២. យមកវគ្គោ

១. បឋមបុព្ពេសម្ពោធសុត្តំ

១៣. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘បុព្ពេវ មេ, ភិក្ខវេ, សម្ពោធា អនភិសម្ពុទ្ធស្ស ពោធិសត្តស្សេវ សតោ ឯតទហោសិ – ‘កោ នុ ខោ ចក្ខុស្ស អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណំ? កោ សោតស្ស…បេ… កោ ឃានស្ស… កោ ជិវ្ហាយ… កោ កាយស្ស… កោ មនស្ស អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណ’ន្តិ? តស្ស មយ្ហំ, ភិក្ខវេ, ឯតទហោសិ – ‘យំ ខោ ចក្ខុំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ ចក្ខុស្ស អស្សាទោ. យំ ចក្ខុំ អនិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ, អយំ ចក្ខុស្ស អាទីនវោ. យោ ចក្ខុស្មិំ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ ចក្ខុស្ស និស្សរណំ. យំ សោតំ…បេ… យំ ឃានំ…បេ… យំ ជិវ្ហំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ ជិវ្ហាយ អស្សាទោ. យំ [យា (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ជិវ្ហា អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា, អយំ ជិវ្ហាយ អាទីនវោ. យោ ជិវ្ហាយ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ ជិវ្ហាយ និស្សរណំ. យំ កាយំ…បេ… យំ មនំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ មនស្ស អស្សាទោ. យំ [យោ (សី. ស្យា. កំ. ក.)] មនោ អនិច្ចោ ទុក្ខោ វិបរិណាមធម្មោ, អយំ មនស្ស អាទីនវោ. យោ មនស្មិំ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ មនស្ស និស្សរណ’’’ន្តិ.

‘‘យាវកីវញ្ចាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ អជ្ឈត្តិកានំ អាយតនានំ ឯវំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ នាព្ភញ្ញាសិំ, នេវ តាវាហំ, ភិក្ខវេ, សទេវកេ លោកេ សមារកេ សព្រហ្មកេ សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ ‘អនុត្តរំ សម្មាសម្ពោធិំ អភិសម្ពុទ្ធោ’តិ [សព្ពត្ថាបិ ឯវមេវ ឥតិសទ្ទេន សហ ទិស្សតិ] បច្ចញ្ញាសិំ. យតោ ច ខ្វាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ អជ្ឈត្តិកានំ អាយតនានំ ឯវំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសិំ, អថាហំ, ភិក្ខវេ, សទេវកេ លោកេ សមារកេ សព្រហ្មកេ សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ ‘អនុត្តរំ សម្មាសម្ពោធិំ អភិសម្ពុទ្ធោ’តិ បច្ចញ្ញាសិំ. ញាណញ្ច បន មេ ទស្សនំ ឧទបាទិ – ‘អកុប្បា មេ វិមុត្តិ [ចេតោវិមុត្តិ (សី. បី. ក.) ឯវមុបរិបិ], អយមន្តិមា ជាតិ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’’តិ. បឋមំ.

២. ទុតិយបុព្ពេសម្ពោធសុត្តំ

១៤. ‘‘បុព្ពេវ មេ, ភិក្ខវេ, សម្ពោធា អនភិសម្ពុទ្ធស្ស ពោធិសត្តស្សេវ សតោ ឯតទហោសិ – ‘កោ នុ ខោ រូបានំ អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណំ? កោ សទ្ទានំ…បេ… កោ គន្ធានំ… កោ រសានំ… កោ ផោដ្ឋព្ពានំ… កោ ធម្មានំ អស្សាទោ, កោ អាទីនវោ, កិំ និស្សរណ’ន្តិ? តស្ស មយ្ហំ, ភិក្ខវេ, ឯតទហោសិ – ‘យំ ខោ រូបេ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ រូបានំ អស្សាទោ. យំ រូបា អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា, អយំ រូបានំ អាទីនវោ. យោ រូបេសុ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ រូបានំ និស្សរណំ. យំ សទ្ទេ… គន្ធេ… រសេ… ផោដ្ឋព្ពេ… យំ ធម្មេ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ, អយំ ធម្មានំ អស្សាទោ. យំ ធម្មា អនិច្ចា ទុក្ខា វិបរិណាមធម្មា, អយំ ធម្មានំ អាទីនវោ. យោ ធម្មេសុ ឆន្ទរាគវិនយោ ឆន្ទរាគប្បហានំ, ឥទំ ធម្មានំ និស្សរណ’’’ន្តិ.

