១. សីវកសុត្តំ

២៦៩. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. អថ ខោ មោឡិយសីវកោ បរិព្ពាជកោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ មោឡិយសីវកោ បរិព្ពាជកោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សន្តិ, ភោ គោតម, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ – ‘យំ កិញ្ចាយំ បុរិសបុគ្គលោ បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សព្ពំ តំ បុព្ពេកតហេតូ’តិ. ឥធ [ឥធ បន (ស្យា. កំ. បី. ក.)] ភវំ គោតមោ កិមាហា’’តិ?

‘‘បិត្តសមុដ្ឋានានិបិ ខោ, សីវក, ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ. សាមម្បិ ខោ ឯតំ, សីវក, វេទិតព្ពំ [ឯវំ វេទិតព្ពំ (ស្យា. កំ. ក.)] យថា បិត្តសមុដ្ឋានានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ; លោកស្សបិ ខោ ឯតំ, សីវក, សច្ចសម្មតំ យថា បិត្តសមុដ្ឋានានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ. តត្រ, សីវក, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ – ‘យំ កិញ្ចាយំ បុរិសបុគ្គលោ បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សព្ពំ តំ បុព្ពេកតហេតូ’តិ. យញ្ច សាមំ ញាតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ, យញ្ច លោកេ សច្ចសម្មតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ. តស្មា តេសំ សមណព្រាហ្មណានំ មិច្ឆាតិ វទាមិ.

‘‘សេម្ហសមុដ្ឋានានិបិ ខោ, សីវក…បេ… វាតសមុដ្ឋានានិបិ ខោ, សីវក…បេ… សន្និបាតិកានិបិ ខោ, សីវក…បេ… ឧតុបរិណាមជានិបិ ខោ, សីវក…បេ… វិសមបរិហារជានិបិ ខោ, សីវក…បេ… ឱបក្កមិកានិបិ ខោ, សីវក…បេ… កម្មវិបាកជានិបិ ខោ, សីវក, ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ. សាមម្បិ ខោ ឯតំ, សីវក, វេទិតព្ពំ. យថា កម្មវិបាកជានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ; លោកស្សបិ ខោ ឯតំ, សីវក, សច្ចសម្មតំ. យថា កម្មវិបាកជានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ; តត្រ, សីវក, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ – ‘យំ កិញ្ចាយំ បុរិសបុគ្គលោ បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សព្ពំ តំ បុព្ពេកតហេតូ’តិ. យញ្ច សាមំ ញាតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ យញ្ច លោកេ សច្ចសម្មតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ. តស្មា តេសំ សមណព្រាហ្មណានំ មិច្ឆាតិ វទាមីតិ. ឯវំ វុត្តេ, មោឡិយសីវកោ បរិព្ពាជកោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម, អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម …បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’’ន្តិ.

‘‘បិត្តំ សេម្ហញ្ច វាតោ ច, សន្និបាតា ឧតូនិ ច;

វិសមំ ឱបក្កមិកំ, កម្មវិបាកេន អដ្ឋមី’’តិ. បឋមំ;