១៤. ឯតទគ្គវគ្គោ

(១៤) ៥. បញ្ចមឯតទគ្គវគ្គវណ្ណនា

មហាបជាបតិគោតមីថេរីវត្ថុ

២៣៥. ថេរិបាឡិសំវណ្ណនាយ បឋមេ យទិទំ មហាគោតមីតិ ឯត្ថ ‘‘យទិទំ មហាបជាបតិ គោតមី’’តិ ច បឋន្តិ. តត្ថ គោតមីតិ គោត្តំ. នាមករណទិវសេ បនស្សា លទ្ធសក្ការា ព្រាហ្មណា លក្ខណសម្បត្តិំ ទិស្វា ‘‘សចេ អយំ ធីតរំ លភិស្សតិ, ចក្កវត្តិរញ្ញោ មហេសី ភវិស្សតិ. សចេ បុត្តំ លភិស្សតិ, ចក្កវត្តិរាជា ភវិស្សតី’’តិ ឧភយថាបិ ‘‘មហតីយេវស្សា បជា ភវិស្សតី’’តិ ព្យាករិំសុ, តស្មា បុត្តបជាយ ចេវ ធីតុបជាយ ច មហន្តតាយ ‘‘មហាបជាបតី’’តិ វោហរិំសុ. តទុភយំ បន សំសន្ទេត្វា ‘‘មហាបជាបតិគោតមី’’តិ វុត្តំ. វារភិក្ខន្តិ វារេន ទាតព្ពំ ភិក្ខំ. នាមំ អកំសូតិ គោត្តំយេវ នាមំ អកំសុ. មាតុច្ឆន្តិ ចូឡមាតរំ. មាតុភគិនី ហិ មាតុច្ឆាតិ វុច្ចតិ. កលហវិវាទសុត្តបរិយោសានេតិ ‘‘កុតោបហូតា កលហា វិវាទា’’តិអាទិនា សុត្តនិបាតេ អាគតស្ស កលហវិវាទសុត្តស្ស (សុ. និ. ៨៦៨ អាទយោ) បរិយោសានេ. ឥទញ្ច អង្គុត្តរភាណកានំ កថាមគ្គានុសារេន វុត្តំ. អបរេ បន ‘‘តស្មិំយេវ សុត្តនិបាតេ ‘អត្តទណ្ឌាភយំ ជាត’ន្តិអាទិនា អាគតស្ស អត្តទណ្ឌសុត្តស្ស (សុ. និ. ៩៤១ អាទយោ) បរិយោសានេ’’តិ វទន្តិ. និក្ខមិត្វា បព្ពជិតានន្តិ ឯត្ថ ឯហិភិក្ខុបព្ពជ្ជាយ ឯតេ បព្ពជិតាតិ វទន្តិ. តេនេវ សុត្តនិបាតេ អត្តទណ្ឌសុត្តសំវណ្ណនាយ (សុ. និ. អដ្ឋ. ២.៩៤២ អាទយោ) វុត្តំ – ‘‘ទេសនាបរិយោសានេ បញ្ចសតា សាកិយកុមារា កោឡិយកុមារា ច ឯហិភិក្ខុបព្ពជ្ជាយ បព្ពជិតា. តេ គហេត្វា ភគវា មហាវនំ បាវិសី’’តិ. សេសមេត្ថ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

ខេមាថេរីវត្ថុ

២៣៦. ទុតិយេ បរបរិយាបន្នា ហុត្វាតិ បរេសំ ទាសី ហុត្វា. សុវណ្ណរសបិញ្ជរោ អហោសីតិ សុវណ្ណរសបិញ្ជរោ វិយ អហោសិ.

