២. ទុតិយបុព្ពេសម្ពោធសុត្តំ
១៤. ‘‘បុព្ពេវ មេ, ភិក្ខវេ, សម្ពោធា អនភិសម្ពុទ្ធស្ស ពោធិសត្តស្សេវ សតោ ឯតទហោសិ – ‘កោ នុ ខោ រូបានំ អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណំ? កោ សទ្ទានំ…បេ… កោ គន្ធានំ… កោ រសានំ… កោ ផោដ្ឋព្ពានំ… កោ ធម្មានំ អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណ’ន្តិ? តស្ស មយ្ហំ, ភិក្ខវេ, ឯតទហោសិ – ‘យំ ខោ រូបេ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ រូបានំ អស្សាទោ. យំ រូបា អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា, អយំ រូបានំ អាទីនវោ. យោ រូបេសុ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ រូបានំ និស្សរណំ. យំ សទ្ទេ… គន្ធេ… រសេ… ផោដ្ឋព្ពេ… យំ ធម្មេ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ ធម្មានំ អស្សាទោ. យំ ធម្មា អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា, អយំ ធម្មានំ អាទីនវោ. យោ ធម្មេសុ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ ធម្មានំ និស្សរណ’’’ន្តិ.
‘‘យាវកីវញ្ចាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ ពាហិរានំ អាយតនានំ ឯវំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ នាព្ភញ្ញាសិំ, នេវ តាវាហំ, ភិក្ខវេ, សទេវកេ លោកេ សមារកេ សព្រហ្មកេ សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ ‘អនុត្តរំ សម្មាសម្ពោធិំ អភិសម្ពុទ្ធោ’តិ បច្ចញ្ញាសិំ. យតោ ច ខ្វាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ ពាហិរានំ អាយតនានំ ឯវំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសិំ, អថាហំ, ភិក្ខវេ, សទេវកេ លោកេ សមារកេ សព្រហ្មកេ សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ ‘អនុត្តរំ សម្មាសម្ពោធិំ អភិសម្ពុទ្ធោ’តិ បច្ចញ្ញាសិំ. ញាណញ្ច បន មេ ទស្សនំ ឧទបាទិ – ‘អកុប្បា មេ វិមុត្តិ, អយមន្តិមា ជាតិ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’’តិ. ទុតិយំ.