៥. សគាថកបុញ្ញាភិសន្ទវគ្គោ

១. បឋមអភិសន្ទសុត្តំ

១០៣៧. ‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, បុញ្ញាភិសន្ទា, កុសលាភិសន្ទា, សុខស្សាហារា. កតមេ ចត្តារោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥតិបិ សោ ភគវា…បេ… សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវាតិ. អយំ បឋមោ បុញ្ញាភិសន្ទោ, កុសលាភិសន្ទោ, សុខស្សាហារោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ អខណ្ឌេហិ…បេ… សមាធិសំវត្តនិកេហិ. អយំ ចតុត្ថោ បុញ្ញាភិសន្ទោ, កុសលាភិសន្ទោ, សុខស្សាហារោ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ បុញ្ញាភិសន្ទា, កុសលាភិសន្ទា, សុខស្សាហារា.

‘‘ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, ចតូហិ បុញ្ញាភិសន្ទេហិ កុសលាភិសន្ទេហិ សមន្នាគតស្ស អរិយសាវកស្ស ន សុករំ បុញ្ញស្ស បមាណំ គណេតុំ – ‘ឯត្តកោ បុញ្ញាភិសន្ទោ, កុសលាភិសន្ទោ, សុខស្សាហារោ’តិ. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ អប្បមេយ្យោ មហាបុញ្ញក្ខន្ធោ ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មហាសមុទ្ទេ ន សុករំ ឧទកស្ស បមាណំ គណេតុំ – ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកានី’តិ វា ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសតានី’តិ វា ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសហស្សានី’តិ វា ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសតសហស្សានី’តិ វាតិ. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ អប្បមេយ្យោ មហាឧទកក្ខន្ធោ ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេហិ ចតូហិ បុញ្ញាភិសន្ទេហិ កុសលាភិសន្ទេហិ សមន្នាគតស្ស អរិយសាវកស្ស ន សុករំ បុញ្ញស្ស បមាណំ គណេតុំ – ‘ឯត្តកោ បុញ្ញាភិសន្ទោ, កុសលាភិសន្ទោ, សុខស្សាហារោ’តិ. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ អប្បមេយ្យោ មហាបុញ្ញក្ខន្ធោ ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតី’’តិ.

ឥទមវោច ភគវា. ឥទំ វត្វាន សុគតោ អថាបរំ ឯតទវោច សត្ថា –

‘‘មហោទធិំ អបរិមិតំ មហាសរំ,

ពហុភេរវំ រតនគណានមាលយំ;

នជ្ជោ យថា នរគណសង្ឃសេវិតា,

បុថូ សវន្តី ឧបយន្តិ សាគរំ.

‘‘ឯវំ នរំ អន្នបានវត្ថទទំ,

សេយ្យានិ បច្ចត្ថរណស្ស [សជ្ជត្ថរណស្ស (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ទាយកំ;

បុញ្ញស្ស ធារា ឧបយន្តិ បណ្ឌិតំ,

នជ្ជោ យថា វារិវហាវ សាគរ’’ន្តិ. បឋមំ;

២. ទុតិយអភិសន្ទសុត្តំ

១០៣៨. ‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, បុញ្ញាភិសន្ទា, កុសលាភិសន្ទា, សុខស្សាហារា. កតមេ ចត្តារោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥតិបិ សោ ភគវា…បេ… សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវាតិ. អយំ បឋមោ បុញ្ញាភិសន្ទោ កុសលាភិសន្ទោ សុខស្សាហារោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ មុត្តចាគោ បយតបាណិ វោស្សគ្គរតោ យាចយោគោ ទានសំវិភាគរតោ. អយំ ចតុត្ថោ បុញ្ញាភិសន្ទោ កុសលាភិសន្ទោ សុខស្សាហារោ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ បុញ្ញាភិសន្ទា, កុសលាភិសន្ទា, សុខស្សាហារា.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យត្ថិមា មហានទិយោ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ, សេយ្យថិទំ – គង្គា, យមុនា, អចិរវតី, សរភូ, មហី, តត្ថ ន សុករំ ឧទកស្ស បមាណំ គណេតុំ – ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកានី’តិ វា ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសតានី’តិ វា ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសហស្សានី’តិ វា ‘ឯត្តកានិ ឧទកាឡ្ហកសតសហស្សានី’តិ វាតិ. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ អប្បមេយ្យោ មហាឧទកក្ខន្ធោ ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេហិ ចតូហិ បុញ្ញាភិសន្ទេហិ កុសលាភិសន្ទេហិ សមន្នាគតស្ស អរិយសាវកស្ស ន សុករំ បុញ្ញស្ស បមាណំ គណេតុំ – ‘ឯត្តកោ បុញ្ញាភិសន្ទោ, កុសលាភិសន្ទោ, សុខស្សាហារោ’តិ. អថ ខោ អសង្ខ្យេយ្យោ អប្បមេយ្យោ មហាបុញ្ញក្ខន្ធោ ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតី’’តិ. ឥទមវោច ភគវា…បេ… សត្ថា –

‘‘មហោទធិំ អបរិមិតំ មហាសរំ,

ពហុភេរវំ រតនគណានមាលយំ;

នជ្ជោ យថា នរគណសង្ឃសេវិតា,

បុថូ សវន្តី ឧបយន្តិ សាគរំ.