មក្កដកោវ ជាលន្តិ យថា នាម មក្កដកោ សុត្តជាលំ កត្វា មជ្ឈដ្ឋានេ នាភិមណ្ឌលេ និបន្នោ បរិយន្តេ បតិតំ បដង្គំ វា មក្ខិកំ វា វេគេន គន្ត្វា វិជ្ឈិត្វា តស្ស រសំ បិវិត្វា បុនាគន្ត្វា តស្មិំយេវ ឋានេ និបជ្ជតិ, ឯវមេវ យេ សត្តា រាគរត្តា ទោសបទុដ្ឋា មោហមូឡ្ហា សយំកតំ តណ្ហាសោតំ អនុបតន្តិ, តេ តំ សមតិក្កមិតុំ ន សក្កោន្តិ, ឯវំ ទុរតិក្កមំ. ឯតម្បិ ឆេត្វាន វជន្តិ ធីរាតិ បណ្ឌិតា ឯតំ ពន្ធនំ ឆិន្ទិត្វា អនបេក្ខិនោ និរាលយា ហុត្វា អរហត្តមគ្គេន សព្ពំ ទុក្ខំ បហាយ វជន្តិ គច្ឆន្តីតិ អត្ថោ.

ឧប្បលវណ្ណាថេរីវត្ថុ

២៣៧. តតិយំ ឧត្តានត្ថមេវ.

បដាចារាថេរីវត្ថុ

២៣៨. ចតុត្ថេ បដិហារសតេនបីតិ ទ្វារសតេនបិ. បដិហារសទ្ទោ ហិ ទ្វារេ ទោវារិកេ ច ទិស្សតិ. កុលសភាគន្តិ អត្តនោ គេហសមីបំ.

តាណាយាតិ តាណភាវាយ បតិដ្ឋានត្ថាយ. ពន្ធវាតិ បុត្តេ ច បិតរោ ច ឋបេត្វា អវសេសា ញាតិសុហជ្ជា. អន្តកេនាធិបន្នស្សាតិ មរណេន អភិភូតស្ស. បវត្តិយញ្ហិ បុត្តាទយោ អន្នបានាទិទានេន ចេវ ឧប្បន្នកិច្ចនិត្ថរណេន ច តាណា ហុត្វាបិ មរណកាលេ កេនចិ ឧបាយេន មរណំ បដិពាហិតុំ អសមត្ថតាយ តាណត្ថាយ លេណត្ថាយ ន សន្តិ នាម. តេនេវ វុត្តំ – ‘‘នត្ថិ ញាតីសុ តាណតា’’តិ.

ឯតមត្ថវសន្តិ ឯតំ តេសំ អញ្ញមញ្ញស្ស តាណំ ភវិតុំ អសមត្ថភាវសង្ខាតំ ការណំ ជានិត្វា បណ្ឌិតោ ចតុបារិសុទ្ធិសីលេន សំវុតោ រក្ខិតគោបិតោ ហុត្វា និព្ពានគមនំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ សីឃំ សោធេយ្យាតិ អត្ថោ.

