១៣. តេរសមោ បរិច្ឆេទោ
ការកបដិវេធវណ្ណនា
វេទកស្សាតិ សុខទុក្ខវេទកស្ស. តទាយត្តវុត្តីនន្តិ តេសំ អាយត្តា បដិពទ្ធា យេសំ វិបាកានំ តេ តទាយត្តវុត្តិនោ, តេសំ. អត្រ ឥមស្មិំ ឋានេ អាចរិយេន បរិហារោ វុច្ចតេ. កុតោយំ តវ តត្ថានុរោធោតិ តត្ថ តស្មិំ អញ្ញស្ស អត្តការកស្ស អភាវេបិ សត្តុសង្ខាតស្ស អត្តនោ ភាវេបិ អយំ តវ អនុរោធោ អនុនយោ កុតោ កេន ការណេន ឥធ ឥមស្មិំ អសតិ កត្តរិ កុសលាទីនំ អត្ថិភាវេ កម្មវិរោធោ កុតោ កេន ការណេន. អថាបីតិ អបរោ នយោបិ. កិញ្ចេត្ថាតិ ឯត្ថ ឯតិស្សំ ចោទនាយំ កិញ្ចិ វត្តព្ពំ អត្ថិ, អវសិដ្ឋំ តាវ ព្រូហិ, អបរិសមត្តា តេ ចោទនា. តស្សាតិ អត្តនោ. ការកវេទកត្តាភាវោតិ ការកវេទកត្តស្ស អភាវោ សិយា.
អថ ន ភវតីតិ អត្តនោ អនាសេ ចេតនាបិ អនាសោ យទិ ន ភវតិ. បដិញ្ញា ហីនាតិ ‘‘ចេតនាយ អនញ្ញោ អត្តា’’តិ បដិញ្ញា ហីនា. វុត្តប្បការតោតិ ‘‘អត្តនោ អនាសេ ចេតនាយ នាសោ ន ភវតិ’’ឥតិ វុត្តប្បការតោ. វិបរីតន្តិ ‘‘អត្តនោ អនាសេ ចេតនាយ អនាសោ’’ឥតិ វិបរីតគ្គហណំ សិយា. អត្តា នស្សតុ, ចេតនា តិដ្ឋតុ, អថ បន ឯវំ ន ភវតីតិ អត្តា នស្សតុ, ចេតនា តិដ្ឋតុ, ឯវំ គហណំ បន ន ភវតិ. អនញ្ញត្តបក្ខំ បរិច្ចជ បរិច្ចជាហិ ‘‘ចេតនាយ អនញ្ញោ អត្តា’’តិ. បដិញ្ញា ហីនា យស្ស សោ បដិញ្ញាហីនោ.
ឧភិន្នំ ចេតនត្តានំ ឯកទេសតា ឯកទេសភាវោ នត្ថិ. ឯវញ្ច សតីតិ ឯវំ ឧភិន្នំ ឯកទេសស្ស អភាវេ សតិ កោ ទោសោ ឥតិ ត្វំ ចេ វទេយ្យាសិ. យំ បន តយា វុត្តំ យថា រូបរសគន្ធាទីនំ ឯកទេសេ វត្តមានានម្បិ លក្ខណតោ អញ្ញត្តន្តិ យំ វចនំ បន តយា វុត្តំ, តំ វចនំ អយុត្តំ, នានុរូបន្តិ អត្ថោ. តវ បដិញ្ញា ហីនាតិ ‘‘ឯកទេសេ វត្តមានានំ ចេតនត្តានំ លក្ខណតោ អញ្ញត្ត’’ន្តិ បដិញ្ញា ហីនា.
ឯវញ្ច សតីតិ ឯតំ ចេតនាយ អញ្ញភាវេ សតិ កោ ទោសោ ឥតិ ចេ ភវំ វទេយ្យ. ‘‘អចេតនោ អត្តា’’តិ វចនំ, បុព្ពេ វុត្តទោសតោតិ ‘‘បាការតរុបាសាណតិណសទិសោ សិយា’’តិ បុព្ពេ វុត្តទោសតោ.
៧៨០. អត្ថិ សត្តោបបាតិកោតិ ឱបបាតិកា សត្តា អត្ថិ.
៧៨១. ភារាទានន្តិ ភារគ្គហណំ. ភារនិក្ខេបនន្តិ ភារោរោបនំ.
៧៨៣. ឯកស្ស បុគ្គលស្ស អដ្ឋិសញ្ចយោ អដ្ឋិសមូហោ ឯកេន កប្បេន បព្ពតសមោ រាសិ សិយា.
៧៨៥. ភោ មារ, ត្វំ សត្តោ ឥតិ បច្ចេសិ, កំ សទ្ទហសិ, ‘‘សត្តោ’’តិ គហណំ តេ តវ ទិដ្ឋិគតំ, សុទ្ធសង្ខារបុញ្ជោ អយំ, ឥធ លោកេ សត្តោ ន ឧបលព្ភតិ.
៧៨៧. យោ ភិក្ខុ ឥមំ គន្ថំ អច្ចន្តំ សតតម្បិ ចិន្តេតិ, តស្ស ភិក្ខុនោ បរមា បញ្ញា វេបុលំ វិបុលភាវំ គច្ឆតិ.
៧៨៨. យោ ភិក្ខុ ឥមំ អភិធម្មាវតារំ អតិមតិករំ ឧត្តមំ អភិញ្ញាណករំ វិមតិវិនាសករំ កង្ខច្ឆេទករំ បិយក្ករំ បេមករំ សទា បឋតិ, សុណាតិ, តស្ស ភិក្ខុនោ មតិ ឥធ សាសនេ ឋិតេ វិកសតិ បដិផុល្លតិ.
ឥតិ អភិធម្មាវតារដីកាយ
ការកបដិវេធវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
តេរសមោ បរិច្ឆេទោ.