១៧. សត្តរសមោ បរិច្ឆេទោ

អភិញ្ញារម្មណនិទ្ទេសវណ្ណនា

១១០៤. អនាគតំសញាណញ្ចាតិ ន អាគតោ អនាគតោ, ន តាវ សម្បត្តោតិ អត្ថោ, អនាគតេ អំសា កោដ្ឋាសា តេសំ ញាណំ អនាគតំសញាណំ. យំ យំ កម្មំ យថាកម្មំ, តំ ឧបគច្ឆតិ ជានាតីតិ យថាកម្មុបគំ, វិបាកចេតនាជាននកញាណំ.

១១០៧-៩. តត្ថ តេសុ អារម្មណត្តិកេសុ. ចិត្តសន្និស្សិតំ កត្វាតិ តំ កាយំ ចិត្តំ សន្និស្សិតំ ករិត្វា តមេវ កាយចិត្តចេតសិកវសេន មហគ្គតេ ចិត្តស្មិំ សមារោបេតិ ញាណំ ឥទ្ធិវិធញាណំ, តតោ កាយារម្មណតោ កាយស្ស បរិត្តត្តា កាមាវចរត្តា បរិត្តារម្មណំ ញាណំ សិយា.

១១១០-៣. ទិស្សមានេន កាយេន, គន្តុកាមោ យទា ភវេ យោ យោគី ទិស្សមានេន កាយេន គន្តុកាមោ យទា ភវេយ្យ, សោ យោគី តទា ចិត្តំ កាយសន្និស្សិតំ កត្វា រូបកាយេ សន្និស្សិតំ កត្វា តំ បាទកជ្ឈានចិត្តំ កាយវសេន កាយេ អារោបេតិ, តទា ឈានារម្មណតោ តំ ញាណំ មហគ្គតគោចរំ ហោតិ, យំ ញាណំ យទា អនាគតញ្ច ធម្មជាតំ, អតីតញ្ច ធម្មជាតំ វិសយំ អារម្មណំ ករោតិ, តទា តំ ញាណំ អតីតារម្មណំ ហោតិ, តទា អនាគតារម្មណំ អារម្មណករណកាលេ អនាគតគោចរំ ហោតិ. ទិស្សមានេន កាយេន តស្ស ភិក្ខុនោ គមនេ បន សតិ តស្ស យោគិនោ ញាណស្ស គោចរោ បច្ចុប្បន្នោ នាម ហោតិ, ឥតិ វិនិទ្ទិសេ.

១១១៤. កាយំ ចិត្តស្ស វសេន ចិត្តេ អារោបេតិ, ចិត្តំ កាយស្ស វសេន កាយេ អារោបេតិ, ឥតិ បរិណាមនកាលស្មិំ តស្ស យោគិនោ ញាណំ អជ្ឈត្តារម្មណំ សិយា. សម្បវត្តតិ សត្តសូតិ បរិត្តមហគ្គតអតីតអនាគតបច្ចុប្បន្នអជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណសង្ខាតេសុ សត្តសុ អារម្មណេសុ សម្បវត្តតិ.

១១២០. ជាននេ មជ្ឈិមានន្តិ មហគ្គតានំ ជាននេ.

១១២២. ឯតស្ស ចេតោបរិយញាណស្ស មគ្គារម្មណតា បរិយាយេន ឯវ មតា ញាតា.

១១២៦-៧. តត្ថ តិក្ខណសម្បត្តំ, បច្ចុប្បន្នំ ខណាទិកំ.

តត្ថ តេសុ បច្ចុប្បន្នេសុ យំ បច្ចុប្បន្នំ ខណាទិកំ តិក្ខណសម្បត្តំ ឧប្បាទដ្ឋិតិភង្គក្ខណសម្បត្តំ ខណាទិកំ ខណាយេវ តំ ខណាវយវំ បច្ចុប្បន្នំ នាម. ឯកទ្វេសន្តតិវារបរិយាបន្នន្តិ ឯកចិត្តទ្វិចិត្តវីថិវារបរិយាបន្នំ សន្តតិបច្ចុប្បន្នំ នាម. បច្ចុប្បន្នន្តិ បច្ឆិមន្តិ អទ្ធាបច្ចុប្បន្នន្តិ អត្ថោ.