ធម្មទិន្នាថេរីវត្ថុ

២៣៩. បញ្ចមេ បរាយត្តដ្ឋានេតិ បរេសំ ទាសិដ្ឋានេ. សុជាតត្ថេរស្ស អធិការកម្មំ កត្វាតិ សា កិរ អត្តនោ កេសេ វិក្កិណិត្វា សុជាតត្ថេរស្ស នាម អគ្គសាវកស្ស ទានំ ទត្វា បត្ថនំ អកាសិ. តំ សន្ធាយេតំ វុត្តំ. ហត្ថេ បសារិតេតិ តស្ស ហត្ថាវលម្ពនត្ថំ បុព្ពាចិណ្ណវសេន ហត្ថេ បសារិតេ. សោ កិរ អនាគាមី ហុត្វា គេហំ អាគច្ឆន្តោ យថា អញ្ញេសុ ទិវសេសុ ឥតោ ចិតោ ច ឱលោកេន្តោ សិតំ កុរុមានោ ហសមានោ អាគច្ឆតិ, ឯវំ អនាគន្ត្វា សន្តិន្ទ្រិយោ សន្តមានសោ ហុត្វា អគមាសិ. ធម្មទិន្នា សីហបញ្ជរំ ឧគ្ឃាដេត្វា វីថិំ ឱលោកយមានា តស្ស អាគមនាការំ ទិស្វា ‘‘កិំ នុ ខោ ឯត’’ន្តិ ចិន្តេត្វា តស្ស បច្ចុគ្គមនំ កុរុមានា សោបានសីសេ ឋត្វា ឱលម្ពនត្ថំ ហត្ថំ បសារេសិ. ឧបាសកោ អត្តនោ ហត្ថំ សមិញ្ជេសិ. សា ‘‘បាតរាសភោជនកាលេ ជានិស្សាមី’’តិ ចិន្តេសិ. ឧបាសកោ បុព្ពេ តាយ សទ្ធិំ ឯកតោ ភុញ្ជតិ. តំ ទិវសំ បន តំ អនបលោកេត្វា យោគាវចរភិក្ខុ វិយ ឯកកោវ ភុញ្ជិ. តេនាហ – ‘‘ភុញ្ជមានោបិ ឥមំ ទេថ, ឥមំ ហរថាតិ ន ព្យាហរី’’តិ. តត្ថ ឥមំ ទេថាតិ ឥមំ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ទេថ. ឥមំ ហរថាតិ ឥមំ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា អបហរថ. សន្ថវវសេនាតិ កិលេសសន្ថវវសេន. ចិរកាលបរិភាវិតាយ ឃដទីបជាលាយ វិយ អព្ភន្តរេ ទិព្ពមានាយ ហេតុសម្បត្តិយា ចោទិយមានា អាហ – ‘‘ឯវំ សន្តេ…បេ… មយ្ហំ បព្ពជ្ជំ អនុជានាថា’’តិ.

អយំ តាវ សេដ្ឋិ ឃរមជ្ឈេ ឋិតោវ ទុក្ខស្សន្តំ អកាសីតិ សា កិរ ‘‘ធម្មទិន្នេ តុយ្ហំ ទោសោ នត្ថិ, អហំ បន អជ្ជ បដ្ឋាយ សន្ថវវសេន…បេ… កុលឃរំ គច្ឆា’’តិ វុត្តេ ឯវំ ចិន្តេសិ – ‘‘បកតិបុរិសោ ឯវំ វត្តា នាម នត្ថិ, អទ្ធា ឯតេន លោកុត្តរធម្មោ នាម បដិវិទ្ធោ’’តិ. តេនស្សា អយំ សង្កប្បោ អហោសិ ‘‘អយំ តាវ សេដ្ឋិ ឃរមជ្ឈេ ឋិតោវ ទុក្ខស្សន្តំ អកាសី’’តិ. មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយំ (ម. និ. អដ្ឋ. ១.៤៦០) បន ‘‘អថ កស្មា មយា សទ្ធិំ យថាបកតិយា អាលាបសល្លាបមត្តម្បិ ន ករោថាតិ សោ ចិន្តេសិ – ‘អយំ លោកុត្តរធម្មោ នាម គរុ ភារិយោ ន បកាសេតព្ពោ; សចេ ខោ បនាហំ ន កថេស្សាមិ, អយំ ហទយំ ផាលេត្វា ឯត្ថេវ កាលំ ករេយ្យា’តិ តស្សា អនុគ្គហត្ថាយ កថេសិ – ‘ធម្មទិន្នេ អហំ សត្ថុ ធម្មទេសនំ សុត្វា លោកុត្តរធម្មំ នាម អធិគតោ, តំ អធិគតស្ស ឯវរូបា លោកិយកិរិយា ន វដ្ដតី’’’តិ វុត្តំ.

