្មាសម្ពុទ្ធោ សត្ថា តេន ទដ្ឋព្ពោ’’តិ.

តត្ថ តិត្ថិយា សមយំ ជានន្តា កាមានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេយ្យុំ បឋមជ្ឈានំ វទមានា. រូបានំ បរិញ្ញំ បញ្ញាបេយ្យុំ អរូបរាគំ វទមានា. វេទនាបរិញ្ញំ បញ្ញាបេយ្យុំ អសញ្ញារាគំ វទមានា. តេ បន ‘‘ឥទំ នាម បឋមជ្ឈានំ, អយំ រូបភវោ, អយំ អសញ្ញាភវោ’’តិបិ ន ជានន្តិ. តេ បញ្ញាបេតុំ អសក្កោន្តាបិ កេវលំ ‘‘បញ្ញាបេមា’’តិ វទន្តិ. តថាគតោ បន កាមានំ បរិញ្ញំ អនាគាមិមគ្គេន បញ្ញាបេតិ, រូបវេទនានំ អរហត្តមគ្គេន. ឯវមេត្ថ ទ្វេ ជនា ពាហិរកា, ឯកោ សម្មាសម្ពុទ្ធោតិ ឥមស្មិំ លោកេ តយោ សត្ថារោ នាម.

ភរណ្ឌុកាលាមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៥. ហត្ថកសុត្តវណ្ណនា

១២៨. បញ្ចមេ អភិក្កន្តាតិ អតិក្កន្តា, វិគតាតិ អត្ថោតិ អាហ ‘‘ខយេ ទិស្សតី’’តិ. តេនេវ ហិ ‘‘និក្ខន្តោ បឋមោ យាមោ’’តិ អនន្តរំ វុត្តំ. អភិក្កន្តតរោតិ អតិវិយ កន្តតរោ. តាទិសោ ច សុន្ទរោ ភទ្ទកោ នាម ហោតីតិ អាហ ‘‘សុន្ទរេ ទិស្សតី’’តិ. កោតិ ទេវនាគយក្ខគន្ធព្ពាទីសុ កោ កតមោ? មេតិ មម. បាទានីតិ បាទេ. ឥទ្ធិយាតិ ឥមាយ ឯវរូបាយ ទេវិទ្ធិយា. យសសាតិ ឥមិនា ឯទិសេន បរិវារេន បរិច្ឆេទេន. ជលន្តិ វិជ្ជោតមានោ. អភិក្កន្តេនាតិ អតិវិយ កន្តេន កមនីយេន អភិរូបេន. វណ្ណេនាតិ ឆវិវណ្ណេន សរីរវណ្ណនិភាយ. សព្ពា ឱភាសយំ ទិសាតិ ទស ទិសា បភាសេន្តោ, ចន្ទោ វិយ សូរិយោ វិយ ច ឯកោភាសំ ឯកាលោកំ ករោន្តោតិ គាថាយ អត្ថោ. អភិរូបេតិ ឧឡាររូបេ សម្បន្នរូបេ. អព្ភនុមោទនេតិ សម្បហំសនេ. ឥធ បនាតិ ‘‘អភិក្កន្តាយ រត្តិយា’’តិ ឯតស្មិំ បទេ. តេនាតិ សុន្ទរបរិយាយត្តា. ខយេ វា ឥធ អភិក្កន្តសទ្ទោ ទដ្ឋព្ពោ, តេន ‘‘អភិក្កន្តាយ បរិក្ខីណាយ រត្តិយា’’តិ វុត្តំ ហោតិ.

