៣. មាតុគាមសំយុត្តំ

១. បឋមបេយ្យាលវគ្គោ

១. មាតុគាមសុត្តំ

២៨០. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ ឯកន្តអមនាបោ ហោតិ បុរិសស្ស. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន ច រូបវា ហោតិ, ន ច ភោគវា ហោតិ, ន ច សីលវា ហោតិ, អលសោ ច ហោតិ, បជញ្ចស្ស ន លភតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ ឯកន្តអមនាបោ ហោតិ បុរិសស្ស. បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ ឯកន្តមនាបោ ហោតិ បុរិសស្ស. កតមេហិ បញ្ចហិ? រូបវា ច ហោតិ, ភោគវា ច ហោតិ, សីលវា ច ហោតិ, ទក្ខោ ច ហោតិ អនលសោ, បជញ្ចស្ស លភតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ ឯកន្តមនាបោ ហោតិ បុរិសស្សា’’តិ. បឋមំ.

២. បុរិសសុត្តំ

២៨១. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ បុរិសោ ឯកន្តអមនាបោ ហោតិ មាតុគាមស្ស. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន ច រូបវា ហោតិ, ន ច ភោគវា ហោតិ, ន ច សីលវា ហោតិ, អលសោ ច ហោតិ, បជញ្ចស្ស ន លភតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ បុរិសោ ឯកន្តអមនាបោ ហោតិ មាតុគាមស្ស. បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ បុរិសោ ឯកន្តមនាបោ ហោតិ មាតុគាមស្ស. កតមេហិ បញ្ចហិ? រូបវា ច ហោតិ, ភោគវា ច ហោតិ, សីលវា ច ហោតិ, ទក្ខោ ច ហោតិ អនលសោ, បជញ្ចស្ស លភតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ អង្គេហិ សមន្នាគតោ បុរិសោ ឯកន្តមនាបោ ហោតិ មាតុគាមស្សា’’តិ. ទុតិយំ.

៣. អាវេណិកទុក្ខសុត្តំ

២៨២. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស អាវេណិកានិ ទុក្ខានិ, យានិ មាតុគាមោ បច្ចនុភោតិ, អញ្ញត្រេវ បុរិសេហិ. កតមានិ បញ្ច? ឥធ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ ទហរោវ សមានោ បតិកុលំ គច្ឆតិ, ញាតកេហិ វិនា ហោតិ. ឥទំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស បឋមំ អាវេណិកំ ទុក្ខំ, យំ មាតុគាមោ បច្ចនុភោតិ, អញ្ញត្រេវ បុរិសេហិ. បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ ឧតុនី ហោតិ. ឥទំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ទុតិយំ អាវេណិកំ ទុក្ខំ, យំ មាតុគាមោ បច្ចនុភោតិ, អញ្ញត្រេវ បុរិសេហិ. បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ គព្ភិនី ហោតិ. ឥទំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស តតិយំ អាវេណិកំ ទុក្ខំ, យំ មាតុគាមោ បច្ចនុភោតិ, អញ្ញត្រេវ បុរិសេហិ. បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ វិជាយតិ. ឥទំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ចតុត្ថំ អាវេណិកំ ទុក្ខំ, យំ មាតុគាមោ បច្ចនុភោតិ, អញ្ញត្រេវ បុរិសេហិ. បុន ចបរំ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ បុរិសស្ស បារិចរិយំ ឧបេតិ. ឥទំ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស បញ្ចមំ អាវេណិកំ ទុក្ខំ, យំ មាតុគាមោ បច្ចនុភោតិ, អញ្ញត្រេវ បុរិសេហិ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច មាតុគាមស្ស អាវេណិកានិ ទុក្ខានិ, យានិ មាតុគាមោ បច្ចនុភោតិ, អញ្ញត្រេវ បុរិសេហី’’តិ. តតិយំ.

៤. តីហិធម្មេហិសុត្តំ

២៨៣. ‘‘តីហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ យេភុយ្យេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ តីហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ បុព្ពណ្ហសមយំ មច្ឆេរមលបរិយុដ្ឋិតេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ. មជ្ឈន្ហិកសមយំ ឥស្សាបរិយុដ្ឋិតេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ. សាយន្ហសមយំ កាមរាគបរិយុដ្ឋិតេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសតិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ យេភុយ្យេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. កោធនសុត្តំ

២៨៤. អថ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឥធាហំ, ភន្តេ, មាតុគាមំ បស្សាមិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តំ. កតីហិ នុ ខោ, ភន្តេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ?

‘‘បញ្ចហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, កោធនោ ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ឧបនាហីសុត្តំ

២៨៥. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, ឧបនាហី ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. ឥស្សុកីសុត្តំ

២៨៦. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, ឥស្សុកី ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. សត្តមំ.