បញ្ចក្ខន្ធាទិវសេន បញ្ហេ បុច្ឆីតិ ‘‘សក្កាយោ សក្កាយោតិ អយ្យេ វុច្ចតិ, កតមោ នុ ខោ អយ្យេ សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតា’’តិអាទិនា ចូឡវេទល្លសុត្តេ (ម. និ. ១.៤៦០ អាទយោ) អាគតនយេន បុច្ឆិ. បុច្ឆិតំ បុច្ឆិតំ វិស្សជ្ជេសីតិ ‘‘បញ្ច ខោ ឥមេ, អាវុសោ វិសាខ, ឧបាទានក្ខន្ធា សក្កាយោ វុត្តោ ភគវតា’’តិអាទិនា (ម. និ. ១.៤៦០ អាទយោ) តត្ថេវ អាគតនយេន វិស្សជ្ជេសិ. សូរភាវន្តិ តិក្ខភាវំ. អនធិគតអរហត្តមគ្គស្ស ឧគ្គហេន វិនា តត្ថ បញ្ហោ ន ឧបដ្ឋាតីតិ អាហ – ‘‘ឧគ្គហវសេន អរហត្តមគ្គេបិ បុច្ឆី’’តិ. តំ និវត្តេន្តីតិ ‘‘វិមុត្តិយា បនាយ្យេ កិំ បដិភាគោ’’តិ បុច្ឆិតេ ‘‘វិមុត្តិយា ខោ, អាវុសោ វិសាខ, និព្ពានំ បដិភាគោ’’តិ (ម. និ. ១.៤៦៦) វុត្តេ ‘‘និព្ពានស្ស, បនាយ្យេ, កិំ បដិភាគោ’’តិ បុន បុច្ឆិតេ តំ និវត្តេន្តី ‘‘អច្ចសរាវុសោ វិសាខា’’តិអាទិមាហ. តត្ថ អច្ចសរាតិ អបុច្ឆិតព្ពំ បុច្ឆន្តោ បញ្ហំ អតិក្កាមិតា អហោសីតិ អត្ថោ. នាសក្ខិ បញ្ហានំ បរិយន្តំ គហេតុន្តិ បញ្ហានំ បរិច្ឆេទប្បមាណំ គហេតុំ នាសក្ខិ. បញ្ហានញ្ហិ បរិច្ឆេទំ គហេតុំ យុត្តដ្ឋានេ អដ្ឋត្វា តតោ បរំ បុច្ឆន្តោ នាសក្ខិ បញ្ហានំ បរិយន្តំ គហេតុំ. អប្បដិភាគធម្មស្ស ច បដិភាគំ បុច្ឆិ. និព្ពានំ នាមេតំ អប្បដិភាគំ, ន សក្កា នីលំ វា បីតកំ វាតិ កេនចិ ធម្មេន សទ្ធិំ បដិភាគំ កត្វា ទស្សេតុំ, តញ្ច ត្វំ ឥមិនា អធិប្បាយេន បុច្ឆសីតិ អត្ថោ. និព្ពានោគធន្តិ និព្ពានំ ឱគាហេត្វា ឋិតំ, និព្ពានន្តោគធំ និព្ពានំ អនុប្បវិដ្ឋន្តិ អត្ថោ. និព្ពានបរាយណន្តិ និព្ពានំ បរំ អយនមស្ស បរាគតិ, ន តតោ បរំ គច្ឆតីតិ អត្ថោ. និព្ពានំ បរិយោសានំ អវសានំ អស្សាតិ និព្ពានបរិយោសានំ.

បុរេតិ អតីតេសុ ខន្ធេសុ. បច្ឆាតិ អនាគតេសុ ខន្ធេសុ. មជ្ឈេតិ បច្ចុប្បន្នេសុ ខន្ធេសុ. អកិញ្ចនន្តិ យស្ស ឯតេសុ តីសុ តណ្ហាគាហសង្ខាតំ កិញ្ចនំ នត្ថិ, តមហំ រាគកិញ្ចនាទីហិ អកិញ្ចនំ កស្សចិ គហណស្ស អភាវេន អនាទានំ ព្រាហ្មណំ វទាមីតិ អត្ថោ.

