៣. បឋមរូបារាមសុត្តំ

១៣៦. ‘‘រូបារាមា, ភិក្ខវេ, ទេវមនុស្សា រូបរតា រូបសម្មុទិតា. រូបវិបរិណាមវិរាគនិរោធា ទុក្ខា, ភិក្ខវេ, ទេវមនុស្សា វិហរន្តិ. សទ្ទារាមា, ភិក្ខវេ, ទេវមនុស្សា សទ្ទរតា សទ្ទសម្មុទិតា. សទ្ទវិបរិណាមវិរាគនិរោធា ទុក្ខា, ភិក្ខវេ, ទេវមនុស្សា វិហរន្តិ. គន្ធារាមា… រសារាមា… ផោដ្ឋព្ពារាមា… ធម្មារាមា, ភិក្ខវេ, ទេវមនុស្សា ធម្មរតា ធម្មសម្មុទិតា. ធម្មវិបរិណាមវិរាគនិរោធា ទុក្ខា, ភិក្ខវេ, ទេវមនុស្សា វិហរន្តិ. តថាគតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ រូបានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវំ ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ វិទិត្វា ន រូបារាមោ ន រូបរតោ ន រូបសម្មុទិតោ. រូបវិបរិណាមវិរាគនិរោធា សុខោ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ វិហរតិ. សទ្ទានំ… គន្ធានំ… រសានំ… ផោដ្ឋព្ពានំ… ធម្មានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ វិទិត្វា ន ធម្មារាមោ, ន ធម្មរតោ, ន ធម្មសម្មុទិតោ. ធម្មវិបរិណាមវិរាគនិរោធា សុខោ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ វិហរតិ’’. ឥទមវោច ភគវា. ឥទំ វត្វាន សុគតោ អថាបរំ ឯតទវោច សត្ថា –

‘‘រូបា សទ្ទា រសា គន្ធា, ផស្សា ធម្មា ច កេវលា;

ឥដ្ឋា កន្តា មនាបា ច, យាវតត្ថីតិ វុច្ចតិ.

‘‘សទេវកស្ស លោកស្ស, ឯតេ វោ សុខសម្មតា;

យត្ថ ចេតេ និរុជ្ឈន្តិ, តំ តេសំ ទុក្ខសម្មតំ.

‘‘សុខំ [សុខន្តិ (សី.)] ទិដ្ឋមរិយេភិ, សក្កាយស្ស និរោធនំ;

បច្ចនីកមិទំ ហោតិ, សព្ពលោកេន បស្សតំ.

‘‘យំ បរេ សុខតោ អាហុ, តទរិយា អាហុ ទុក្ខតោ;

យំ បរេ ទុក្ខតោ អាហុ, តទរិយា សុខតោ វិទូ.

‘‘បស្ស ធម្មំ ទុរាជានំ, សម្មូឡ្ហេត្ថ អវិទ្ទសុ;

និវុតានំ តមោ ហោតិ, អន្ធការោ អបស្សតំ.

‘‘សតញ្ច វិវដំ ហោតិ, អាលោកោ បស្សតាមិ;

សន្តិកេ ន វិជានន្តិ, មគ្គា [មគា (សី.)] ធម្មស្ស អកោវិទា.

‘‘ភវរាគបរេតេភិ, ភវរាគានុសារីភិ [ភវសោតានុសារិភិ (ស្យា. កំ. បី.), ភវសោតានុសារិហិ (សី.)];

មារធេយ្យានុបន្នេហិ, នាយំ ធម្មោ សុសម្ពុធោ.

‘‘កោ នុ អញ្ញត្រ មរិយេភិ, បទំ សម្ពុទ្ធុមរហតិ;

យំ បទំ សម្មទញ្ញាយ, បរិនិព្ពន្តិ អនាសវា’’តិ. តតិយំ;