‘‘យាវកីវញ្ចាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ ពាហិរានំ អាយតនានំ ឯវំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ នាព្ភញ្ញាសិំ, នេវ តាវាហំ, ភិក្ខវេ, សទេវកេ លោកេ សមារកេ សព្រហ្មកេ សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ ‘អនុត្តរំ សម្មាសម្ពោធិំ អភិសម្ពុទ្ធោ’តិ បច្ចញ្ញាសិំ. យតោ ច ខ្វាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ ពាហិរានំ អាយតនានំ ឯវំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ អព្ភញ្ញាសិំ, អថាហំ, ភិក្ខវេ, សទេវកេ លោកេ សមារកេ សព្រហ្មកេ សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ ‘អនុត្តរំ សម្មាសម្ពោធិំ អភិសម្ពុទ្ធោ’តិ បច្ចញ្ញាសិំ. ញាណញ្ច បន មេ ទស្សនំ ឧទបាទិ – ‘អកុប្បា មេ វិមុត្តិ, អយមន្តិមា ជាតិ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’’តិ. ទុតិយំ.

៣. បឋមអស្សាទបរិយេសនសុត្តំ

១៥. ‘‘ចក្ខុស្សាហំ, ភិក្ខវេ, អស្សាទបរិយេសនំ អចរិំ. យោ ចក្ខុស្ស អស្សាទោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ចក្ខុស្ស អស្សាទោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. ចក្ខុស្សាហំ, ភិក្ខវេ, អាទីនវបរិយេសនំ អចរិំ. យោ ចក្ខុស្ស អាទីនវោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ចក្ខុស្ស អាទីនវោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. ចក្ខុស្សាហំ, ភិក្ខវេ, និស្សរណបរិយេសនំ អចរិំ. យំ ចក្ខុស្ស និស្សរណំ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ចក្ខុស្ស និស្សរណំ, បញ្ញាយ មេ តំ សុទិដ្ឋំ. សោតស្សាហំ, ភិក្ខវេ… ឃានស្សាហំ, ភិក្ខវេ… ជិវ្ហាយាហំ ភិក្ខវេ, អស្សាទបរិយេសនំ អចរិំ. យោ ជិវ្ហាយ អស្សាទោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ជិវ្ហាយ អស្សាទោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. ជិវ្ហាយាហំ, ភិក្ខវេ, អាទីនវបរិយេសនំ អចរិំ. យោ ជិវ្ហាយ អាទីនវោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ជិវ្ហាយ អាទីនវោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. ជិវ្ហាយាហំ, ភិក្ខវេ, និស្សរណបរិយេសនំ អចរិំ. យំ ជិវ្ហាយ និស្សរណំ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ជិវ្ហាយ និស្សរណំ, បញ្ញាយ មេ តំ សុទិដ្ឋំ. មនស្សាហំ, ភិក្ខវេ, អស្សាទបរិយេសនំ អចរិំ. យោ មនស្ស អស្សាទោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា មនស្ស អស្សាទោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. មនស្សាហំ, ភិក្ខវេ, អាទីនវបរិយេសនំ អចរិំ. យោ មនស្ស អាទីនវោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា មនស្ស អាទីនវោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. មនស្សាហំ, ភិក្ខវេ, និស្សរណបរិយេសនំ អចរិំ. យំ មនស្ស និស្សរណំ តទជ្ឈគមំ. យាវតា មនស្ស និស្សរណំ, បញ្ញាយ មេ តំ សុទិដ្ឋំ.

‘‘យាវកីវញ្ចាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ អជ្ឈត្តិកានំ អាយតនានំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ នាព្ភញ្ញាសិំ…បេ… បច្ចញ្ញាសិំ. ញាណញ្ច បន មេ ទស្សនំ ឧទបាទិ – ‘អកុប្បា មេ វិមុត្តិ, អយមន្តិមា ជាតិ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’’តិ. តតិយំ.