បណ្ឌិតាតិ ធាតុអាយតនាទិកុសលតាសង្ខាតេន បណ្ឌិច្ចេន សមន្នាគតា. វុត្តញ្ហេតំ –

‘‘កិត្តាវតា នុ ខោ, ភន្តេ, បណ្ឌិតោ ហោតិ? យតោ ខោ, អានន្ទ, ភិក្ខុ ធាតុកុសលោ ច ហោតិ អាយតនកុសលោ ច បដិច្ចសមុប្បាទកុសលោ ច ឋានាដ្ឋានកុសលោ ច, ឯត្តាវតា ខោ, អានន្ទ, ភិក្ខុ បណ្ឌិតោ ហោតី’’តិ.

មហាបញ្ញាតិ មហន្តេ អត្ថេ មហន្តេ ធម្មេ មហន្តា និរុត្តិយោ មហន្តានិ បដិភានានិ បរិគ្គហណេ សមត្ថាយ បញ្ញាយ សមន្នាគតា. ឥមិស្សា ហិ ថេរិយា អសេក្ខប្បដិសម្ភិទាប្បត្តតាយ បដិសម្ភិទាយោ បូរេត្វា ឋិតតាយ បញ្ញាមហត្តំ. យថា តំ ធម្មទិន្នាយាតិ យថា ធម្មទិន្នាយ ភិក្ខុនិយា ព្យាកតំ, អហំ ឯវមេវ ព្យាករេយ្យន្តិ អត្ថោ. តន្តិ និបាតមត្ថំ.

នន្ទាថេរីវត្ថុ

២៤០. ឆដ្ឋេ អញ្ញំ មគ្គំ អបស្សន្តីតិ អញ្ញំ ឧបាយំ អបស្សន្តី. វិស្សត្ថាតិ និរាសង្កា. ឥត្ថិនិមិត្តន្តិ ឥត្ថិយា សុភនិមិត្តំ, សុភាការន្តិ វុត្តំ ហោតិ. ធម្មបទេ គាថំ វត្វាតិ –

‘‘អដ្ឋីនំ នគរំ កតំ, មំសលោហិតលេបនំ;

យត្ថ ជរា ច មច្ចុ ច, មានោ មក្ខោ ច ឱហិតោ’’តិ. (ធ. ប. ១៥០) –

ឥមំ គាថំ វត្វា. តត្រាយមធិប្បាយោ – យថេវ ហិ បុព្ពណ្ណាបរណ្ណាទីនំ ឱទហនត្ថាយ កដ្ឋានិ ឧស្សាបេត្វា វល្លីហិ ពន្ធិត្វា មត្តិកាយ វិលិម្បិត្វា នគរសង្ខាតំ ពហិទ្ធា គេហំ ករោន្តិ, ឯវមិទំ អជ្ឈត្តិកម្បិ តីណិ អដ្ឋិសតានិ ឧស្សាបេត្វា ន្ហារុវិនទ្ធំ មំសលោហិតលេបនំ តចបដិច្ឆន្នំ ជីរណលក្ខណាយ ជរាយ មរណលក្ខណស្ស មច្ចុនោ អារោគ្យសម្បទាទីនិ បដិច្ច ឧប្បជ្ជនលក្ខណស្ស មានស្ស សុកតការណវិនាសនលក្ខណស្ស មក្ខស្ស ច ឱទហនត្ថាយ នគរំ កតំ. ឯវរូបោ ឯវ ហិ ឯត្ថ កាយិកចេតសិកោ អាពាធោ ឱហិតោ, ឥតោ ឧទ្ធំ កិញ្ចិ គយ្ហូបគំ នត្ថីតិ.

សុត្តំ អភាសីតិ –

‘‘ចរំ វា យទិ វា តិដ្ឋំ, និសិន្នោ ឧទ វា សយំ;

សមិញ្ជេតិ បសារេតិ, ឯសា កាយស្ស ឥញ្ជនា.