៨. មច្ឆរីសុត្តំ

២៨៧. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, មច្ឆរី ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. អតិចារីសុត្តំ

២៨៨. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, អតិចារី ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… ឧបបជ្ជតី’’តិ. នវមំ.

១០. ទុស្សីលសុត្តំ

២៨៩. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, ទុស្សីលោ ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ទសមំ.

១១. អប្បស្សុតសុត្តំ

២៩០. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, អប្បស្សុតោ ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ឯកាទសមំ.

១២. កុសីតសុត្តំ

២៩១. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, កុសីតោ ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ទ្វាទសមំ.

១៣. មុដ្ឋស្សតិសុត្តំ

២៩២. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អស្សទ្ធោ ច ហោតិ, អហិរិកោ ច ហោតិ, អនោត្តប្បី ច ហោតិ, មុដ្ឋស្សតិ ច ហោតិ, ទុប្បញ្ញោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. តេរសមំ.

១៤. បញ្ចវេរសុត្តំ

២៩៣. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ…បេ… និរយំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? បាណាតិបាតី ច ហោតិ, អទិន្នាទាយី ច ហោតិ, កាមេសុមិច្ឆាចារី ច ហោតិ, មុសាវាទី ច ហោតិ, សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋាយី ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ចុទ្ទសមំ.

បឋមបេយ្យាលវគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

មាតុគាមោ បុរិសោ ច, អាវេណិកា តិធម្មោ ច [ទ្វេ មនាបាមនាបាច, អាវេណិកា តីហិ អនុរុទ្ធោ (សព្ពត្ថ)];

កោធនោ ឧបនាហី ច, ឥស្សុកី មច្ឆរេន ច;

អតិចារី ច ទុស្សីលោ, អប្បស្សុតោ ច កុសីតោ;

មុដ្ឋស្សតិ បញ្ចវេរំ, កណ្ហបក្ខេ បកាសិតោ.

២. ទុតិយបេយ្យាលវគ្គោ

១. អក្កោធនសុត្តំ

២៩៤. អថ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា…បេ… ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា អនុរុទ្ធោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឥធាហំ, ភន្តេ, មាតុគាមំ បស្សាមិ ទិព្ពេន ចក្ខុនា វិសុទ្ធេន អតិក្កន្តមានុសកេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តំ. កតីហិ នុ ខោ, ភន្តេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’’តិ?

‘‘បញ្ចហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? សទ្ធោ ច ហោតិ, ហិរិមា ច ហោតិ, ឱត្តប្បី ច ហោតិ, អក្កោធនោ ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. បឋមំ.

២. អនុបនាហីសុត្តំ

២៩៥. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? សទ្ធោ ច ហោតិ, ហិរិមា ច ហោតិ, ឱត្តប្បី ច ហោតិ, អនុបនាហី ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ទុតិយំ.

៣. អនិស្សុកីសុត្តំ

២៩៦. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? សទ្ធោ ច ហោតិ, ហិរិមា ច ហោតិ, ឱត្តប្បី ច ហោតិ, អនិស្សុកី ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. តតិយំ.

៤. អមច្ឆរីសុត្តំ

២៩៧. អមច្ឆរី ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ…បេ…. ចតុត្ថំ.

៥. អនតិចារីសុត្តំ

២៩៨. អនតិចារី ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ…បេ…. បញ្ចមំ.

៦. សុសីលសុត្តំ

២៩៩. សីលវា ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ…បេ…. ឆដ្ឋំ.

៧. ពហុស្សុតសុត្តំ

៣០០. ពហុស្សុតោ ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ…បេ…. សត្តមំ.

៨. អារទ្ធវីរិយសុត្តំ

៣០១. អារទ្ធវីរិយោ ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ…បេ…. អដ្ឋមំ.

៩. ឧបដ្ឋិតស្សតិសុត្តំ

៣០២. ‘‘ឧបដ្ឋិតស្សតិ ច ហោតិ, បញ្ញវា ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. នវមំ.

ឥមេ អដ្ឋ សុត្តន្តសង្ខេបា.

១០. បញ្ចសីលសុត្តំ

៣០៣. ‘‘បញ្ចហិ, អនុរុទ្ធ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ច ហោតិ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ច ហោតិ, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ ច ហោតិ, មុសាវាទា បដិវិរតោ ច ហោតិ, សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, អនុរុទ្ធ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតី’’តិ. ទសមំ.

ទុតិយបេយ្យាលវគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ទុតិយេ ច [អនុរុទ្ធោ (សព្ពត្ថ)] អក្កោធនោ, អនុបនាហី អនិស្សុកី;

អមច្ឆរី អនតិចារី, សីលវា ច ពហុស្សុតោ;

វីរិយំ សតិ សីលញ្ច, សុក្កបក្ខេ បកាសិតោ.

