១៤. ឯតទគ្គវគ្គោ

(១៤) ៧. សត្តមឯតទគ្គវគ្គវណ្ណនា

សុជាតាវត្ថុ

២៥៨. ឧបាសិកាបាឡិសំវណ្ណនាយ បឋមំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

វិសាខាវត្ថុ

២៥៩. ទុតិយេ មហាលតាបសាធនស្សាតិ មហាលតាបិឡន្ធនស្ស. តស្មិញ្ច បិឡន្ធនេ ចតស្សោ វជិរនាឡិយោ ឧបយោគំ អគមំសុ. មុត្តានំ ឯកាទស នាឡិយោ, បវាឡស្ស ទ្វាវីសតិ នាឡិយោ, បទុមរាគមណីនំ តេត្តិំស នាឡិយោ. ឥតិ ឯតេហិ ច អញ្ញេហិ ច ឥន្ទនីលាទីហិ នីលបីតលោហិតោទាតមញ្ជិដ្ឋសាមកពរវណ្ណវសេន សត្តវណ្ណេហិ វររតនេហិ និដ្ឋានំ អគមាសិ, តំ សីសេ បដិមុក្កំ យាវ បាទបិដ្ឋិយា ភស្សតិ, បញ្ចន្នំ ហត្ថីនំ ពលំ ធារយមានាវ នំ ឥត្ថី ធារេតុំ សក្កោតិ. អន្តោអគ្គិ ពហិ ន នីហរិតព្ពោតិអាទីនំ អត្ថោ ឧបរិ អាវិ ភវិស្សតិ. សេសមេត្ថ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

ខុជ្ជុត្តរា-សាមាវតីវត្ថុ

២៦០-២៦១. តតិយចតុត្ថេសុ បាយាសស្សាតិ ពហលតរស្ស បាយាសស្ស. តំ បាយាសំ ភុញ្ជន្តេសូតិ តំ ពហលតរំ គរុសិនិទ្ធំ បាយាសំ ភុញ្ជន្តេសុ. ជីរាបេតុំ អសក្កោន្តោតិ អន្តរាមគ្គេ អប្បាហារតាយ មន្ទគហណិកត្តា ជីរាបេតុំ អសក្កោន្តោ. វាឡមិគដ្ឋានេតិ វាឡមិគេហិ អធិដ្ឋិតដ្ឋានេ. អនុវិជ្ជន្តោតិ វិចារេន្តោ. សាលាតិ នឡការសាលា. មុធា ន ករិស្សតីតិ មូល្យំ វិនា ន ករិស្សតិ. អាលិម្បេសីតិ អគ្គិំ អទាសិ, អគ្គិំ ជាលេសីតិ អត្ថោ. បេក្ខាតិ អាគមេហិ. ឧបធិសម្បទាតិ សរីរសម្បត្តិ. វដរុក្ខំ បត្វាតិ និគ្រោធរុក្ខំ បត្វា. សុវណ្ណកដកេតិ សុវណ្ណវលយេ. អព្ភុំ មេតិ មេ អវឌ្ឍីតិ អត្ថោ. អន្តោ អសោធេត្វាតិ បណ្ណសាលាយ អន្តោ កស្សចិ អត្ថិភាវំ វា នត្ថិភាវំ វា អនុបធារេត្វា. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

