(១១) ១. សម្ពោធវគ្គោ

១-៣. បុព្ពេវសម្ពោធសុត្តាទិវណ្ណនា

១០៤-១០៦. តតិយស្ស បឋមេ សម្ពោធិតោ បុព្ពេវាតិ សម្ពោធោ វុច្ចតិ ចតូសុ មគ្គេសុ ញាណំ ‘‘សាមំ សម្មា ពុជ្ឈិ ឯតេនា’’តិ កត្វា, តតោ បុព្ពេយេវាតិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘អរិយមគ្គប្បត្តិតោ អបរភាគេយេវា’’តិ. ពោធិសត្តស្សេវ សតោតិ ឯត្ថ យថា ឧទកតោ ឧគ្គន្ត្វា ឋិតំ បរិបាកគតំ បទុមំ សូរិយរស្មិសម្ផស្សេន អវស្សំ ពុជ្ឈិស្សតីតិ ពុជ្ឈនកបទុមន្តិ វុច្ចតិ. ឯវំ ពុទ្ធានំ សន្តិកេ ព្យាករណស្ស លទ្ធត្តា អវស្សំ អនន្តរាយេន បារមិយោ បូរេត្វា ពុជ្ឈិស្សតីតិ ពុជ្ឈនកសត្តោតិ ពោធិសត្តោ. តេនាហ ‘‘ពុជ្ឈនកសត្តស្សេវ…បេ… អារភន្តស្សេវ សតោ’’តិ. យា វា ឯសា ចតុមគ្គញាណសង្ខាតា ពោធិ, ‘‘តំ ពោធិំ កុទាស្សុ នាមាហំ បាបុណិស្សាមី’’តិ បត្ថយមានោ បដិបជ្ជតីតិ ពោធិយំ សត្តោ អាសត្តោតិបិ ពោធិសត្តោ. តេនាហ ‘‘សម្ពោធិយា វា សត្តស្សេវ លគ្គស្សេវ សតោ’’តិ.

អថ វា ពោធីតិ ញាណំ ‘‘ពុជ្ឈតិ ឯតេនា’’តិ កត្វា, ពោធិមា សត្តោ ពោធិសត្តោ, បុរិមបទេ ឧត្តរបទលោបំ កត្វា យថា ‘‘ញាណសត្តោ’’តិ, ញាណវា បញ្ញវា បណ្ឌិតោ សត្តោតិ អត្ថោ. ពុទ្ធានញ្ហិ បាទមូលេ អភិនីហារតោ បដ្ឋាយ បណ្ឌិតោវ សោ សត្តោ, ន អន្ធពាលោតិ ពោធិសត្តោ. ឯវំ គុណវតោ ឧប្បន្ននាមវសេន ពោធិសត្តស្សេវ សតោ. អស្សាទីយតីតិ អស្សាទោ, សុខំ. តញ្ច សាតាការលក្ខណន្តិ អាហ ‘‘អស្សាទោតិ មធុរាការោ’’តិ. ឆន្ទរាគោ វិនីយតិ ចេវ បហីយតិ ច ឯត្ថាតិ និព្ពានំ ‘‘ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានញ្ចា’’តិ វុច្ចតិ. តេនាហ ‘‘និព្ពាន’’ន្តិអាទិ. តត្ថ អាគម្មាតិ ឥទំ យោ ជនោ រាគំ វិនេតិ បជហតិ ច, តស្ស អារម្មណករណំ សន្ធាយ វុត្តំ. ទុតិយតតិយានិ ឧត្តានត្ថានេវ.

បុព្ពេវសម្ពោធសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៤-៩. សមណព្រាហ្មណសុត្តាទិវណ្ណនា

១០៧-១១២. ចតុត្ថេ សាមញ្ញន្តិ អរិយមគ្គោ, តេន អរណីយតោ ឧបគន្តព្ពតោ សាមញ្ញត្ថំ, អរិយផលន្តិ អាហ ‘‘សាមញ្ញត្ថន្តិ ចតុព្ពិធំ អរិយផល’’ន្តិ. ព្រហ្មញ្ញត្ថន្តិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ. តេនាហ ‘‘ឥតរំ តស្សេវ វេវចន’’ន្តិ. អរិយមគ្គសង្ខាតំ សាមញ្ញមេវ វា អរណីយតោ សាមញ្ញត្ថន្តិ អាហ ‘‘សាមញ្ញត្ថេន វា ចត្តារោ មគ្គា’’តិ. បញ្ចមាទីនិ ឧត្តានត្ថានេវ.

សមណព្រាហ្មណសុត្តាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០. ទុតិយនិទានសុត្តវណ្ណនា

១១៣. ទសមេ វិវដ្ដគាមិកម្មានន្តិ វិវដ្ដូបនិស្សយកម្មានំ. តទភិនិវត្តេតីតិ ឯត្ថ តំ-សទ្ទេន បច្ចាមសនស្ស វិបាកស្ស បរាមាសោតិ អាហ ‘‘តំ អភិនិវត្តេតី’’តិ, តំ វិបាកំ អភិភវិត្វា និវត្តេតីតិ អត្ថោ. ឥទានិ ន កេវលំ វិបាកស្សេវ បរាមាសោ តំ-សទ្ទេន, អថ ខោ ឆន្ទរាគដ្ឋានិយានំ ធម្មានំ តព្ពិបាកស្ស ច បរាមាសោ ទដ្ឋព្ពោតិ អាហ ‘‘យទា វា តេនា’’តិអាទិ. តេ ចេវ ធម្មេតិ តេ ឆន្ទរាគដ្ឋានិយេ ធម្មេ. និព្ពិជ្ឈិត្វា បស្សតីតិ កិលេសេ និព្ពិជ្ឈិត្វា វិភូតំ បាកដំ កត្វា បស្សតីតិ.

ទុតិយនិទានសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សម្ពោធវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.