រូបាយតនាទីសូតិ អាទិសទ្ទេន អក្ខរាទីនំ សង្គហោ ទដ្ឋព្ពោ. សុវណ្ណវណ្ណោតិ សុវណ្ណច្ឆវីតិ អយមេត្ថ អត្ថោតិ អាហ ‘‘ឆវិយ’’ន្តិ. តថា ហិ វុត្តំ ‘‘កញ្ចនសន្និភត្តចោ’’តិ (ម. និ. ២.៣៩៩; សុ. និ. ៥៥៦). សញ្ញូឡ្ហាតិ សម្ពន្ធិតា, គន្ថិតាតិ អត្ថោ. វណ្ណាតិ គុណវណ្ណាតិ អាហ ‘‘ថុតិយ’’ន្តិ, ថោមនាយន្តិ អត្ថោ. កុលវគ្គេតិ ខត្តិយាទិកុលកោដ្ឋាសេ. តត្ថ ‘‘អច្ឆោ វិប្បសន្នោ’’តិអាទិនា វណ្ណិតព្ពដ្ឋេន វណ្ណោ, ឆវិ. វណ្ណនដ្ឋេន អភិត្ថវដ្ឋេន វណ្ណោ, ថុតិ. អញ្ញមញ្ញំ អសង្ករតោ វណ្ណេតព្ពតោ ឋបេតព្ពតោ វណ្ណោ, ខត្តិយាទិកុលវគ្គោ. វណ្ណីយតិ ញាបីយតិ ឯតេនាតិ វណ្ណោ, ញាបកការណំ. វណ្ណនតោ ថូលរស្សាទិភាវេន ឧបដ្ឋានតោ វណ្ណោ, សណ្ឋានំ. មហន្តំ ខុទ្ទកំ មជ្ឈិមន្តិ វណ្ណេតព្ពតោ បមិតព្ពតោ វណ្ណោ, បមាណំ. វណ្ណីយតិ ចក្ខុនា បស្សីយតីតិ វណ្ណោ, រូបាយតនន្តិ ឯវំ តស្មិំ តស្មិំ អត្ថេ វណ្ណសទ្ទស្ស បវត្តិ វេទិតព្ពា. សោតិ វណ្ណសទ្ទោ. ឆវិយា ទដ្ឋព្ពោ រូបាយតនេ គយ្ហមានស្សបិ ឆវិមុខេនេវ គហេតព្ពតោ. ឆវិគតា បន វណ្ណធាតុ ឯវ ‘‘សុវណ្ណវណ្ណោ’’តិ ឯត្ថ វណ្ណគ្គហណេន គហិតាតិ អបរេ.

កេវលបរិបុណ្ណន្តិ ឯកទេសម្បិ អសេសេត្វា និរវសេសតោវ បរិបុណ្ណន្តិ អយមេត្ថ អត្ថោតិ អាហ ‘‘អនវសេសតា អត្ថោ’’តិ. កេវលកប្បាតិ កប្ប-សទ្ទោ និបាតោ បទបូរណមត្តំ, ‘‘កេវលំ’’ឥច្ចេវ អត្ថោ. កេវលសទ្ទោ ច ពហុលវាចីតិ អាហ ‘‘យេភុយ្យតា អត្ថោ’’តិ. កេចិ បន ‘‘ឦសកំ អសមត្តំ កេវលំ កេវលកប្ប’’ន្តិ វទន្តិ. អនវសេសត្ថោ ឯត្ថ កេវលសទ្ទោ សិយា, អនត្ថន្តរេន បន កប្បសទ្ទេន បទវឌ្ឍនំ កតំ ‘‘កេវលា ឯវ កេវលកប្បា’’តិ. តថា វា កប្បនីយត្តា បញ្ញបេតព្ពត្តា កេវលកប្បា. អព្យាមិស្សតា វិជាតិយេន អសង្ករោ សុទ្ធតា. អនតិរេកតា តំបរមតា វិសេសាភាវោ. កេវលកប្បន្តិ កេវលំ ទឡ្ហំ កត្វាតិ អត្ថោ. កេវលំ វុច្ចតិ និព្ពានំ សព្ពសង្ខតវិវិត្តត្តា, តំ ឯតស្ស អធិគតំ អត្ថីតិ កេវលី, សច្ឆិកតនិរោធោ ខីណាសវោ.

កប្ប-សទ្ទោ បនាយំ សឧបសគ្គោ អនុបសគ្គោ ចាតិ អធិប្បាយេន ឱកប្បនិយបទេ លព្ភមានំ ឱកប្បសទ្ទមត្តំ និទស្សេតិ, អញ្ញថា កប្បសទ្ទស្ស អត្ថុទ្ធារេ ឱកប្បនិយបទំ អនិទស្សនមេវ សិយា. សមណកប្បេហីតិ វិនយសិទ្ធេហិ សមណវោហារេហិ. និច្ចកប្បន្តិ និច្ចកាលំ. បញ្ញត្តីតិ នាមំ. នាមញ្ហេតំ តស្ស អាយស្មតោ, យទិទំ កប្បោតិ. កប្បិតកេសមស្សូតិ កត្តរិយា ឆេទិតកេសមស្សុ. ទ្វង្គុលកប្បោតិ មជ្ឈន្ហិកវេលាយ វីតិក្កន្តាយ ទ្វង្គុលតាវិកប្បោ. លេសោតិ អបទេសោ. អនវសេសំ ផរិតុំ សមត្ថស្ស ឱភាសស្ស កេនចិ ការណេន ឯកទេសផរណម្បិ សិយា, អយំ បន សព្ពស្សេវ ផរតីតិ ទស្សេតុំ សមន្តត្ថោ កប្បសទ្ទោ គហិតោតិ អាហ ‘‘អនវសេសំ សមន្តតោ’’តិ.

អាភាយ ផរិត្វាតិ វត្ថមាលាលង្ការសរីរសមុដ្ឋិតាយ អាភាយ ផរិត្វា. ទេវតានញ្ហិ សរីរោភាសំ ទ្វាទសយោជនមត្តំ ឋានំ. តតោ ភិយ្យោបិ ផរិត្វា តិដ្ឋតិ, តថា វត្ថាភរណាទិសមុដ្ឋិតា បភា.

