១២. រាសិយសុត្តំ

៣៦៤. អថ ខោ រាសិយោ គាមណិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ រាសិយោ គាមណិ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សុតំ មេតំ, ភន្តេ, ‘សមណោ គោតមោ សព្ពំ តបំ គរហតិ, សព្ពំ តបស្សិំ លូខជីវិំ ឯកំសេន ឧបវទតិ ឧបក្កោសតី’តិ [ឧបក្កោសតិ ឧបវទតីតិ (ទី. និ. ១.៣៨១)]. យេ តេ, ភន្តេ, ឯវមាហំសុ – ‘សមណោ គោតមោ សព្ពំ តបំ គរហតិ, សព្ពំ តបស្សិំ លូខជីវិំ ឯកំសេន ឧបវទតិ ឧបក្កោសតី’តិ, កច្ចិ តេ, ភន្តេ, ភគវតោ វុត្តវាទិនោ, ន ច ភគវន្តំ អភូតេន អព្ភាចិក្ខន្តិ, ធម្មស្ស ចានុធម្មំ ព្យាករោន្តិ, ន ច កោចិ សហធម្មិកោ វាទានុវាទោ គារយ្ហំ ឋានំ អាគច្ឆតី’’តិ? ‘‘យេ តេ, គាមណិ, ឯវមាហំសុ – ‘សមណោ គោតមោ សព្ពំ តបំ គរហតិ, សព្ពំ តបស្សិំ លូខជីវិំ ឯកំសេន ឧបវទតិ ឧបក្កោសតី’តិ, ន មេ តេ វុត្តវាទិនោ, អព្ភាចិក្ខន្តិ ច បន មំ តេ អសតា តុច្ឆា អភូតេន’’.

‘‘ទ្វេមេ, គាមណិ, អន្តា បព្ពជិតេន ន សេវិតព្ពា – យោ ចាយំ កាមេសុ កាមសុខល្លិកានុយោគោ ហីនោ គម្មោ បោថុជ្ជនិកោ អនរិយោ អនត្ថសំហិតោ, យោ ចាយំ អត្តកិលមថានុយោគោ ទុក្ខោ អនរិយោ អនត្ថសំហិតោ. ឯតេ តេ, គាមណិ, ឧភោ អន្តេ អនុបគម្ម មជ្ឈិមា បដិបទា តថាគតេន អភិសម្ពុទ្ធា – ចក្ខុករណី ញាណករណី ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តតិ. កតមា ច សា, គាមណិ, មជ្ឈិមា បដិបទា តថាគតេន អភិសម្ពុទ្ធា – ចក្ខុករណី ញាណករណី ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តតិ? អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ…បេ… សម្មាសមាធិ. អយំ ខោ សា, គាមណិ, មជ្ឈិមា បដិបទា តថាគតេន អភិសម្ពុទ្ធា – ចក្ខុករណី ញាណករណី ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តតិ.

‘‘តយោ ខោ មេ, គាមណិ, កាមភោគិនោ សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិំ. កតមេ តយោ? ឥធ, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ, សាហសេន អធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេន ន អត្តានំ សុខេតិ ន បីណេតិ ន សំវិភជតិ ន បុញ្ញានិ ករោតិ. ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេន. អធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ, ន សំវិភជតិ ន បុញ្ញានិ ករោតិ. ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេន. អធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ.

‘‘ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនបិ អសាហសេនបិ. ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេនបិ អសាហសេនបិ ន អត្តានំ សុខេតិ, ន បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនបិ អសាហសេនបិ. ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេនបិ អសាហសេនបិ អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ, សាហសេនបិ អសាហសេនបិ. ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេនបិ អសាហសេនបិ អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ.