ឧត្តរានន្ទមាតាវត្ថុ

២៦២. បញ្ចមេ ឧបនិស្សយំ ទិស្វាតិ ឥមិនា យថា វិសេសាធិគមស្ស សតិបិ បច្ចុប្បន្នបច្ចយសមវាយេ អវស្សំ ឧបនិស្សយសម្បទា ឥច្ឆិតព្ពា, ឯវំ ទិដ្ឋធម្មវេទនីយភាវេន វិបច្ចនកស្ស កម្មស្សបិ បច្ចុប្បន្នសមវាយោ វិយ ឧបនិស្សយសម្បទាបិ សវិសេសា ឥច្ឆិតព្ពាតិ ទស្សេតិ. តថា ហិ ឧក្កំសគតសប្បុរិសូបនិស្សយយោនិសោមនសិការេសុ លព្ភមានេសុបិ ឧបនិស្សយរហិតស្ស វិសេសាធិគមោ ន សម្បជ្ជតេវាតិ. កប្បិយំ កត្វាតិ យថា កប្បិយំ ហោតិ, តថា កត្វា. បត្តេ បតិដ្ឋបេយ្យាតិ អាហារំ ទានមុខេ វិស្សជ្ជេយ្យ. តីហិ ចេតនាហីតិ បុព្ពភាគមុញ្ចអនុមោទនាចេតនាហិ. វុត្តញ្ហេតំ –

‘‘បុព្ពេវ ទានា សុមនោ, ទទំ ចិត្តំ បសាទយេ;

ទត្វា អត្តមនោ ហោតិ, ឯសា បុញ្ញស្ស សម្បទា’’តិ. (អ. និ. ៦.៣៧; បេ. វ. ៣០៥);

តវ មនំ សន្ធារេហីតិ ‘‘អជ្ជ ភត្តំ ចិរាយិត’’ន្តិ កោធតោ តវ ចិត្តំ សន្ធារេហិ, មា កុជ្ឈីតិ អត្ថោ. ឱលោកិតោលោកិតដ្ឋានំ…បេ… សម្បរិកិណ្ណំ វិយ អហោសីតិ តេន កសិតដ្ឋានំ សព្ពំ សុវណ្ណភាវាបត្តិយា មហាកោសាតកិបុប្ផេហិ សញ្ឆន្នំ វិយ អហោសិ. តាទិសេតិ តយា សទិសេ. ន កោបេមីតិ ន វិនាសេមិ, ជាតិយា ន ហីឡេមិ. បូជំ ករោតីតិ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស បូជំ ករោតិ. អន្តរវត្ថុន្តិ គេហង្គណំ. ភោតិ សម្ពោធនេ និបាតោ. ជេតិ អវញ្ញាលបនំ. សយំ អរិយសាវិកាភាវតោ សត្ថុវសេន ‘‘សបិតិកា ធីតា’’តិ វត្វា សត្ថុ សម្មុខា ធម្មស្សវនេន តស្សា វិសេសាធិគមំ បច្ចាសីសន្តី ‘‘ទសពលេ ខមន្តេយេវ ខមិស្សាមី’’តិ អាហ. កទរិយន្តិ ថទ្ធមច្ឆរិំ.

សុប្បវាសាវត្ថុ

២៦៣. ឆដ្ឋេ បណីតទាយិកានន្តិ បណីតរសវត្ថូនំ ទាយិកានំ. អាយុនោ ឋិតិហេតុំ ភោជនំ ទេន្តី អាយុំ ទេតិ នាម. ឯស នយោ វណ្ណំ ទេតីតិអាទីសុ. តេនាហ – ‘‘បញ្ច ឋានានី’’តិ. កម្មសរិក្ខកញ្ចេតំ ផលន្តិ ទស្សេន្តោ ‘‘អាយុំ ខោ បន ទត្វា’’តិអាទិមាហ. តត្ថ ទត្វាតិ ទានហេតុ. ភាគិនីតិ ភាគវតី លទ្ធុំ ភព្ពា.