៤. ទុតិយអស្សាទបរិយេសនសុត្តំ

១៦. ‘‘រូបានាហំ, ភិក្ខវេ, អស្សាទបរិយេសនំ អចរិំ. យោ រូបានំ អស្សាទោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា រូបានំ អស្សាទោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. រូបានាហំ, ភិក្ខវេ, អាទីនវបរិយេសនំ អចរិំ. យោ រូបានំ អាទីនវោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា រូបានំ អាទីនវោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. រូបានាហំ, ភិក្ខវេ, និស្សរណបរិយេសនំ អចរិំ. យំ រូបានំ និស្សរណំ តទជ្ឈគមំ. យាវតា រូបានំ និស្សរណំ, បញ្ញាយ មេ តំ សុទិដ្ឋំ. សទ្ទានាហំ, ភិក្ខវេ… គន្ធានាហំ, ភិក្ខវេ… រសានាហំ, ភិក្ខវេ… ផោដ្ឋព្ពានាហំ, ភិក្ខវេ… ធម្មានាហំ, ភិក្ខវេ, អស្សាទបរិយេសនំ អចរិំ. យោ ធម្មានំ អស្សាទោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ធម្មានំ អស្សាទោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. ធម្មានាហំ, ភិក្ខវេ, អាទីនវបរិយេសនំ អចរិំ. យោ ធម្មានំ អាទីនវោ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ធម្មានំ អាទីនវោ បញ្ញាយ មេ សោ សុទិដ្ឋោ. ធម្មានាហំ, ភិក្ខវេ, និស្សរណបរិយេសនំ អចរិំ. យំ ធម្មានំ និស្សរណំ តទជ្ឈគមំ. យាវតា ធម្មានំ និស្សរណំ, បញ្ញាយ មេ តំ សុទិដ្ឋំ.

‘‘យាវកីវញ្ចាហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឆន្នំ ពាហិរានំ អាយតនានំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ នាព្ភញ្ញាសិំ…បេ… បច្ចញ្ញាសិំ. ញាណញ្ច បន មេ ទស្សនំ ឧទបាទិ – ‘អកុប្បា មេ វិមុត្តិ, អយមន្តិមា ជាតិ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. បឋមនោចេអស្សាទសុត្តំ

១៧. ‘‘នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុស្ស អស្សាទោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ចក្ខុស្មិំ សារជ្ជេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ចក្ខុស្ស អស្សាទោ តស្មា សត្តា ចក្ខុស្មិំ សារជ្ជន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុស្ស អាទីនវោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ចក្ខុស្មិំ និព្ពិន្ទេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ចក្ខុស្ស អាទីនវោ តស្មា សត្តា ចក្ខុស្មិំ និព្ពិន្ទន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុស្ស និស្សរណំ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ចក្ខុស្មា និស្សរេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ចក្ខុស្ស និស្សរណំ តស្មា សត្តា ចក្ខុស្មា និស្សរន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, សោតស្ស អស្សាទោ អភវិស្ស… នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ឃានស្ស អស្សាទោ អភវិស្ស… នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ជិវ្ហាយ អស្សាទោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ជិវ្ហាយ សារជ្ជេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ជិវ្ហាយ អស្សាទោ, តស្មា សត្តា ជិវ្ហាយ សារជ្ជន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ជិវ្ហាយ អាទីនវោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ជិវ្ហាយ និព្ពិន្ទេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ជិវ្ហាយ អាទីនវោ, តស្មា សត្តា ជិវ្ហាយ និព្ពិន្ទន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ជិវ្ហាយ និស្សរណំ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ជិវ្ហាយ និស្សរេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ជិវ្ហាយ និស្សរណំ, តស្មា សត្តា ជិវ្ហាយ និស្សរន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, កាយស្ស អស្សាទោ អភវិស្ស… នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, មនស្ស អស្សាទោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា មនស្មិំ សារជ្ជេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ មនស្ស អស្សាទោ, តស្មា សត្តា មនស្មិំ សារជ្ជន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, មនស្ស អាទីនវោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា មនស្មិំ និព្ពិន្ទេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ មនស្ស អាទីនវោ, តស្មា សត្តា មនស្មិំ និព្ពិន្ទន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, មនស្ស និស្សរណំ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា មនស្មា និស្សរេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ មនស្ស និស្សរណំ, តស្មា សត្តា មនស្មា និស្សរន្តិ.