ហត្ថកសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៦. កដុវិយសុត្តវណ្ណនា

១២៩. ឆដ្ឋេ គាវីនំ កយវិក្កយវសេន យោគោ ឯត្ថាតិ គោយោគោ, កយវិក្កយំ ករោន្តោ គាវីហិ យុជ្ជន្តិ ឯត្ថាតិ វា គោយោគោ, គាវីនំ វិក្កយដ្ឋានំ. តត្ថ ជាតោ បិលក្ខរុក្ខោ គោយោគបិលក្ខោ, តស្មិំ. សមីបត្ថេ ចេតំ ភុម្មវចនំ. តេនាហ ‘‘គាវីនំ វិក្កយដ្ឋានេ ឧដ្ឋិតបិលក្ខស្ស សន្តិកេ’’តិ. រិត្តោ អស្សាទោ ឯតស្សាតិ រិត្តស្សាទោ. តេនាហ ‘‘ឈានសុខាភាវេន រិត្តស្សាទ’’ន្តិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ.

កដុវិយសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៨. ទុតិយអនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនា

១៣១. អដ្ឋមេ ឥទំ តេ មានស្មិន្តិ ឯត្ថ មានស្មិន្តិ បច្ចត្តេ ភុម្មវចនំ. ឥទន្តិ ច លិង្គវិបល្លាសេន នបុំសកនិទ្ទេសោ កតោតិ អាហ ‘‘អយំ តេ នវវិធេន វឌ្ឍិតមានោ’’តិ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោ.

ទុតិយអនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩. បដិច្ឆន្នសុត្តវណ្ណនា

១៣២. នវមេ អសាធារណសិក្ខាបទន្តិ ភិក្ខុនីនំ អសាធារណំ ភិក្ខូនំយេវ បញ្ញត្តសិក្ខាបទំ សាធារណសិក្ខាបទន្តិ ភិក្ខូនំ ភិក្ខុនីនញ្ច សាធារណំ ឧភតោបញ្ញត្តិសិក្ខាបទំ.

បដិច្ឆន្នសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. លេខសុត្តវណ្ណនា

១៣៣. ទសមេ ថិរដ្ឋានតោតិ ថិរដ្ឋានតោវ. បាសាណេ លេខសទិសា បរាបរាធនិព្ពត្តា កោធលេខា យស្ស សោ បាសាណលេខូបមសមន្នាគតោ បាសាណលេខូបមោតិ វុត្តោ. ឯវំ ឥតរេបិ. អនុសេតីតិ អប្បហីនតាយ អនុសេតិ. ន ខិប្បំ លុជ្ជតីតិ ន អន្តរា នស្សតិ កម្មដ្ឋានេនេវ នស្សនតោ. ឯវមេវន្តិ ឯវំ តស្សបិ បុគ្គលស្ស កោធោ ន អន្តរា បុនទិវសេ វា អបរទិវសេ វា និដ្ឋាតិ, អទ្ធនិយោ បន ហោតិ, មរណេនេវ និដ្ឋាតីតិ អត្ថោ. កក្ខឡេនាតិ អតិកក្ខឡេន ធម្មច្ឆេទកេន ថទ្ធវចនេន. សំសន្ទតីតិ ឯកីភវតិ. សម្មោទតីតិ និរន្តរោ ហោតីតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ.

អថ វា សន្ធិយតីតិ ឋានគមនាទីសុ កាយកិរិយាសុ កាយេន សមោធានំ គច្ឆតិ, តិលតណ្ឌុលា វិយ មិស្សីភាវំ ឧបេតីតិ អត្ថោ. សំសន្ទតីតិ ចិត្តកិរិយាសុ ចិត្តេន សមោធានំ គច្ឆតិ, ខីរោទកំ វិយ ឯកីភាវំ ឧបេតីតិ អត្ថោ. សម្មោទតីតិ ឧទ្ទេសបរិបុច្ឆាទីសុ វចីកិរិយាសុ វាចាយ សមោធានំ គច្ឆតិ, វិប្បវាសាគតោបិ បិយសហាយកោ វិយ បិយតរភាវំ ឧបេតីតិ អត្ថោ. អបិច កិច្ចករណីយេសុ តេហិ សទ្ធិំ អាទីតោវ ឯកកិរិយាភាវំ ឧបគច្ឆន្តោ សន្ធិយតិ, យាវ មជ្ឈា បវត្តន្តោ សំសន្ទតិ, យាវ បរិយោសានា អនិវត្តន្តោ សម្មោទតីតិ វេទិតព្ពោ.

លេខសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

កុសិនារវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.