‘‘ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន. ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន ន អត្តានំ សុខេតិ, ន បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន. ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន. ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ. តេ ច ភោគេ គធិតោ [គថិតោ (សី.)] មុច្ឆិតោ អជ្ឈោបន្នោ អនាទីនវទស្សាវី អនិស្សរណបញ្ញោ បរិភុញ្ជតិ. ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន. ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ. តេ ច ភោគេ អគធិតោ អមុច្ឆិតោ អនជ្ឈោបន្នោ អាទីនវទស្សាវី និស្សរណបញ្ញោ បរិភុញ្ជតិ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេន, អធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេន ន អត្តានំ សុខេតិ, ន បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ. កតមេហិ តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ? អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន គារយ្ហោ. ន អត្តានំ សុខេតិ ន បីណេតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា តតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមេហិ តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេន, អធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ, ឯកេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ? អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន គារយ្ហោ. ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន បាសំសោ? អត្តានំ សុខេតិ បីណេតីតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេន, អធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ, ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ? អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនាតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ? អត្តានំ សុខេតិ បីណេតីតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន បាសំសោ. សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន បាសំសោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ, ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនបិ អសាហសេនបិ, ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេនបិ អសាហសេនបិ ន អត្តានំ សុខេតិ, ន បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឯកេន ឋានេន បាសំសោ, តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន បាសំសោ? ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេនាតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេហិ តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ? អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន គារយ្ហោ. ន អត្តានំ សុខេតិ, ន បីណេតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា តតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ, ឥមេហិ តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនបិ អសាហសេនបិ, ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេនបិ អសាហសេនបិ អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ? ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន បាសំសោ. អត្តានំ សុខេតិ បីណេតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ? អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន គារយ្ហោ. ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនបិ អសាហសេនបិ, ធម្មាធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា សាហសេនបិ អសាហសេនបិ អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី តីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. កតមេហិ តីហិ ឋានេហិ បាសំសោ? ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន បាសំសោ. អត្តានំ សុខេតិ បីណេតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន បាសំសោ. សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា តតិយេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ? អធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ សាហសេនាតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមេហិ តីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន, ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន, ន អត្តានំ សុខេតិ, ន បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឯកេន ឋានេន បាសំសោ, ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន បាសំសោ? ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេនាតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ? ន អត្តានំ សុខេតិ, ន បីណេតីតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន គារយ្ហោ. ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ, ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន, ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ, ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ? ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន បាសំសោ. អត្តានំ សុខេតិ បីណេតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ? ន សំវិភជតិ, ន បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន, ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ, តេ ច ភោគេ គធិតោ មុច្ឆិតោ អជ្ឈោបន្នោ អនាទីនវទស្សាវី អនិស្សរណបញ្ញោ បរិភុញ្ជតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី តីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. កតមេហិ តីហិ ឋានេហិ បាសំសោ? ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន បាសំសោ. អត្តានំ សុខេតិ បីណេតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន បាសំសោ. សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា តតិយេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ? តេ ច ភោគេ គធិតោ មុច្ឆិតោ អជ្ឈោបន្នោ អនាទីនវទស្សាវី អនិស្សរណបញ្ញោ បរិភុញ្ជតីតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមេហិ តីហិ ឋានេហិ បាសំសោ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ កាមភោគី ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេន, ធម្មេន ភោគេ បរិយេសិត្វា អសាហសេន អត្តានំ សុខេតិ បីណេតិ សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតិ. តេ ច ភោគេ អគធិតោ អមុច្ឆិតោ អនជ្ឈោបន្នោ អាទីនវទស្សាវី និស្សរណបញ្ញោ បរិភុញ្ជតិ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ចតូហិ ឋានេហិ បាសំសោ. កតមេហិ ចតូហិ ឋានេហិ បាសំសោ? ធម្មេន ភោគេ បរិយេសតិ អសាហសេនាតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន បាសំសោ. អត្តានំ សុខេតិ បីណេតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន បាសំសោ. សំវិភជតិ បុញ្ញានិ ករោតីតិ, ឥមិនា តតិយេន ឋានេន បាសំសោ. តេ ច ភោគេ អគធិតោ អមុច្ឆិតោ អនជ្ឈោបន្នោ អាទីនវទស្សាវី និស្សរណបញ្ញោ បរិភុញ្ជតីតិ, ឥមិនា ចតុត្ថេន ឋានេន បាសំសោ. អយំ, គាមណិ, កាមភោគី ឥមេហិ ចតូហិ ឋានេហិ បាសំសោ.

‘‘តយោមេ, គាមណិ, តបស្សិនោ លូខជីវិនោ សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិំ. កតមេ តយោ? ឥធ, គាមណិ, ឯកច្ចោ តបស្សី លូខជីវី សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ – ‘អប្បេវ នាម កុសលំ ធម្មំ អធិគច្ឆេយ្យំ, អប្បេវ នាម ឧត្តរិមនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករេយ្យ’ន្តិ. សោ អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ, កុសលញ្ច ធម្មំ នាធិគច្ឆតិ, ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ ន សច្ឆិករោតិ.

‘‘ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ តបស្សី លូខជីវី សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ – ‘អប្បេវ នាម កុសលំ ធម្មំ អធិគច្ឆេយ្យំ, អប្បេវ នាម ឧត្តរិមនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករេយ្យ’ន្តិ. សោ អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ, កុសលញ្ហិ ខោ ធម្មំ អធិគច្ឆតិ, ឧត្តរិមនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ ន សច្ឆិករោតិ.