‘‘យាវកីវញ្ច, ភិក្ខវេ, សត្តា ឥមេសំ ឆន្នំ អជ្ឈត្តិកានំ អាយតនានំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ នាព្ភញ្ញំសុ, នេវ តាវ, ភិក្ខវេ, សត្តា សទេវកា លោកា សមារកា សព្រហ្មកា សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ និស្សដា វិសញ្ញុត្តា វិប្បមុត្តា វិមរិយាទីកតេន [វិបរិយាទិកតេន (សី. បី.), វិបរិយាទិកតេន (ស្យា. កំ. ក.)] ចេតសា វិហរិំសុ. យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, សត្តា ឥមេសំ ឆន្នំ អជ្ឈត្តិកានំ អាយតនានំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ អព្ភញ្ញំសុ, អថ, ភិក្ខវេ, សត្តា សទេវកា លោកា សមារកា សព្រហ្មកា សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ និស្សដា វិសញ្ញុត្តា វិប្បមុត្តា វិមរិយាទីកតេន ចេតសា វិហរន្តី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ទុតិយនោចេអស្សាទសុត្តំ

១៨. ‘‘នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, រូបានំ អស្សាទោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា រូបេសុ សារជ្ជេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ រូបានំ អស្សាទោ, តស្មា សត្តា រូបេសុ សារជ្ជន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, រូបានំ អាទីនវោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា រូបេសុ និព្ពិន្ទេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ រូបានំ អាទីនវោ, តស្មា សត្តា រូបេសុ និព្ពិន្ទន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, រូបានំ និស្សរណំ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា រូបេហិ និស្សរេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ រូបានំ និស្សរណំ, តស្មា សត្តា រូបេហិ និស្សរន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, សទ្ទានំ… គន្ធានំ… រសានំ… ផោដ្ឋព្ពានំ… ធម្មានំ អស្សាទោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ធម្មេសុ សារជ្ជេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ធម្មានំ អស្សាទោ, តស្មា សត្តា ធម្មេសុ សារជ្ជន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ធម្មានំ អាទីនវោ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ធម្មេសុ និព្ពិន្ទេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ធម្មានំ អាទីនវោ, តស្មា សត្តា ធម្មេសុ និព្ពិន្ទន្តិ. នោ ចេទំ, ភិក្ខវេ, ធម្មានំ និស្សរណំ អភវិស្ស, នយិទំ សត្តា ធម្មេហិ និស្សរេយ្យុំ. យស្មា ច ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិ ធម្មានំ និស្សរណំ, តស្មា សត្តា ធម្មេហិ និស្សរន្តិ.

‘‘យាវកីវញ្ច, ភិក្ខវេ, សត្តា ឥមេសំ ឆន្នំ ពាហិរានំ អាយតនានំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ នាព្ភញ្ញំសុ, នេវ តាវ, ភិក្ខវេ, សត្តា សទេវកា លោកា សមារកា សព្រហ្មកា សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ និស្សដា វិសញ្ញុត្តា វិប្បមុត្តា វិមរិយាទីកតេន ចេតសា វិហរិំសុ. យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, សត្តា ឥមេសំ ឆន្នំ ពាហិរានំ អាយតនានំ អស្សាទញ្ច អស្សាទតោ, អាទីនវញ្ច អាទីនវតោ, និស្សរណញ្ច និស្សរណតោ យថាភូតំ អព្ភញ្ញំសុ, អថ, ភិក្ខវេ, សត្តា សទេវកា លោកា សមារកា សព្រហ្មកា សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ និស្សដា វិសញ្ញុត្តា វិប្បមុត្តា វិមរិយាទីកតេន ចេតសា វិហរន្តី’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. បឋមាភិនន្ទសុត្តំ

១៩. ‘‘យោ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុំ អភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ អភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ អភិនន្ទតិ, អបរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មាតិ វទាមិ. យោ សោតំ…បេ… យោ ឃានំ…បេ… យោ ជិវ្ហំ អភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ អភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ អភិនន្ទតិ, អបរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មាតិ វទាមិ. យោ កាយំ…បេ… យោ មនំ អភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ អភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ អភិនន្ទតិ, អបរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មា’’តិ វទាមិ.

‘‘យោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុំ នាភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ នាភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ នាភិនន្ទតិ, បរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មាតិ វទាមិ. យោ សោតំ…បេ… យោ ឃានំ…បេ… យោ ជិវ្ហំ នាភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ នាភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ នាភិនន្ទតិ, បរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មាតិ វទាមិ. យោ កាយំ…បេ… យោ មនំ នាភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ នាភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ នាភិនន្ទតិ, បរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មា’’តិ វទាមិ. សត្តមំ.

