២. មុទុតរវគ្គោ

១. បដិលាភសុត្តំ

៤៨១. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ…បេ…. កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ សទ្ធោ ហោតិ, សទ្ទហតិ តថាគតស្ស ពោធិំ – ‘ឥតិបិ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ វិជ្ជាចរណសម្បន្នោ សុគតោ លោកវិទូ អនុត្តរោ បុរិសទម្មសារថិ សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវា’តិ – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, វីរិយិន្ទ្រិយំ? យំ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ សម្មប្បធានេ អារព្ភ វីរិយំ បដិលភតិ – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, វីរិយិន្ទ្រិយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, សតិន្ទ្រិយំ? យំ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ សតិបដ្ឋានេ អារព្ភ សតិំ បដិលភតិ – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សតិន្ទ្រិយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, សមាធិន្ទ្រិយំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ វោស្សគ្គារម្មណំ ករិត្វា លភតិ សមាធិំ, លភតិ ចិត្តស្ស ឯកគ្គតំ – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សមាធិន្ទ្រិយំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ បញ្ញវា ហោតិ ឧទយត្ថគាមិនិយា បញ្ញាយ សមន្នាគតោ អរិយាយ និព្ពេធិកាយ សម្មា ទុក្ខក្ខយគាមិនិយា – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានី’’តិ. បឋមំ.

២. បឋមសំខិត្តសុត្តំ

៤៨២. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហំ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អនាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ធម្មានុសារី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សទ្ធានុសារី ហោតី’’តិ. ទុតិយំ.

៣. ទុតិយសំខិត្តសុត្តំ

៤៨៣. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហំ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អនាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ធម្មានុសារី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សទ្ធានុសារី ហោតិ. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយវេមត្តតា ផលវេមត្តតា ហោតិ, ផលវេមត្តតា បុគ្គលវេមត្តតា’’តិ. តតិយំ.

៤. តតិយសំខិត្តសុត្តំ

៤៨៤. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហំ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អនាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ធម្មានុសារី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សទ្ធានុសារី ហោតិ. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, បរិបូរំ បរិបូរការី អារាធេតិ, បទេសំ បទេសការី អារាធេតិ. ‘អវញ្ឈានិ ត្វេវាហំ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានី’តិ វទាមី’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. បឋមវិត្ថារសុត្តំ

៤៨៥. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហំ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អន្តរាបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ឧបហច្ចបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ឧទ្ធំសោតោ ហោតិ អកនិដ្ឋគាមី, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ធម្មានុសារី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សទ្ធានុសារី ហោតី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ទុតិយវិត្ថារសុត្តំ

៤៨៦. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហំ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អន្តរាបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ឧបហច្ចបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ឧទ្ធំសោតោ ហោតិ អកនិដ្ឋគាមី, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ធម្មានុសារី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សទ្ធានុសារី ហោតិ. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយវេមត្តតា ផលវេមត្តតា ហោតិ, ផលវេមត្តតា បុគ្គលវេមត្តតា ហោតី’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. តតិយវិត្ថារសុត្តំ

៤៨៧. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហំ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អន្តរាបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ឧបហច្ចបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សសង្ខារបរិនិព្ពាយី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ឧទ្ធំសោតោ ហោតិ អកនិដ្ឋគាមី, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ ធម្មានុសារី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សទ្ធានុសារី ហោតិ. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, បរិបូរំ បរិបូរការី អារាធេតិ, បទេសំ បទេសការី អារាធេតិ. ‘អវញ្ឈានិ ត្វេវាហំ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានី’តិ វទាមី’’តិ. សត្តមំ.

៨. បដិបន្នសុត្តំ

៤៨៨. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមត្តា បរិបូរត្តា អរហំ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អរហត្តផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អនាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមី ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សកទាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបន្នោ ហោតិ, តតោ មុទុតរេហិ សោតាបត្តិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ ហោតិ. យស្ស ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សព្ពេន សព្ពំ សព្ពថា សព្ពំ នត្ថិ, តមហំ ‘ពាហិរោ បុថុជ្ជនបក្ខេ ឋិតោ’តិ វទាមី’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. សម្បន្នសុត្តំ

៤៨៩. អថ ខោ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘‘ឥន្ទ្រិយសម្បន្នោ, ឥន្ទ្រិយសម្បន្នោ’តិ, ភន្តេ, វុច្ចតិ. កិត្តាវតា នុ ខោ, ភន្តេ, ឥន្ទ្រិយសម្បន្នោ ហោតី’’តិ? ‘‘ឥធ, ភិក្ខុ, ភិក្ខុ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ ឧបសមគាមិំ សម្ពោធគាមិំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ ឧបសមគាមិំ សម្ពោធគាមិំ, សតិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ ឧបសមគាមិំ សម្ពោធគាមិំ, សមាធិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ ឧបសមគាមិំ សម្ពោធគាមិំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ ឧបសមគាមិំ សម្ពោធគាមិំ. ឯត្តាវតា ខោ, ភិក្ខុ, ភិក្ខុ ឥន្ទ្រិយសម្បន្នោ ហោតី’’តិ. នវមំ.

១០. អាសវក្ខយសុត្តំ

៤៩០. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ. ឥមេសំ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា ភិក្ខុ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតី’’តិ. ទសមំ.

មុទុតរវគ្គោ ទុតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

បដិលាភោ តយោ សំខិត្តា, វិត្ថារា អបរេ តយោ;

បដិបន្នោ ច សម្បន្នោ [បដិបន្នោ ចូបសមោ (ស្យា. កំ. បី. ក.)], ទសមំ អាសវក្ខយន្តិ.