៣. អដ្ឋសតបរិយាយវគ្គោ

១. សីវកសុត្តំ

២៦៩. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. អថ ខោ មោឡិយសីវកោ បរិព្ពាជកោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ មោឡិយសីវកោ បរិព្ពាជកោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សន្តិ, ភោ គោតម, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ – ‘យំ កិញ្ចាយំ បុរិសបុគ្គលោ បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សព្ពំ តំ បុព្ពេកតហេតូ’តិ. ឥធ [ឥធ បន (ស្យា. កំ. បី. ក.)] ភវំ គោតមោ កិមាហា’’តិ?

‘‘បិត្តសមុដ្ឋានានិបិ ខោ, សីវក, ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ. សាមម្បិ ខោ ឯតំ, សីវក, វេទិតព្ពំ [ឯវំ វេទិតព្ពំ (ស្យា. កំ. ក.)] យថា បិត្តសមុដ្ឋានានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ; លោកស្សបិ ខោ ឯតំ, សីវក, សច្ចសម្មតំ យថា បិត្តសមុដ្ឋានានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ. តត្រ, សីវក, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ – ‘យំ កិញ្ចាយំ បុរិសបុគ្គលោ បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សព្ពំ តំ បុព្ពេកតហេតូ’តិ. យញ្ច សាមំ ញាតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ, យញ្ច លោកេ សច្ចសម្មតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ. តស្មា តេសំ សមណព្រាហ្មណានំ មិច្ឆាតិ វទាមិ.

‘‘សេម្ហសមុដ្ឋានានិបិ ខោ, សីវក…បេ… វាតសមុដ្ឋានានិបិ ខោ, សីវក…បេ… សន្និបាតិកានិបិ ខោ, សីវក…បេ… ឧតុបរិណាមជានិបិ ខោ, សីវក…បេ… វិសមបរិហារជានិបិ ខោ, សីវក…បេ… ឱបក្កមិកានិបិ ខោ, សីវក…បេ… កម្មវិបាកជានិបិ ខោ, សីវក, ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ. សាមម្បិ ខោ ឯតំ, សីវក, វេទិតព្ពំ. យថា កម្មវិបាកជានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ; លោកស្សបិ ខោ ឯតំ, សីវក, សច្ចសម្មតំ. យថា កម្មវិបាកជានិបិ ឥធេកច្ចានិ វេទយិតានិ ឧប្បជ្ជន្តិ; តត្រ, សីវក, យេ តេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ – ‘យំ កិញ្ចាយំ បុរិសបុគ្គលោ បដិសំវេទេតិ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា សព្ពំ តំ បុព្ពេកតហេតូ’តិ. យញ្ច សាមំ ញាតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ យញ្ច លោកេ សច្ចសម្មតំ តញ្ច អតិធាវន្តិ. តស្មា តេសំ សមណព្រាហ្មណានំ មិច្ឆាតិ វទាមីតិ. ឯវំ វុត្តេ, មោឡិយសីវកោ បរិព្ពាជកោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម, អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម …បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’’ន្តិ.

‘‘បិត្តំ សេម្ហញ្ច វាតោ ច, សន្និបាតា ឧតូនិ ច;

វិសមំ ឱបក្កមិកំ, កម្មវិបាកេន អដ្ឋមី’’តិ. បឋមំ;