៨. ទុតិយាភិនន្ទសុត្តំ

២០. ‘‘យោ, ភិក្ខវេ, រូបេ អភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ អភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ អភិនន្ទតិ, អបរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មាតិ វទាមិ. យោ សទ្ទេ…បេ… គន្ធេ… រសេ… ផោដ្ឋព្ពេ… ធម្មេ អភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ អភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ អភិនន្ទតិ, អបរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មា’’តិ វទាមិ.

‘‘យោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, រូបេ នាភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ នាភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ នាភិនន្ទតិ, បរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មាតិ វទាមិ. យោ សទ្ទេ…បេ… គន្ធេ… រសេ… ផោដ្ឋព្ពេ… ធម្មេ នាភិនន្ទតិ, ទុក្ខំ សោ នាភិនន្ទតិ. យោ ទុក្ខំ នាភិនន្ទតិ, បរិមុត្តោ សោ ទុក្ខស្មា’’តិ វទាមិ. អដ្ឋមំ.

៩. បឋមទុក្ខុប្បាទសុត្តំ

២១. ‘‘យោ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុស្ស ឧប្បាទោ ឋិតិ អភិនិព្ពត្តិ បាតុភាវោ, ទុក្ខស្សេសោ ឧប្បាទោ, រោគានំ ឋិតិ, ជរាមរណស្ស បាតុភាវោ. យោ សោតស្ស…បេ… យោ ឃានស្ស… យោ ជិវ្ហាយ… យោ កាយស្ស… យោ មនស្ស ឧប្បាទោ ឋិតិ អភិនិព្ពត្តិ បាតុភាវោ, ទុក្ខស្សេសោ ឧប្បាទោ, រោគានំ ឋិតិ, ជរាមរណស្ស បាតុភាវោ.

‘‘យោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុស្ស និរោធោ វូបសមោ អត្ថង្គមោ, ទុក្ខស្សេសោ និរោធោ, រោគានំ វូបសមោ, ជរាមរណស្ស អត្ថង្គមោ. យោ សោតស្ស… យោ ឃានស្ស… យោ ជិវ្ហាយ… យោ កាយស្ស… យោ មនស្ស និរោធោ វូបសមោ អត្ថង្គមោ, ទុក្ខស្សេសោ និរោធោ, រោគានំ វូបសមោ, ជរាមរណស្ស អត្ថង្គមោ’’តិ. នវមំ.

១០. ទុតិយទុក្ខុប្បាទសុត្តំ

២២. ‘‘យោ, ភិក្ខវេ, រូបានំ ឧប្បាទោ ឋិតិ អភិនិព្ពត្តិ បាតុភាវោ, ទុក្ខស្សេសោ ឧប្បាទោ, រោគានំ ឋិតិ, ជរាមរណស្ស បាតុភាវោ. យោ សទ្ទានំ…បេ… យោ គន្ធានំ… យោ រសានំ… យោ ផោដ្ឋព្ពានំ… យោ ធម្មានំ ឧប្បាទោ ឋិតិ អភិនិព្ពត្តិ បាតុភាវោ, ទុក្ខស្សេសោ ឧប្បាទោ, រោគានំ ឋិតិ, ជរាមរណស្ស បាតុភាវោ.

‘‘យោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, រូបានំ និរោធោ វូបសមោ អត្ថង្គមោ, ទុក្ខស្សេសោ និរោធោ, រោគានំ វូបសមោ, ជរាមរណស្ស អត្ថង្គមោ. យោ សទ្ទានំ…បេ… យោ គន្ធានំ… យោ រសានំ… យោ ផោដ្ឋព្ពានំ… យោ ធម្មានំ និរោធោ វូបសមោ អត្ថង្គមោ, ទុក្ខស្សេសោ និរោធោ, រោគានំ វូបសមោ, ជរាមរណស្ស អត្ថង្គមោ’’តិ. ទសមំ.

យមកវគ្គោ ទុតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

សម្ពោធេន ទុវេ វុត្តា, អស្សាទេន អបរេ ទុវេ;

នោ ចេតេន ទុវេ វុត្តា, អភិនន្ទេន អបរេ ទុវេ;

ឧប្បាទេន ទុវេ វុត្តា, វគ្គោ តេន បវុច្ចតីតិ.