៣. ពលវគ្គោ

១. វិសារទសុត្តំ

៣០៤. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ពលានិ. កតមានិ បញ្ច? រូបពលំ, ភោគពលំ, ញាតិពលំ, បុត្តពលំ, សីលពលំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច មាតុគាមស្ស ពលានិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ពលេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ វិសារទោ អគារំ អជ្ឈាវសតី’’តិ. បឋមំ.

២. បសយ្ហសុត្តំ

៣០៥. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ពលានិ. កតមានិ បញ្ច? រូបពលំ, ភោគពលំ, ញាតិពលំ, បុត្តពលំ, សីលពលំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច មាតុគាមស្ស ពលានិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ពលេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ សាមិកំ បសយ្ហ អគារំ អជ្ឈាវសតី’’តិ. ទុតិយំ.

៣. អភិភុយ្យសុត្តំ

៣០៦. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ពលានិ. កតមានិ បញ្ច? រូបពលំ, ភោគពលំ, ញាតិពលំ, បុត្តពលំ, សីលពលំ – ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច មាតុគាមស្ស ពលានិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ពលេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ សាមិកំ អភិភុយ្យ វត្តតី’’តិ. តតិយំ.

៤. ឯកសុត្តំ

៣០៧. ‘‘ឯកេន ច ខោ, ភិក្ខវេ, ពលេន សមន្នាគតោ បុរិសោ មាតុគាមំ អភិភុយ្យ វត្តតិ. កតមេន ឯកេន ពលេន? ឥស្សរិយពលេន អភិភូតំ មាតុគាមំ នេវ រូបពលំ តាយតិ, ន ភោគពលំ តាយតិ, ន ញាតិពលំ តាយតិ, ន បុត្តពលំ តាយតិ, ន សីលពលំ តាយតី’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. អង្គសុត្តំ

៣០៨. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ពលានិ. កតមានិ បញ្ច? រូបពលំ, ភោគពលំ, ញាតិពលំ, បុត្តពលំ, សីលពលំ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ន ច ភោគពលេន – ឯវំ សោ តេនង្គេន អបរិបូរោ ហោតិ. យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ រូបពលេន ច សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច – ឯវំ សោ តេនង្គេន បរិបូរោ ហោតិ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ន ច ញាតិពលេន – ឯវំ សោ តេនង្គេន អបរិបូរោ ហោតិ. យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ រូបពលេន ច សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ញាតិពលេន ច – ឯវំ សោ តេនង្គេន បរិបូរោ ហោតិ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ញាតិពលេន ច, ន ច បុត្តពលេន – ឯវំ សោ តេនង្គេន អបរិបូរោ ហោតិ. យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ រូបពលេន ច សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ញាតិពលេន ច, បុត្តពលេន ច – ឯវំ សោ តេនង្គេន បរិបូរោ ហោតិ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ញាតិពលេន ច, បុត្តពលេន ច, ន ច សីលពលេន – ឯវំ សោ តេនង្គេន អបរិបូរោ ហោតិ. យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ រូបពលេន ច សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ញាតិពលេន ច, បុត្តពលេន ច, សីលពលេន ច – ឯវំ សោ តេនង្គេន បរិបូរោ ហោតិ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច មាតុគាមស្ស ពលានី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. នាសេន្តិសុត្តំ

៣០៩. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ពលានិ. កតមានិ បញ្ច? រូបពលំ, ភោគពលំ, ញាតិពលំ, បុត្តពលំ, សីលពលំ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ន ច សីលពលេន, នាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន វាសេន្តិ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ន ច សីលពលេន, នាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន វាសេន្តិ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ញាតិពលេន ច, ន ច សីលពលេន, នាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន វាសេន្តិ. រូបពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ភោគពលេន ច, ញាតិពលេន ច, បុត្តពលេន ច, ន ច សីលពលេន, នាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន វាសេន្តិ. សីលពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ន ច រូបពលេន, វាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន នាសេន្តិ. សីលពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ន ច ភោគពលេន, វាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន នាសេន្តិ. សីលពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ន ច ញាតិពលេន, វាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន នាសេន្តិ. សីលពលេន ច, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ សមន្នាគតោ ហោតិ, ន ច បុត្តពលេន, វាសេន្តេវ នំ, កុលេ ន នាសេន្តិ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច មាតុគាមស្ស ពលានី’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. ហេតុសុត្តំ

៣១០. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមស្ស ពលានិ. កតមានិ បញ្ច? រូបពលំ, ភោគពលំ, ញាតិពលំ, បុត្តពលំ, សីលពលំ. ន, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ រូបពលហេតុ វា ភោគពលហេតុ វា ញាតិពលហេតុ វា បុត្តពលហេតុ វា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. សីលពលហេតុ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតុគាមោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច មាតុគាមស្ស ពលានី’’តិ. សត្តមំ.

