៥. ឧណ្ណាភព្រាហ្មណសុត្តំ
៨២៧. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ អាយស្មា អានន្ទោ កោសម្ពិយំ វិហរតិ ឃោសិតារាមេ. អថ ខោ ឧណ្ណាភោ ព្រាហ្មណោ យេនាយស្មា អានន្ទោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា អានន្ទេន សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ ឧណ្ណាភោ ព្រាហ្មណោ អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោច – ‘‘កិមត្ថិយំ នុ ខោ, ភោ អានន្ទ, សមណេ គោតមេ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ? ‘‘ឆន្ទប្បហានត្ថំ ខោ, ព្រាហ្មណ, ភគវតិ ព្រហ្មចរិយំ វុស្សតី’’តិ.
‘‘អត្ថិ បន, ភោ អានន្ទ, មគ្គោ អត្ថិ បដិបទា ឯតស្ស ឆន្ទស្ស បហានាយា’’តិ? ‘‘អត្ថិ ខោ, ព្រាហ្មណ, មគ្គោ អត្ថិ បដិបទា ឯតស្ស ឆន្ទស្ស បហានាយា’’តិ.
‘‘កតមោ បន, ភោ អានន្ទ, មគ្គោ កតមា បដិបទា ឯតស្ស ឆន្ទស្ស បហានាយា’’តិ? ‘‘ឥធ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ ឆន្ទសមាធិប្បធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ, វីរិយសមាធិ…បេ… ចិត្តសមាធិ…បេ… វីមំសាសមាធិប្បធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ – អយំ ខោ, ព្រាហ្មណ, មគ្គោ អយំ បដិបទា ឯតស្ស ឆន្ទស្ស បហានាយា’’តិ.
‘‘ឯវំ សន្តេ, ភោ អានន្ទ, សន្តកំ ហោតិ នោ អសន្តកំ. ឆន្ទេនេវ ឆន្ទំ បជហិស្សតីតិ – នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ’’. ‘‘តេន ហិ, ព្រាហ្មណ, តញ្ញេវេត្ថ បដិបុច្ឆិស្សាមិ. យថា តេ ខមេយ្យ តថា តំ ព្យាករេយ្យាសិ. តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, អហោសិ តេ បុព្ពេ ឆន្ទោ ‘អារាមំ គមិស្សាមី’តិ? តស្ស តេ អារាមគតស្ស យោ តជ្ជោ ឆន្ទោ សោ បដិប្បស្សទ្ធោ’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’. ‘‘អហោសិ តេ បុព្ពេ វីរិយំ ‘អារាមំ គមិស្សាមី’តិ? តស្ស តេ អារាមគតស្ស យំ តជ្ជំ វីរិយំ តំ បដិប្បស្សទ្ធ’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’. ‘‘អហោសិ តេ បុព្ពេ ចិត្តំ ‘អារាមំ គមិស្សាមី’តិ? តស្ស តេ អារាមគតស្ស យំ តជ្ជំ ចិត្តំ តំ បដិប្បស្សទ្ធ’’ន្តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’. ‘‘អហោសិ តេ បុព្ពេ វីមំសា ‘អារាមំ គមិស្សាមី’តិ? តស្ស តេ អារាមគតស្ស យា តជ្ជា វីមំសា សា បដិប្បស្សទ្ធា’’តិ? ‘‘ឯវំ, ភោ’’.
‘‘ឯវមេវ ខោ, ព្រាហ្មណ, យោ សោ ភិក្ខុ អរហំ ខីណាសវោ វុសិតវា កតករណីយោ ឱហិតភារោ អនុប្បត្តសទត្ថោ បរិក្ខីណភវសំយោជនោ សម្មទញ្ញា វិមុត្តោ, តស្ស យោ បុព្ពេ ឆន្ទោ អហោសិ អរហត្តប្បត្តិយា, អរហត្តប្បត្តេ [អរហត្តេ បត្តេ (សី. ស្យា. កំ.)] យោ តជ្ជោ ឆន្ទោ សោ បដិប្បស្សទ្ធោ; យំ បុព្ពេ វីរិយំ អហោសិ អរហត្តប្បត្តិយា, អរហត្តប្បត្តេ យំ តជ្ជំ វីរិយំ តំ បដិប្បស្សទ្ធំ; យំ បុព្ពេ ចិត្តំ អហោសិ អរហត្តប្បត្តិយា, អរហត្តប្បត្តេ យំ តជ្ជំ ចិត្តំ តំ បដិប្បស្សទ្ធំ; យា បុព្ពេ វីមំសា អហោសិ អរហត្តប្បត្តិយា, អរហត្តប្បត្តេ យា តជ្ជា វីមំសា សា បដិប្បស្សទ្ធា. តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, ឥតិ ឯវំ សន្តេ, សន្តកំ វា ហោតិ នោ អសន្តកំ វា’’តិ?
‘‘អទ្ធា, ភោ អានន្ទ, ឯវំ សន្តេ, សន្តកំ ហោតិ នោ អសន្តកំ. អភិក្កន្តំ, ភោ អានន្ទ, អភិក្កន្តំ, ភោ អានន្ទ! សេយ្យថាបិ, ភោ អានន្ទ, និក្កុជ្ជិតំ វា ឧក្កុជ្ជេយ្យ, បដិច្ឆន្នំ វា វិវរេយ្យ, មូឡ្ហស្ស វា មគ្គំ អាចិក្ខេយ្យ, អន្ធការេ វា តេលបជ្ជោតំ ធារេយ្យ – ចក្ខុមន្តោ រូបានិ ទក្ខន្តីតិ; ឯវមេវំ ភោតា អានន្ទេន អនេកបរិយាយេន ធម្មោ បកាសិតោ. ឯសាហំ, ភោ អានន្ទ, តំ ភវន្តំ គោតមំ សរណំ គច្ឆាមិ ធម្មញ្ច ភិក្ខុសង្ឃញ្ច. ឧបាសកំ មំ ភវំ អានន្ទោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ. បញ្ចមំ.