‘‘អដ្ឋិនហារុសំយុត្តោ, តចមំសាវលេបនោ;

ឆវិយា កាយោ បដិច្ឆន្នោ, យថាភូតំ ន ទិស្សតី’’តិ. (សុ. និ. ១៩៥-១៩៦) –

អាទិនា សុត្តមភាសិ.

សោណាថេរីវត្ថុ

២៤១. សត្តមេ សព្ពេបិ វិសុំ វិសុំ ឃរាវាសេ បតិដ្ឋាបេសីតិ ឯត្ថ សព្ពេបិ វិសុំ វិសុំ ឃរាវាសេ បតិដ្ឋាបេត្វា ‘‘បុត្តាវ មំ បដិជគ្គិស្សន្តិ, កិំ មេ វិសុំ កុដុម្ពេនា’’តិ សព្ពំ សាបតេយ្យម្បិ វិភជិត្វា អទាសីតិ វេទិតព្ពំ. តេនេវ ហិ តតោ បដ្ឋាយ ‘‘អយំ អម្ហាកំ កិំ ករិស្សតី’’តិ អត្តនោ សន្តិកំ អាគតំ ‘‘មាតា’’តិ សញ្ញម្បិ ន ករិំសុ. តថា ហិ នំ កតិបាហច្ចយេន ជេដ្ឋបុត្តស្ស ភរិយា ‘‘អហោ អម្ហាកំ អយំ ជេដ្ឋេបុត្តោ មេតិ ទ្វេ កោដ្ឋាសេ ទត្វា វិយ ឥមមេវ គេហំ អាគច្ឆតី’’តិ អាហ. សេសបុត្តានំ ភរិយាយោបិ ឯវមេវំ វទិំសុ. ជេដ្ឋធីតរំ អាទិំ កត្វា តាសំ គេហំ គតកាលេ តាបិ នំ ឯវមេវ វទិំសុ. សា អវមានប្បត្តា ហុត្វា ‘‘កិំ មេ ឥមេសំ សន្តិកេ វុត្ថេន, ភិក្ខុនី ហុត្វា ជីវិស្សាមី’’តិ ភិក្ខុនីឧបស្សយំ គន្ត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិ, តា នំ បព្ពាជេសុំ. ឥមមេវ វត្ថុំ ទស្សេន្តោ ‘‘ពហុបុត្តិកសោណា តេសំ អត្តនិ អគារវភាវំ ញត្វា ‘ឃរាវាសេន កិំ ករិស្សាមី’តិ និក្ខមិត្វា បព្ពជី’’តិ អាហ.

វិហារំ គច្ឆន្តិយោតិ ភិក្ខុវិហារំ គច្ឆន្តិយោ. ធម្មមុត្តមន្តិ នវវិធលោកុត្តរធម្មំ. សោ ហិ ឧត្តមធម្មោ នាម យោ ហិ តំ ន បស្សតិ, តស្ស វស្សសតម្បិ ជីវនតោ តំ ធម្មំ បស្សន្តស្ស បដិវិជ្ឈន្តស្ស ឯកាហម្បិ ឯកក្ខណម្បិ ជីវិតំ សេយ្យោ. អាគន្តុកជនោតិ វិហារគតំ ភិក្ខុនីជនំ សន្ធាយ វទតិ. អនុបធារេត្វាតិ អសល្លក្ខេត្វា.

ពកុលាថេរីវត្ថុ

២៤២. អដ្ឋមំ ឧត្តានត្ថមេវ.

កុណ្ឌលកេសាថេរីវត្ថុ

២៤៣. នវមេ ចតុក្កេតិ វីថិចតុក្កេ. ចតុន្នំ សមាហារោ ចតុក្កំ. ចារកតោតិ ពន្ធនាគារតោ. ឧព្ពដ្ដេត្វាតិ ឧទ្ធរិត្វា.