២. អដ្ឋសតសុត្តំ

២៧០. ‘‘អដ្ឋសតបរិយាយំ វោ, ភិក្ខវេ, ធម្មបរិយាយំ ទេសេស្សាមិ. តំ សុណាថ. កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អដ្ឋសតបរិយាយោ, ធម្មបរិយាយោ? ទ្វេបិ មយា, ភិក្ខវេ, វេទនា វុត្តា បរិយាយេន; តិស្សោបិ មយា វេទនា វុត្តា បរិយាយេន; បញ្ចបិ មយា វេទនា វុត្តា បរិយាយេន; ឆបិ មយា វេទនា វុត្តា បរិយាយេន; អដ្ឋារសាបិ មយា វេទនា វុត្តា បរិយាយេន; ឆត្តិំសាបិ មយា វេទនា វុត្តា បរិយាយេន; អដ្ឋសតម្បិ មយា វេទនា វុត្តា បរិយាយេន. ‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, ទ្វេ វេទនា? កាយិកា ច ចេតសិកា ច – ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, ទ្វេ វេទនា. កតមា ច, ភិក្ខវេ, តិស្សោ វេទនា? សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា – ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ វេទនា. កតមា ច, ភិក្ខវេ, បញ្ច វេទនា? សុខិន្ទ្រិយំ, ទុក្ខិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ទោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ – ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, បញ្ច វេទនា. កតមា ច, ភិក្ខវេ, ឆ វេទនា? ចក្ខុសម្ផស្សជា វេទនា…បេ… មនោសម្ផស្សជា វេទនា – ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, ឆ វេទនា. កតមា ច, ភិក្ខវេ, អដ្ឋារស វេទនា? ឆ សោមនស្សូបវិចារា, ឆ ទោមនស្សូបវិចារា, ឆ ឧបេក្ខូបវិចារា – ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋារស វេទនា. កតមា ច, ភិក្ខវេ, ឆត្តិំស វេទនា? ឆ គេហសិតានិ [គេហស្សិតានិ (អដ្ឋ.)] សោមនស្សានិ, ឆ នេក្ខម្មសិតានិ [នេក្ខម្មស្សិតានិ (អដ្ឋ.)] សោមនស្សានិ, ឆ គេហសិតានិ ទោមនស្សានិ, ឆ នេក្ខម្មសិតានិ ទោមនស្សានិ, ឆ គេហសិតា ឧបេក្ខា, ឆ នេក្ខម្មសិតា ឧបេក្ខា – ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, ឆត្តិំស វេទនា. កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, អដ្ឋសតំ វេទនា? អតីតា ឆត្តិំស វេទនា, អនាគតា ឆត្តិំស វេទនា, បច្ចុប្បន្នា ឆត្តិំស វេទនា – ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋសតំ វេទនា. អយំ, ភិក្ខវេ, អដ្ឋសតបរិយាយោ ធម្មបរិយាយោ’’តិ. ទុតិយំ.

៣. អញ្ញតរភិក្ខុសុត្តំ

២៧១. អថ ខោ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ភិក្ខុ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កតមា នុ ខោ, ភន្តេ, វេទនា, កតមោ វេទនាសមុទយោ, កតមា វេទនាសមុទយគាមិនី បដិបទា? កតមោ វេទនានិរោធោ, កតមា វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា? កោ វេទនាយ អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណ’’ន្តិ?

‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខុ, វេទនា – សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា. ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខុ, វេទនា. ផស្សសមុទយា វេទនាសមុទយោ. តណ្ហា វេទនាសមុទយគាមិនី បដិបទា. ផស្សនិរោធា វេទនានិរោធោ. អយមេវ អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា, សេយ្យថិទំ – សម្មាទិដ្ឋិ…បេ… សម្មាសមាធិ. យំ វេទនំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ វេទនាយ អស្សាទោ; យា វេទនា អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា, អយំ វេទនាយ អាទីនវោ; យោ វេទនាយ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ វេទនាយ និស្សរណ’’ន្តិ. តតិយំ.

៤. បុព្ពសុត្តំ

២៧២. ‘‘បុព្ពេវ មេ, ភិក្ខវេ, សម្ពោធា អនភិសម្ពុទ្ធស្ស ពោធិសត្តស្សេវ សតោ ឯតទហោសិ – ‘កតមា នុ ខោ វេទនា, កតមោ វេទនាសមុទយោ, កតមា វេទនាសមុទយគាមិនី បដិបទា, កតមោ វេទនានិរោធោ, កតមា វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា? កោ វេទនាយ អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណ’ន្តិ? តស្ស មយ្ហំ, ភិក្ខវេ, ឯតទហោសិ – ‘តិស្សោ ឥមា វេទនា – សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា. ឥមា វុច្ចន្តិ វេទនា. ផស្សសមុទយា វេទនាសមុទយោ. តណ្ហា វេទនាសមុទយគាមិនី បដិបទា…បេ… យោ វេទនាយ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ. ឥទំ វេទនាយ និស្សរណ’’’ន្តិ. ចតុត្ថំ.

