១. បឋមមិគជាលសុត្តំ

៦៣. សាវត្ថិនិទានំ. អថ ខោ អាយស្មា មិគជាលោ យេន ភគវា…បេ… ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា មិគជាលោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘‘ឯកវិហារី, ឯកវិហារី’តិ, ភន្តេ, វុច្ចតិ. កិត្តាវតា នុ ខោ, ភន្តេ, ឯកវិហារី ហោតិ, កិត្តាវតា ច បន សទុតិយវិហារី ហោតី’’តិ?

‘‘សន្តិ ខោ, មិគជាល, ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. តញ្ចេ ភិក្ខុ អភិនន្ទតិ អភិវទតិ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតិ. តស្ស តំ អភិនន្ទតោ អភិវទតោ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតោ ឧប្បជ្ជតិ នន្ទី [នន្ទិ (សី. ស្យា. កំ. បី.)]. នន្ទិយា សតិ សារាគោ ហោតិ; សារាគេ សតិ សំយោគោ ហោតិ. នន្ទិសំយោជនសំយុត្តោ ខោ, មិគជាល, ភិក្ខុ សទុតិយវិហារីតិ វុច្ចតិ. សន្តិ…បេ… សន្តិ ខោ, មិគជាល, ជិវ្ហាវិញ្ញេយ្យា រសា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. តញ្ចេ ភិក្ខុ អភិនន្ទតិ អភិវទតិ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតិ. តស្ស តំ អភិនន្ទតោ អភិវទតោ អជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតោ ឧប្បជ្ជតិ នន្ទី. នន្ទិយា សតិ សារាគោ ហោតិ; សារាគេ សតិ សំយោគោ ហោតិ. នន្ទិសំយោជនសំយុត្តោ ខោ, មិគជាល, ភិក្ខុ សទុតិយវិហារីតិ វុច្ចតិ. ឯវំវិហារី ច, មិគជាល, ភិក្ខុ កិញ្ចាបិ អរញ្ញវនបត្ថានិ បន្តានិ សេនាសនានិ បដិសេវតិ អប្បសទ្ទានិ អប្បនិគ្ឃោសានិ វិជនវាតានិ មនុស្សរាហស្សេយ្យកានិ [មនុស្សរាហសេយ្យកានិ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] បដិសល្លានសារុប្បានិ; អថ ខោ សទុតិយវិហារីតិ វុច្ចតិ. តំ កិស្ស ហេតុ? តណ្ហា ហិស្ស ទុតិយា, សាស្ស អប្បហីនា. តស្មា សទុតិយវិហារី’’តិ វុច្ចតិ.

‘‘សន្តិ ច ខោ, មិគជាល, ចក្ខុវិញ្ញេយ្យា រូបា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. តញ្ចេ ភិក្ខុ នាភិនន្ទតិ នាភិវទតិ នាជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតិ. តស្ស តំ អនភិនន្ទតោ អនភិវទតោ អនជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតោ នន្ទី និរុជ្ឈតិ. នន្ទិយា អសតិ សារាគោ ន ហោតិ; សារាគេ អសតិ សំយោគោ ន ហោតិ. នន្ទិសំយោជនវិសំយុត្តោ ខោ, មិគជាល, ភិក្ខុ ឯកវិហារីតិ វុច្ចតិ…បេ… សន្តិ ច ខោ, មិគជាល, ជិវ្ហាវិញ្ញេយ្យា រសា…បេ… សន្តិ ច ខោ, មិគជាល, មនោវិញ្ញេយ្យា ធម្មា ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា បិយរូបា កាមូបសំហិតា រជនីយា. តញ្ចេ ភិក្ខុ នាភិនន្ទតិ នាភិវទតិ នាជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតិ. តស្ស តំ អនភិនន្ទតោ អនភិវទតោ អនជ្ឈោសាយ តិដ្ឋតោ នន្ទី និរុជ្ឈតិ. នន្ទិយា អសតិ សារាគោ ន ហោតិ; សារាគេ អសតិ សំយោគោ ន ហោតិ. នន្ទិសំយោជនវិប្បយុត្តោ ខោ, មិគជាល, ភិក្ខុ ឯកវិហារីតិ វុច្ចតិ. ឯវំវិហារី ច, មិគជាល, ភិក្ខុ កិញ្ចាបិ គាមន្តេ វិហរតិ អាកិណ្ណោ ភិក្ខូហិ ភិក្ខុនីហិ ឧបាសកេហិ ឧបាសិកាហិ រាជូហិ រាជមហាមត្តេហិ តិត្ថិយេហិ តិត្ថិយសាវកេហិ. អថ ខោ ឯកវិហារីតិ វុច្ចតិ. តំ កិស្ស ហេតុ? តណ្ហា ហិស្ស ទុតិយា, សាស្ស បហីនា. តស្មា ឯកវិហារីតិ វុច្ចតី’’តិ. បឋមំ.