មុហុត្តមបិ ចិន្តយេតិ មុហុត្តំ តង្ខណម្បិ ឋានុប្បត្តិកបញ្ញាយ តង្ខណានុរូបំ អត្ថំ ចិន្តិតុំ សក្កុណេយ្យ. សហស្សមបិ ចេ គាថា, អនត្ថបទសំហិតាតិ អយំ គាថា ទារុចីរិយត្ថេរស្ស ភគវតា ភាសិតា, ឥធាបិ ច សាយេវ គាថា ទស្សិតា. ថេរិគាថាសំវណ្ណនាយំ អាចរិយធម្មបាលត្ថេរេនបិ កុណ្ឌលកេសិត្ថេរិយា វត្ថុម្ហិ អយមេវ គាថា វុត្តា. ធម្មបទដ្ឋកថាយំ បន កុណ្ឌលកេសិត្ថេរិយា វត្ថុម្ហិ –

‘‘យោ ច គាថាសតំ ភាសេ, អនត្ថបទសំហិតា;

ឯកំ ធម្មបទំ សេយ្យោ, យំ សុត្វា ឧបសម្មតី’’តិ. (ធ. ប. អដ្ឋ. ១.១០២) –

អយំ គាថា អាគតា. តំតំភាណកានំ កថាមគ្គានុសារេន តត្ថ តត្ថ តថា វុត្តន្តិ ន ឥធ អាចរិយស្ស បុព្ពាបរវិរោធោ សង្កិតព្ពោ.

ភទ្ទាកាបិលានីថេរី-ភទ្ទាកច្ចានាថេរីវត្ថុ

២៤៤-២៤៥. ទសមំ ឯកាទសមញ្ច ឧត្តានត្ថមេវ.

កិសាគោតមីថេរីវត្ថុ

២៤៦. ទ្វាទសមេ តីហិ លូខេហីតិ វត្ថលូខសុត្តលូខរជនលូខសង្ខាតេហិ តីហិ លូខេហិ. សិទ្ធត្ថកន្តិ សាសបពីជំ.

តំ បុត្តបសុសម្មត្តន្តិ តំ រូបពលាទិសម្បន្នេ បុត្តេ ច បសូ ច លភិត្វា ‘‘មម បុត្តា អភិរូបា ពលសម្បន្នា បណ្ឌិតា សព្ពកិច្ចសមត្ថា, មម គោណោ អរោគោ អភិរូបោ មហាភារវហោ, មម គាវី ពហុខីរា’’តិ ឯវំ បុត្តេហិ ច បសូហិ ច សម្មត្តំ នរំ. ព្យាសត្តមនសន្តិ ចក្ខុវិញ្ញេយ្យាទីសុ អារម្មណេសុ ហិរញ្ញសុវណ្ណាទីសុ បត្តចីវរាទីសុ វា យំ យំ លទ្ធំ ហោតិ, តត្ថ តត្ថេវ លគ្គនាយ សត្តមានសំ. សុត្តំ គាមន្តិ និទ្ទំ ឧបគតំ សត្តកាយំ. មហោឃោវាតិ យថា ឯវរូបំ គាមំ គម្ភីរតោ វិត្ថារតោ ច មហន្តោ មហានទិឱឃោ អន្តមសោ សុនខម្បិ អសេសេត្វា សព្ពំ អាទាយ គច្ឆតិ, ឯវំ វុត្តប្បការំ នរំ មច្ចុ អាទាយ គច្ឆតីតិ អត្ថោ. អមតំ បទន្តិ មរណរហិតំ កោដ្ឋាសំ, អមតំ មហានិព្ពានន្តិ អត្ថោ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ.

សិង្គាលកមាតាថេរីវត្ថុ

២៤៧. តេរសមំ ឧត្តានត្ថមេវ.

(បញ្ចមឯតទគ្គវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.)

ថេរិបាឡិសំវណ្ណនា និដ្ឋិតា.