‘‘ឥធ បន, គាមណិ, ឯកច្ចោ តបស្សី លូខជីវី សទ្ធា អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ – ‘អប្បេវ នាម កុសលំ ធម្មំ អធិគច្ឆេយ្យំ, អប្បេវ នាម ឧត្តរិមនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករេយ្យ’ន្តិ. សោ អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ, កុសលញ្ច ធម្មំ អធិគច្ឆតិ, ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករោតិ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ តបស្សី លូខជីវី អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ, កុសលញ្ច ធម្មំ នាធិគច្ឆតិ, ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ ន សច្ឆិករោតិ. អយំ, គាមណិ, តបស្សី លូខជីវី តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ. កតមេហិ តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ? អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតីតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន គារយ្ហោ. កុសលញ្ច ធម្មំ នាធិគច្ឆតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ ន សច្ឆិករោតីតិ, ឥមិនា តតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. អយំ, គាមណិ, តបស្សី លូខជីវី, ឥមេហិ តីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ តបស្សី លូខជីវី អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ, កុសលញ្ហិ ខោ ធម្មំ អធិគច្ឆតិ, ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ ន សច្ឆិករោតិ. អយំ, គាមណិ, តបស្សី លូខជីវី ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ, ឯកេន ឋានេន បាសំសោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ? អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតីតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន គារយ្ហោ. ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ ន សច្ឆិករោតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន គារយ្ហោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន បាសំសោ? កុសលញ្ហិ ខោ ធម្មំ អធិគច្ឆតីតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ. អយំ, គាមណិ, តបស្សី លូខជីវី ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ គារយ្ហោ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន បាសំសោ.

‘‘តត្រ, គាមណិ, យ្វាយំ តបស្សី លូខជីវី អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតិ, កុសលញ្ច ធម្មំ អធិគច្ឆតិ, ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករោតិ. អយំ, គាមណិ, តបស្សី លូខជីវី ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ, ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ. កតមេន ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ? អត្តានំ អាតាបេតិ បរិតាបេតីតិ, ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ. កតមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ? កុសលញ្ច ធម្មំ អធិគច្ឆតីតិ, ឥមិនា បឋមេន ឋានេន បាសំសោ. ឧត្តរិ ច មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករោតីតិ, ឥមិនា ទុតិយេន ឋានេន បាសំសោ. អយំ, គាមណិ, តបស្សី លូខជីវី ឥមិនា ឯកេន ឋានេន គារយ្ហោ, ឥមេហិ ទ្វីហិ ឋានេហិ បាសំសោ.

‘‘តិស្សោ ឥមា, គាមណិ, សន្ទិដ្ឋិកា និជ្ជរា អកាលិកា ឯហិបស្សិកា ឱបនេយ្យិកា បច្ចត្តំ វេទិតព្ពា វិញ្ញូហិ. កតមា តិស្សោ? យំ រត្តោ រាគាធិករណំ អត្តព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ, បរព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ, ឧភយព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ. រាគេ បហីនេ នេវត្តព្យាពាធាយ ចេតេតិ, ន បរព្យាពាធាយ ចេតេតិ, ន ឧភយព្យាពាធាយ ចេតេតិ. សន្ទិដ្ឋិកា និជ្ជរា អកាលិកា ឯហិបស្សិកា ឱបនេយ្យិកា បច្ចត្តំ វេទិតព្ពា វិញ្ញូហិ. យំ ទុដ្ឋោ ទោសាធិករណំ អត្តព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ, បរព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ, ឧភយព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ. ទោសេ បហីនេ នេវត្តព្យាពាធាយ ចេតេតិ, ន បរព្យាពាធាយ ចេតេតិ, ន ឧភយព្យាពាធាយ ចេតេតិ. សន្ទិដ្ឋិកា និជ្ជរា អកាលិកា ឯហិបស្សិកា ឱបនេយ្យិកា បច្ចត្តំ វេទិតព្ពា វិញ្ញូហិ. យំ មូឡ្ហោ មោហាធិករណំ អត្តព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ, បរព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ, ឧភយព្យាពាធាយបិ ចេតេតិ. មោហេ បហីនេ នេវត្តព្យាពាធាយ ចេតេតិ, ន បរព្យាពាធាយ ចេតេតិ, ន ឧភយព្យាពាធាយ ចេតេតិ. សន្ទិដ្ឋិកា និជ្ជរា អកាលិកា ឯហិបស្សិកា ឱបនេយ្យិកា បច្ចត្តំ វេទិតព្ពា វិញ្ញូហិ. ឥមា ខោ, គាមណិ, តិស្សោ សន្ទិដ្ឋិកា និជ្ជរា អកាលិកា ឯហិបស្សិកា ឱបនេយ្យិកា បច្ចត្តំ វេទិតព្ពា វិញ្ញូហី’’តិ.

ឯវំ វុត្តេ, រាសិយោ គាមណិ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អភិក្កន្តំ, ភន្តេ…បេ… ឧបាសកំ មំ ភគវា ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ. ទ្វាទសមំ.