១១៣១-២. យេន អាវជ្ជនចិត្តេន ធម្មេ អាវជ្ជតិ, យេន ចេតសា ជានាតិ, តេសំ ទ្វិន្នំ អាវជ្ជនជវនចិត្តានំ សហដ្ឋានស្ស អភាវា តំ ‘‘ខណាទិកត្តយំ បច្ចុប្បន្ន’’ន្តិអាទិកំ ‘‘ឯកស្ស ចិត្តមេកេន, អវស្សំ បន វិជ្ឈតិ’’ឥតិ បរិយោសានំ វចនំ ន យុជ្ជតិ. អាវជ្ជនជវនានំ នានារម្មណភាវំ បត្តិតោ អាបជ្ជនតោ ច ន យុជ្ជតិ. អនិដ្ឋេ បន ឋានេ តេសំ អាវជ្ជនជវនានំ ឯការម្មណភាវេ អនិច្ឆិតេ តស្មិំ ឋានេ ន យុជ្ជតិ, អញ្ញស្មិំ បន ឋានេ មគ្គវីថិយំ អាវជ្ជនបរិកម្មជវនានំ កសិណាទិកំ អារម្មណំ ហោតិ, គោត្រភុលោកុត្តរចិត្តានញ្ច និព្ពានំ អារម្មណំ ហោតិ, ឯត្ថ អារម្មណជវនានំ ឯការម្មណតា អនិច្ឆតា.

១១៣៤-៤១. ‘‘ឯកព្ភវបរិច្ឆិន្នំ, បច្ចុប្បន្នន្តិ បច្ឆិម’’ន្តិ វត្វា បុន អញ្ញេន បរិយាយេន តំ បច្ចុប្បន្នំ ទស្សេតុំ ឥទំ អទ្ធាខ្យំ អទ្ធានាម បច្ចុប្បន្នំ ជវនវារតោ ទីបេតព្ពំ. ឥតិ វចនំ និទ្ទិដ្ឋំ. យទា ឥទ្ធិមា យោគី បរស្ស ចិត្តំ ញាតុំ អាវជ្ជតិ, តស្ស អាវជ្ជនមនោ បច្ចុប្បន្នខណវ្ហយំ បច្ចុប្បន្នំ មនោទ្វារាវជ្ជនចិត្តំ អារម្មណំ កត្វា តេន ចិត្តេន សទ្ធិំ និរុជ្ឈតិ, តេសុ និរុទ្ធេសុ តស្ស យោគិនោ ចត្តារិ, បញ្ច វា ជវនានិ ជាយន្តិ. ឯតេសំ ចតុន្នំ, បញ្ចន្នំ ជវនានំ យំ បច្ឆិមំ ចិត្តំ ឥទ្ធិចិត្តមុទីរិតំ. ឥទ្ធិចិត្តតោ សេសានិ កាមាវចរចិត្តានិ. ឯតេសំ កាមាវចរេ ឥទ្ធិជវនានំ តទេវ ច បរចិត្តំ អារម្មណំ ហោតិ យស្មា, តស្មា សព្ពានិ តានិ ជវនានិ ឯការម្មណតំ យន្តិ, តេសំ ជវនានំ នានារម្មណតា អទ្ធាវសា ន ភវេយ្យ, បច្ចុប្បន្នារម្មណតោ តេសំ ជវនានំ ឯការម្មណភាវេបិ ឥទ្ធិមានសមេវ ច បរស្ស ចិត្តំ ជានាតិ. ឥតរានិ កាមាវចរានិ បន ចិត្តានិ បរស្ស ចិត្តំ ន ជានន្តិ. យថា ចក្ខុទ្វារេ តុ វិញ្ញាណន្តិ ចក្ខុវិញ្ញាណំ រូបំ បស្សតិ, តថា ឥតរំ ចិត្តំ ន បស្សតិ.

១១៦១. អនាគតំសញាណស្សាតិ អនាគតំសញាណស្ស អនាគតំ ធម្មំ អគោចរំ, គោចរំ ន ហោតិយេវាតិ អត្ថោ.

១១៦៩. វិវិធត្ថានិ វណ្ណបទានិ យស្មិំ សោ វិវិធត្ថវណ្ណបទោ, តំ មធុរត្ថមតិនីហរំ ឧត្តមំ សោតុជនស្ស ហទយំ បីតិករំ សចេតនោ កោ នាម មនុជោ ន សុណេយ្យ.

ឥតិ អភិធម្មាវតារដីកាយ

អភិញ្ញារម្មណនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

សត្តរសមោ បរិច្ឆេទោ.