៨. បឋមនតុម្ហាកំសុត្តំ

១០១. ‘‘យំ [យម្បិ (បី. ក.)], ភិក្ខវេ, ន តុម្ហាកំ, តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. កិញ្ច, ភិក្ខវេ, ន តុម្ហាកំ? ចក្ខុ, ភិក្ខវេ, ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. រូបា ន តុម្ហាកំ. តេ បជហថ. តេ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សន្តិ. ចក្ខុវិញ្ញាណំ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. ចក្ខុសម្ផស្សោ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. សោ វោ បហីនោ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. យម្បិទំ ចក្ខុសម្ផស្សបច្ចយា ឧប្បជ្ជតិ វេទយិតំ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តម្បិ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. សោតំ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. សទ្ទា ន តុម្ហាកំ. តេ បជហថ. តេ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សន្តិ. សោតវិញ្ញាណំ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. សោតសម្ផស្សោ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. សោ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. យម្បិទំ សោតសម្ផស្សបច្ចយា ឧប្បជ្ជតិ វេទយិតំ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តម្បិ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. ឃានំ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. គន្ធា ន តុម្ហាកំ. តេ បជហថ. តេ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សន្តិ. ឃានវិញ្ញាណំ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. ឃានសម្ផស្សោ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. សោ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. យម្បិទំ ឃានសម្ផស្សបច្ចយា ឧប្បជ្ជតិ វេទយិតំ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តម្បិ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ.

ជិវ្ហា ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. សា វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. រសា ន តុម្ហាកំ. តេ បជហថ. តេ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សន្តិ. ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. ជិវ្ហាសម្ផស្សោ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. សោ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. យម្បិទំ ជិវ្ហាសម្ផស្សបច្ចយា ឧប្បជ្ជតិ វេទយិតំ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តម្បិ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ …បេ….

មនោ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. សោ វោ បហីនោ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. ធម្មា ន តុម្ហាកំ. តេ បជហថ. តេ វោ បហីនា ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សន្តិ. មនោវិញ្ញាណំ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. មនោសម្ផស្សោ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. សោ វោ បហីនោ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. យម្បិទំ មនោសម្ផស្សបច្ចយា ឧប្បជ្ជតិ វេទយិតំ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តម្បិ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យំ ឥមស្មិំ ជេតវនេ តិណកដ្ឋសាខាបលាសំ តំ ជនោ ហរេយ្យ វា ឌហេយ្យ វា យថាបច្ចយំ វា ករេយ្យ, អបិ នុ តុម្ហាកំ ឯវមស្ស – ‘អម្ហេ ជនោ ហរតិ វា ឌហតិ វា យថាបច្ចយំ វា ករោតី’’’តិ?

‘‘នោ ហេតំ, ភន្តេ’’.

‘‘តំ កិស្ស ហេតុ’’?

‘‘ន ហិ នោ ឯតំ, ភន្តេ, អត្តា វា អត្តនិយំ វា’’តិ.

‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ចក្ខុ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតិ. រូបា ន តុម្ហាកំ… ចក្ខុវិញ្ញាណំ… ចក្ខុសម្ផស្សោ…បេ… យម្បិទំ មនោសម្ផស្សបច្ចយា ឧប្បជ្ជតិ វេទយិតំ សុខំ វា ទុក្ខំ វា អទុក្ខមសុខំ វា តម្បិ ន តុម្ហាកំ. តំ បជហថ. តំ វោ បហីនំ ហិតាយ សុខាយ ភវិស្សតី’’តិ. អដ្ឋមំ.