៥. ញាណសុត្តំ

២៧៣. ‘‘‘ឥមា វេទនា’តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ ចក្ខុំ ឧទបាទិ, ញាណំ ឧទបាទិ, បញ្ញា ឧទបាទិ, វិជ្ជា ឧទបាទិ, អាលោកោ ឧទបាទិ. ‘អយំ វេទនាសមុទយោ’តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ ចក្ខុំ ឧទបាទិ…បេ… អាលោកោ ឧទបាទិ. ‘អយំ វេទនាសមុទយគាមិនី បដិបទា’តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ ចក្ខុំ ឧទបាទិ…បេ… ‘អយំ វេទនានិរោធោ’តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ ចក្ខុំ ឧទបាទិ …បេ… ‘អយំ វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ ចក្ខុំ ឧទបាទិ…បេ… ‘អយំ វេទនាយ អស្សាទោ’តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ…បេ… ‘អយំ វេទនាយ អាទីនវោ’តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ…បេ… ‘ឥទំ ខោ និស្សរណ’ន្តិ មេ, ភិក្ខវេ, បុព្ពេ អននុស្សុតេសុ ធម្មេសុ ចក្ខុំ ឧទបាទិ, ញាណំ ឧទបាទិ, បញ្ញា ឧទបាទិ, វិជ្ជា ឧទបាទិ, អាលោកោ ឧទបាទី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. សម្ពហុលភិក្ខុសុត្តំ

២៧៤. អថ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា…បេ… ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កតមា នុ ខោ, ភន្តេ, វេទនា, កតមោ វេទនាសមុទយោ, កតមា វេទនាសមុទយគាមិនី បដិបទា? កតមោ វេទនានិរោធោ, កតមា វេទនានិរោធគាមិនី បដិបទា? កោ វេទនាយ អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណ’’ន្តិ? ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, វេទនា – សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា. ឥមា វុច្ចន្តិ, ភិក្ខវេ, វេទនា. ផស្សសមុទយា វេទនាសមុទយោ. តណ្ហា វេទនាសមុទយគាមិនី បដិបទា. ផស្សនិរោធា…បេ… យោ វេទនាយ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ. ឥទំ វេទនាយ និស្សរណ’’ន្តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. បឋមសមណព្រាហ្មណសុត្តំ

២៧៥. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, វេទនា. កតមា តិស្សោ? សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា. យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឥមាសំ តិស្សន្នំ វេទនានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានន្តិ. ន មេ តេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ វា សមណសម្មតា ព្រាហ្មណេសុ វា ព្រាហ្មណសម្មតា, ន ច បន តេ អាយស្មន្តោ សាមញ្ញត្ថំ វា ព្រហ្មញ្ញត្ថំ វា ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តិ. យេ ច ខោ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឥមាសំ តិស្សន្នំ វេទនានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវំ ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានន្តិ. តេ ខោ មេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ ចេវ សមណសម្មតា ព្រាហ្មណេសុ ច ព្រាហ្មណសម្មតា. តេ ច បនាយស្មន្តោ សាមញ្ញត្ថញ្ច ព្រហ្មញ្ញត្ថញ្ច, ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. សត្តមំ.

៨. ទុតិយសមណព្រាហ្មណសុត្តំ

២៧៦. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, វេទនា. កតមា តិស្សោ? សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា. យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឥមាសំ តិស្សន្នំ វេទនានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានន្តិ…បេ… បជានន្តិ…បេ… សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. តតិយសមណព្រាហ្មណសុត្តំ

២៧៧. ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា វេទនំ នប្បជានន្តិ, វេទនាសមុទយំ នប្បជានន្តិ, វេទនានិរោធំ នប្បជានន្តិ, វេទនានិរោធគាមិនិំ បដិបទំ នប្បជានន្តិ…បេ… បជានន្តិ…បេ… សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ. នវមំ.

១០. សុទ្ធិកសុត្តំ

២៧៨. ‘‘តិស្សោ ឥមា, ភិក្ខវេ, វេទនា. កតមា តិស្សោ? សុខា វេទនា, ទុក្ខា វេទនា, អទុក្ខមសុខា វេទនា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, តិស្សោ វេទនា’’តិ. ទសមំ.

