១៦. សោឡសមោ បរិច្ឆេទោ
អភិញ្ញានិទ្ទេសវណ្ណនា
១០៤៥. សតាតិ សតិសម្បន្នេន. អនុយោគន្តិ វីរិយំ.
១០៤៧. យោគាវចរភិក្ខុនា និព្ពត្តិតាសុ អភិញ្ញាសុ អស្ស យោគាវចរស្ស ភិក្ខុនោ សមាធិភាវនា និដ្ឋំ បរិយោសានំ គតា សិយា.
១០៥០. ទន្តេតិ ទន្តេ ឋិតេ. អចលេតិ អចលេ ឋិតេ.
១០៥២-៤. អភិញ្ញាយ បាទកំ ការណំ អភិញ្ញាបាទកំ យោគី សតំ វាបិ សហស្សំ វាបិ យទិ សចេ ឥច្ឆតិ, អភិញ្ញាបាទកំ ឈានំ សមាបជ្ជិត្វា តតោ អភិញ្ញាបាទកឈានតោ វុដ្ឋាយ វុដ្ឋហិត្វា ‘‘សតំ ហោមិ, សតំ ហោមិ’’ ឥតិ ឯវំ កាមាវចរបរិកម្មមានសំ កត្វា អភិញ្ញាយ បាទកំ ការណភូតំ ឈានំ បុនាធិដ្ឋាតិ បុន អាបជ្ជិត្វា តតោ ឈានតោ វុដ្ឋាយ បុន អធិដ្ឋាតិ, សហាធិដ្ឋានេន ចេតសា អធិដ្ឋានសង្ខាតេន ចតុត្ថជ្ឈានចិត្តេន សហ សោ យោគី សតំ ហោតិ. ឥទ្ធិវិធញាណំ.
១០៦៧-៨. ឯសោ អធិគតាភិញ្ញោ យោគី បាទការម្មណេន ចតុត្ថជ្ឈានស្ស បដិភាគនិមិត្តសង្ខាតេន អារម្មណេន ផុដ្ឋេ ឱកាសេ គតេ បវត្តេ បន សទ្ទេ សុណាតិ. ទិព្ពសោតញាណំ.
១០៦៩. បរស្ស ចិត្តំ បរិយតិ បរិច្ឆិជ្ជតីតិ ចេតោបរិយំ, តមេវ មានសំ ចេតោបរិយមានសំ.
១០៧០. ហទយំ បន និស្សាយាតិ ហទយវត្ថុំ និស្សាយ បវត្តមានលោហិតំ, ហទយកោសេ បវត្តំ រុហិរន្តិ អត្ថោ.
១០៧៥. កាមាវចរចិត្តញ្ចាតិ កាមាវចរសត្តានំ កាមាវចរចិត្តញ្ច. រូបារូបេសុ រូបភវារូបភវេសុ សត្តានំ មានសញ្ច. កិំ ភូតំ? សរាគាទិប្បភេទកំ មានសំ សព្ពំ ចេតោបរិយញាណំ ជានាតិ. ចេតោបរិយញាណំ.
១០៧៧-៨២. និសជ្ជា សព្ពបច្ឆិមាតិ សព្ពេសំ ឥរិយាបថានំ បច្ឆា ជាតា និសជ្ជា ភិក្ខុនា អាវជ្ជិតព្ពា. តតោ បភុតិ តតោ សព្ពបច្ឆិមតោ និសជ្ជាតោ បភុតិ តំ សព្ពំ បច្ឆិមនិសជ្ជំ អាទិំ កត្វា បដិលោមក្កមា បដិលោមក្កមេន សព្ពំ អត្តនា កតំ អាវជ្ជិតព្ពំ. អស្មិំ ភវេ យាវ យត្តកំ កាលំ សន្ធិ បដិសន្ធិ ហោតិ, តាវ តត្តកំ កាលំ កតំ កិរិយំ តេន ភិក្ខុនា អាវជ្ជិតព្ពំ. បុរិមស្មិំ ភវេបិ ចុតិក្ខណេបិ និព្ពត្តំ នាមរូបញ្ច សាធុកំ អាវជ្ជិតព្ពំ. ចុតិក្ខណេ និព្ពត្តេ តស្មិំ នាមរូបេ ឯវំ ភិក្ខុនា អាវជ្ជិតព្ពេ យទា តទេវ តមេវ នាមរូបំ អារម្មណំ កត្វា ចុតិក្ខណេ មនោទ្វារេ មនក្ការោ មនោទ្វារាវជ្ជនចិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ. បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណំ.
១០៨៦-៩៦. អភិញ្ញាបាទកំ កសិណារម្មណំ ឈានំ អភិនីហារក្ខមំ កត្វា ឥមេសុ តីសុ កសិណេសុ កតបុញ្ញេហិ. តស្មា តមិតរំ វាបីតិ អាលោកកសិណំ វា ឥតរំ វាបិ កសិណទ្វយំ យថាក្កមំ ឧប្បាទេត្វា ឧបចារភូមិយំយេវ ឋត្វា តំ អាលោកកសិណំ ឋបេតព្ពំ. អប្បនំ បណ្ឌិតោ ន ឧប្បាទេយ្យ, សចេ ឧប្បាទេតិ, តំ អាលោកកសិណំ បាទកជ្ឈាននិស្សិតំ បាទកជ្ឈានស្ស អារម្មណំ ហោតិ. វឌ្ឍិតស្ស ឈានស្ស អន្តោគធំ រូបំ តេន យោគិនា បស្សិតព្ពំ ភវេ ភវេយ្យ. តំ រូបំ បស្សតោ បស្សន្តស្ស តស្ស យោគិនោ បរិកម្មស្ស វារោ អតិក្កមតិ, តាវទេ តស្មិំយេវ ខណេ អាលោកោបិ តស្ស យោគិនោ អាលោកោបិ ខិប្បំ អន្តរធាយតិ. តស្មិំ អាលោកេ អន្តរហិតេ រូបគតំ រូបំ ន ទិស្សតិ. ទិវសម្បិ និសីទិត្វា បស្សតោ រូបទស្សនំ ហោតិ.
១១០០-១. តំចិត្តសំយុតន្តិ តេន ចតុត្ថជ្ឈានេន យុត្តំ ចិត្តំ. អនាគតំសញាណស្ស បរិកម្មំ, យថាកម្មូបគស្ស ញាណស្ស ច បរិកម្មំ. ទិព្ពចក្ខុញាណំ.
១១០៣. យោ ភិក្ខុ ឥធ ឥមស្មិំ សាសនេ ឥមំ បន គន្ថំ សុណាតិ, ចិត្តេ ករោតិ ច, សោ ភិក្ខុ អនេន តរេន ឥមិនា គន្ថេន តរិត្វា អភិធម្មមហណ្ណវបារំ យាតិ បាបុណាតិ, ជានាតីតិ អត្ថោ.
ឥតិ អភិធម្មាវតារដីកាយ
អភិញ្ញានិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
សោឡសមោ បរិច្ឆេទោ.