សុប្បិយាវត្ថុ

២៦៤. សត្តមេ ឩរុមំសំ ឆិន្ទិត្វា ទាសិយា អទាសីតិ អាគតផលា វិញ្ញាតសាសនា អរិយសាវិកា អត្តនោ សរីរទុក្ខំ អចិន្តេត្វា តស្ស ភិក្ខុនោ រោគវូបសមមេវ បច្ចាសីសន្តី អត្តនោ ឩរុមំសំ ឆិន្ទិត្វា ទាសិយា អទាសិ. សត្ថាបិ តស្សា តថាបវត្តំ អជ្ឈាសយសម្បត្តិំ ទិស្វា ‘‘មម សម្មុខីភាវូបគមនេនេវស្សា វណោ រុហិត្វា សញ្ឆវិ ជាយតិ, ផាសុភាវោ ហោតី’’តិ ច ទិស្វា ‘‘បក្កោសថ ន’’ន្តិ អាហ. សា ចិន្តេសីតិ ‘‘សព្ពលោកស្ស ហិតានុកម្បកោ សត្ថា ន មំ ទុក្ខាបេតុំ បក្កោសតិ, អត្ថេត្ថ ការណ’’ន្តិ ចិន្តេសិ. អត្តនា កតការណំ សព្ពំ កថេសីតិ ពុទ្ធានុភាវវិភាវនត្ថំ កថេសិ, ន អត្តនោ ទឡ្ហជ្ឈាសយតាយ វិភាវនត្ថំ. គិលានុបដ្ឋាកីនំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេសីតិ អគណិតត្តទុក្ខា គិលានានំ ភិក្ខូនំ គេលញ្ញវូបសមនេ យុត្តប្បយុត្តាតិ គិលានុបដ្ឋាកីនំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេសីតិ.

កាតិយានីវត្ថុ

២៦៥. អដ្ឋមេ អវេច្ចប្បសន្នានន្តិ រតនត្តយគុណេ យាថាវតោ ញត្វា បសន្នានំ, សោ បនស្ស បសាទោ មគ្គេនាគតត្តា កេនចិ អកម្បនីយោ. អធិគតេនាតិ មគ្គាធិគមេនេវ អធិគតេន. ‘‘អវិគតេនា’’តិ វា បាឋោ, តស្សត្ថោ ‘‘កទាចិ អវិគច្ឆន្តេនា’’តិ. សោ អប្បធំសិយោ ច ហោតិ, តស្មា វុត្តំ – ‘‘អធិគតេន អចលប្បសាទេនា’’តិ. តត្ថ កាយសក្ខិំ កត្វាតិ បមុខំ កត្វា, វចនត្ថតោ បន នាមកាយេន ទេសនាយ សម្បដិច្ឆនវសេន សក្ខិភូតំ កត្វាតិ អត្ថោ. ឧម្មគ្គំ ខនិត្វាតិ ឃរសន្ធិច្ឆេទនេន អន្តោបវិសនមគ្គំ ខនិត្វា. ទុល្លភស្សវនន្តិ ទុល្លភសទ្ធម្មស្សវនំ. មហាបថវី បវិសិតព្ពា ភវេយ្យាតិ អវីចិប្បវេសនំ វទតិ.

នកុលមាតាវត្ថុ

២៦៦. នវមេ វិស្សាសកថនេនេវ នកុលមាតា នកុលបិតា ច សត្ថុវិស្សាសិកា នាម ជាតាតិ វុត្តំ – ‘‘វិស្សាសិកានន្តិ វិស្សាសកថំ កថេន្តីនំ ឧបាសិកាន’’ន្តិ. គហបតានីតិ គេហសាមិនី. វុត្តមេវាតិ ឧបាសកបាឡិយំ នកុលបិតុកថាយំ វុត្តនយមេវ.

កាឡីកុររឃរិកាវត្ថុ

២៦៧. ទសមេ អនុស្សវេនេវាតិ បច្ចក្ខតោ រូបទស្សនេន សត្ថុ សម្មុខា ធម្មស្សវនេន ច វិនា កេវលំ អនុស្សវនេនេវ បរស្ស វចនំ អនុគតស្សវនេនេវ ឧប្បន្នេន បសាទេន. អនុស្សវិកប្បសាទន្តិ អនុស្សវតោ អាគតប្បសាទំ.

(សត្តមឯតទគ្គវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.)

ឧបាសិកាបាឡិសំវណ្ណនា សមត្តា.

និដ្ឋិតា ច មនោរថបូរណិយា

អង្គុត្តរនិកាយ-អដ្ឋកថាយ

ឯតទគ្គវគ្គវណ្ណនាយ អនុត្តានត្ថទីបនា.