១១. និរាមិសសុត្តំ

២៧៩. ‘‘អត្ថិ, ភិក្ខវេ, សាមិសា បីតិ, អត្ថិ និរាមិសា បីតិ, អត្ថិ និរាមិសា និរាមិសតរា បីតិ; អត្ថិ សាមិសំ សុខំ, អត្ថិ និរាមិសំ សុខំ, អត្ថិ និរាមិសា និរាមិសតរំ សុខំ; អត្ថិ សាមិសា ឧបេក្ខា, អត្ថិ និរាមិសា ឧបេក្ខា, អត្ថិ និរាមិសា និរាមិសតរា ឧបេក្ខា; អត្ថិ សាមិសោ វិមោក្ខោ, អត្ថិ និរាមិសោ វិមោក្ខោ, អត្ថិ និរាមិសា និរាមិសតរោ វិមោក្ខោ. កតមា ច, ភិក្ខវេ, សាមិសា បីតិ? បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, កាមគុណា. កតមេ បញ្ច? ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា…បេ… កាយវិញ្ញេយ្យា ផោដ្ឋព្ពា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច កាមគុណា. យា ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេ បញ្ច កាមគុណេ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ បីតិ, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សាមិសា បីតិ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសា បីតិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, និរាមិសា បីតិ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរា បីតិ? យា ខោ, ភិក្ខវេ, ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ រាគា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, ទោសា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, មោហា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ ឧប្បជ្ជតិ បីតិ, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរា បីតិ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, សាមិសំ សុខំ? បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, កាមគុណា. កតមេ បញ្ច? ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា…បេ… កាយវិញ្ញេយ្យា ផោដ្ឋព្ពា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច កាមគុណា. យំ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេ បញ្ច កាមគុណេ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សាមិសំ សុខំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសំ សុខំ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វិវិច្ចេវ កាមេហិ វិវិច្ច អកុសលេហិ ធម្មេហិ សវិតក្កំ សវិចារំ វិវេកជំ បីតិសុខំ បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. វិតក្កវិចារានំ វូបសមា អជ្ឈត្តំ សម្បសាទនំ ចេតសោ ឯកោទិភាវំ អវិតក្កំ អវិចារំ សមាធិជំ បីតិសុខំ ទុតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. បីតិយា ច វិរាគា ឧបេក្ខកោ ច វិហរតិ សតោ ច សម្បជានោ សុខញ្ច កាយេន បដិសំវេទេតិ, យំ តំ អរិយា អាចិក្ខន្តិ – ‘ឧបេក្ខកោ សតិមា សុខវិហារី’តិ តតិយំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, និរាមិសំ សុខំ.

‘‘កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរំ សុខំ? យំ ខោ, ភិក្ខវេ, ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ រាគា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, ទោសា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, មោហា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរំ សុខំ.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, សាមិសា ឧបេក្ខា? បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, កាមគុណា. កតមេ បញ្ច? ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា…បេ… កាយវិញ្ញេយ្យា ផោដ្ឋព្ពា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច កាមគុណា. យា ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេ បញ្ច កាមគុណេ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ ឧបេក្ខា, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, សាមិសា ឧបេក្ខា.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសា ឧបេក្ខា? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សុខស្ស ច បហានា, ទុក្ខស្ស ច បហានា, បុព្ពេវ សោមនស្សទោមនស្សានំ អត្ថង្គមា, អទុក្ខមសុខំ ឧបេក្ខាសតិបារិសុទ្ធិំ ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, និរាមិសា ឧបេក្ខា.

‘‘កតមា ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរា ឧបេក្ខា? យា ខោ, ភិក្ខវេ, ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ រាគា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, ទោសា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, មោហា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ ឧប្បជ្ជតិ ឧបេក្ខា, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរា ឧបេក្ខា.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, សាមិសោ វិមោក្ខោ? រូបប្បដិសំយុត្តោ វិមោក្ខោ សាមិសោ វិមោក្ខោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសោ វិមោក្ខោ? អរូបប្បដិសំយុត្តោ វិមោក្ខោ និរាមិសោ វិមោក្ខោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរោ វិមោក្ខោ? យោ ខោ, ភិក្ខវេ, ខីណាសវស្ស ភិក្ខុនោ រាគា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, ទោសា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ, មោហា ចិត្តំ វិមុត្តំ បច្ចវេក្ខតោ ឧប្បជ្ជតិ វិមោក្ខោ, អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, និរាមិសា និរាមិសតរោ វិមោក្ខោ’’តិ. ឯកាទសមំ.

អដ្ឋសតបរិយាយវគ្គោ តតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

សីវកអដ្ឋសតំ ភិក្ខុ, បុព្ពេ ញាណញ្ច ភិក្ខុនា;

សមណព្រាហ្មណា តីណិ, សុទ្ធិកញ្ច និរាមិសន្តិ.

វេទនាសំយុត្តំ សមត្តំ.