‘‘ឯវំ នរំ អន្នបានវត្ថទទំ,

សេយ្យានិ បច្ចត្ថរណស្ស ទាយកំ;

បុញ្ញស្ស ធារា ឧបយន្តិ បណ្ឌិតំ,

នជ្ជោ យថា វារិវហាវ សាគរ’’ន្តិ. ទុតិយំ;

៣. តតិយអភិសន្ទសុត្តំ

១០៣៩. ‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, បុញ្ញាភិសន្ទា, កុសលាភិសន្ទា, សុខស្សាហារា. កតមេ ចត្តារោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥតិបិ សោ ភគវា…បេ… សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវាតិ. អយំ បឋមោ បុញ្ញាភិសន្ទោ, កុសលាភិសន្ទោ, សុខស្សាហារោ.

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ….

‘‘បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ បញ្ញវា ហោតិ ឧទយត្ថគាមិនិយា បញ្ញាយ សមន្នាគតោ អរិយាយ និព្ពេធិកាយ សម្មា ទុក្ខក្ខយគាមិនិយា. អយំ ចតុត្ថោ បុញ្ញាភិសន្ទោ កុសលាភិសន្ទោ សុខស្សាហារោ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ បុញ្ញាភិសន្ទា កុសលាភិសន្ទា សុខស្សាហារា.

‘‘យោ បុញ្ញកាមោ កុសលេ បតិដ្ឋិតោ,

ភាវេតិ មគ្គំ អមតស្ស បត្តិយា;

សោ ធម្មសារាធិគមោ ខយេ រតោ,

ន វេធតិ មច្ចុរាជាគមនស្មិ’’ន្តិ [មច្ចុរាជាគមិស្សតីតិ (សី. បី.), មច្ចុជរាកម្បិស្មិន្តិ (ក.)]. តតិយំ;

៤. បឋមមហទ្ធនសុត្តំ

១០៤០. ‘‘ចតូហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ ‘អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ’តិ [មហាភោគោ មហាយសោតិ (ស្យា. បី. ក.)] វុច្ចតិ.

‘‘កតមេហិ ចតូហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥតិបិ សោ ភគវា…បេ… សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវាតិ; ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ… អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ អខណ្ឌេហិ…បេ… សមាធិសំវត្តនិកេហិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, ចតូហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ ‘អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ’តិ វុច្ចតី’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. ទុតិយមហទ្ធនសុត្តំ

១០៤១. ‘‘ចតូហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ ‘អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ មហាយសោ’តិ វុច្ចតិ.

‘‘កតមេហិ ចតូហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥតិបិ សោ ភគវា…បេ… សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវាតិ. ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ… អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ អខណ្ឌេហិ…បេ… សមាធិសំវត្តនិកេហិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, ចតូហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ ‘អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ មហាយសោ’តិ វុច្ចតី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. សុទ្ធកសុត្តំ

១០៤២. ‘‘ចតូហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយណោ.

‘‘កតមេហិ ចតូហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥតិបិ សោ ភគវា…បេ… សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវាតិ. ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ… អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ អខណ្ឌេហិ …បេ… សមាធិសំវត្តនិកេហិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, ចតូហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយណោ’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. នន្ទិយសុត្តំ

១០៤៣. កបិលវត្ថុនិទានំ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ នន្ទិយំ សក្កំ ភគវា ឯតទវោច – ‘‘ចតូហិ ខោ, នន្ទិយ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយណោ’’.

‘‘កតមេហិ ចតូហិ? ឥធ, នន្ទិយ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ ហោតិ – ឥតិបិ សោ ភគវា…បេ… សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ពុទ្ធោ ភគវាតិ. ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ… អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ អខណ្ឌេហិ…បេ… សមាធិសំវត្តនិកេហិ. ឥមេហិ ខោ, នន្ទិយ, ចតូហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយណោ’’តិ. សត្តមំ.

៨. ភទ្ទិយសុត្តំ

១០៤៤. កបិលវត្ថុនិទានំ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ ភទ្ទិយំ សក្កំ ភគវា ឯតទវោច – ‘‘ចតូហិ ខោ, ភទ្ទិយ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយណោ.

‘‘កតមេហិ ចតូហិ? ឥធ, ភទ្ទិយ, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ…បេ… ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ… អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ អខណ្ឌេហិ…បេ… សមាធិសំវត្តនិកេហិ. ឥមេហិ ខោ, ភទ្ទិយ, ចតូហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយណោ’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. មហានាមសុត្តំ

១០៤៥. កបិលវត្ថុនិទានំ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ មហានាមំ សក្កំ ភគវា ឯតទវោច – ‘‘ចតូហិ ខោ, មហានាម, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ…បេ… សម្ពោធិបរាយណោ’’.

‘‘កតមេហិ ចតូហិ? ឥធ, មហានាម, អរិយសាវកោ ពុទ្ធេ…បេ… ធម្មេ…បេ… សង្ឃេ…បេ… អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ ហោតិ អខណ្ឌេហិ…បេ… សមាធិសំវត្តនិកេហិ. ឥមេហិ ខោ, មហានាម, ចតូហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ អរិយសាវកោ សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយណោ’’តិ. នវមំ.

១០. អង្គសុត្តំ

១០៤៦. ‘‘ចត្តារិមានិ, ភិក្ខវេ, សោតាបត្តិយង្គានិ. កតមានិ ចត្តារិ? សប្បុរិសសំសេវោ, សទ្ធម្មស្សវនំ, យោនិសោមនសិការោ, ធម្មានុធម្មប្បដិបត្តិ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារិ សោតាបត្តិយង្គានី’’តិ. ទសមំ.

សគាថកបុញ្ញាភិសន្ទវគ្គោ បញ្ចមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

អភិសន្ទា តយោ វុត្តា, ទុវេ មហទ្ធនេន ច;

សុទ្ធំ នន្ទិយំ ភទ្ទិយំ, មហានាមង្គេន តេ ទសាតិ.