៧. ឧបសេនអាសីវិសសុត្តំ
៦៩. ឯកំ សមយំ អាយស្មា ច សារិបុត្តោ អាយស្មា ច ឧបសេនោ រាជគហេ វិហរន្តិ សីតវនេ សប្បសោណ្ឌិកបព្ភារេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មតោ ឧបសេនស្ស កាយេ អាសីវិសោ បតិតោ ហោតិ. អថ ខោ អាយស្មា ឧបសេនោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ឯថ មេ, អាវុសោ, ឥមំ កាយំ មញ្ចកំ អារោបេត្វា ពហិទ្ធា នីហរថ. បុរាយំ កាយោ ឥធេវ វិកិរតិ; សេយ្យថាបិ ភុសមុដ្ឋី’’តិ.
ឯវំ វុត្តេ, អាយស្មា សារិបុត្តោ អាយស្មន្តំ ឧបសេនំ ឯតទវោច – ‘‘ន ខោ បន មយំ បស្សាម អាយស្មតោ ឧបសេនស្ស កាយស្ស វា អញ្ញថត្តំ ឥន្ទ្រិយានំ វា វិបរិណាមំ. អថ ច បនាយស្មា ឧបសេនោ ឯវមាហ – ‘ឯថ មេ, អាវុសោ, ឥមំ កាយំ មញ្ចកំ អារោបេត្វា ពហិទ្ធា នីហរថ. បុរាយំ កាយោ ឥធេវ វិកិរតិ; សេយ្យថាបិ ភុសមុដ្ឋី’’’តិ. ‘‘យស្ស នូន, អាវុសោ សារិបុត្ត, ឯវមស្ស – ‘អហំ ចក្ខូតិ វា មម ចក្ខូតិ វា…បេ… អហំ ជិវ្ហាតិ វា មម ជិវ្ហាតិ វា… អហំ មនោតិ វា មម មនោតិ វា’. តស្ស, អាវុសោ សារិបុត្ត, សិយា កាយស្ស វា អញ្ញថត្តំ ឥន្ទ្រិយានំ វា វិបរិណាមោ. មយ្ហញ្ច ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, ន ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ ចក្ខូតិ វា មម ចក្ខូតិ វា…បេ… អហំ ជិវ្ហាតិ វា មម ជិវ្ហាតិ វា…បេ… អហំ មនោតិ វា មម មនោតិ វា’. តស្ស មយ្ហញ្ច ខោ, អាវុសោ សារិបុត្ត, កិំ កាយស្ស វា អញ្ញថត្តំ ភវិស្សតិ, ឥន្ទ្រិយានំ វា វិបរិណាមោ’’តិ!
‘‘តថា ហិ បនាយស្មតោ ឧបសេនស្ស ទីឃរត្តំ អហង្ការមមង្ការមានានុសយោ សុសមូហតោ. តស្មា អាយស្មតោ ឧបសេនស្ស ន ឯវំ ហោតិ – ‘អហំ ចក្ខូតិ វា មម ចក្ខូតិ វា…បេ… អហំ ជិវ្ហាតិ វា មម ជិវ្ហាតិ វា…បេ… អហំ មនោតិ វា មម មនោតិ វា’’’តិ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ អាយស្មតោ ឧបសេនស្ស កាយំ មញ្ចកំ អារោបេត្វា ពហិទ្ធា នីហរិំសុ. អថ ខោ អាយស្មតោ ឧបសេនស្ស កាយោ តត្ថេវ វិកិរិ; សេយ្យថាបិ ភុសមុដ្ឋីតិ. សត្តមំ.