៨. ឋានសុត្តំ

៣១១. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឋានានិ ទុល្លភានិ អកតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. កតមានិ បញ្ច? បតិរូបេ កុលេ ជាយេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, បឋមំ ឋានំ ទុល្លភំ អកតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា បតិរូបំ កុលំ គច្ឆេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, ទុតិយំ ឋានំ ទុល្លភំ អកតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា, បតិរូបំ កុលំ គន្ត្វា, អសបត្តិ អគារំ អជ្ឈាវសេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, តតិយំ ឋានំ ទុល្លភំ អកតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា, បតិរូបំ កុលំ គន្ត្វា, អសបត្តិ អគារំ អជ្ឈាវសន្តី បុត្តវតី អស្សន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, ចតុត្ថំ ឋានំ ទុល្លភំ អកតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា, បតិរូបំ កុលំ គន្ត្វា, អសបត្តិ អគារំ អជ្ឈាវសន្តី បុត្តវតី សមានា សាមិកំ អភិភុយ្យ វត្តេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, បញ្ចមំ ឋានំ ទុល្លភំ អកតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច ឋានានិ ទុល្លភានិ អកតបុញ្ញេន មាតុគាមេនាតិ.

‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឋានានិ សុលភានិ កតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. កតមានិ បញ្ច? បតិរូបេ កុលេ ជាយេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, បឋមំ ឋានំ សុលភំ កតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា បតិរូបំ កុលំ គច្ឆេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, ទុតិយំ ឋានំ សុលភំ កតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា បតិរូបំ កុលំ គន្ត្វា អសបត្តិ អគារំ អជ្ឈាវសេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, តតិយំ ឋានំ សុលភំ កតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា បតិរូបំ កុលំ គន្ត្វា អសបត្តិ អគារំ អជ្ឈាវសន្តី បុត្តវតី អស្សន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, ចតុត្ថំ ឋានំ សុលភំ កតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. បតិរូបេ កុលេ ជាយិត្វា បតិរូបំ កុលំ គន្ត្វា អសបត្តិ អគារំ អជ្ឈាវសន្តី បុត្តវតី សមានា សាមិកំ អភិភុយ្យ វត្តេយ្យន្តិ – ឥទំ, ភិក្ខវេ, បញ្ចមំ ឋានំ សុលភំ កតបុញ្ញេន មាតុគាមេន. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច ឋានានិ សុលភានិ កតបុញ្ញេន មាតុគាមេនា’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. បញ្ចសីលវិសារទសុត្តំ

៣១២. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ វិសារទោ អគារំ អជ្ឈាវសតិ. កតមេហិ បញ្ចហិ? បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ច ហោតិ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ច ហោតិ, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ ច ហោតិ, មុសាវាទា បដិវិរតោ ច ហោតិ, សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ ច ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ វិសារទោ អគារំ អជ្ឈាវសតី’’តិ. នវមំ.

១០. វឌ្ឍីសុត្តំ

៣១៣. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, វឌ្ឍីហិ វឌ្ឍមានា អរិយសាវិកា អរិយាយ វឌ្ឍិយា វឌ្ឍតិ សារាទាយិនី ច ហោតិ វរាទាយិនី ច កាយស្ស. កតមេហិ បញ្ចហិ? សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, សីលេន វឌ្ឍតិ, សុតេន វឌ្ឍតិ, ចាគេន វឌ្ឍតិ, បញ្ញាយ វឌ្ឍតិ – ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ វឌ្ឍីហិ វឌ្ឍមានា អរិយសាវិកា អរិយាយ វឌ្ឍិយា វឌ្ឍតិ, សារាទាយិនី ច ហោតិ, វរាទាយិនី ច កាយស្សា’’តិ.

‘‘សទ្ធាយ សីលេន ច យាធ វឌ្ឍតិ,

បញ្ញាយ ចាគេន សុតេន ចូភយំ;

សា តាទិសី សីលវតី ឧបាសិកា,

អាទីយតិ សារមិធេវ អត្តនោ’’តិ. ទសមំ;

ពលវគ្គោ តតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

វិសារទា បសយ្ហ អភិភុយ្យ, ឯកំ អង្គេន បញ្ចមំ;

នាសេន្តិ ហេតុ ឋានញ្ច, វិសារទោ វឌ្ឍិនា ទសាតិ.

មាតុគាមសំយុត្តំ សមត្តំ.