១. អទន្តអគុត្តសុត្តំ

៩៤. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘ឆយិមេ, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនា អទន្តា អគុត្តា អរក្ខិតា អសំវុតា ទុក្ខាធិវាហា ហោន្តិ. កតមេ ឆ? ចក្ខុ, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនំ អទន្តំ អគុត្តំ អរក្ខិតំ អសំវុតំ ទុក្ខាធិវាហំ ហោតិ…បេ… ជិវ្ហា, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនំ អទន្តំ អគុត្តំ អរក្ខិតំ អសំវុតំ ទុក្ខាធិវាហំ ហោតិ…បេ… មនោ, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនំ អទន្តំ អគុត្តំ អរក្ខិតំ អសំវុតំ ទុក្ខាធិវាហំ ហោតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆ ផស្សាយតនា អទន្តា អគុត្តា អរក្ខិតា អសំវុតា ទុក្ខាធិវាហា ហោន្តិ’’.

‘‘ឆយិមេ, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនា សុទន្តា សុគុត្តា សុរក្ខិតា សុសំវុតា សុខាធិវាហា ហោន្តិ. កតមេ ឆ? ចក្ខុ, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនំ សុទន្តំ សុគុត្តំ សុរក្ខិតំ សុសំវុតំ សុខាធិវាហំ ហោតិ…បេ… ជិវ្ហា, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនំ សុទន្តំ សុគុត្តំ សុរក្ខិតំ សុសំវុតំ សុខាធិវាហំ ហោតិ…បេ… មនោ, ភិក្ខវេ, ផស្សាយតនំ សុទន្តំ សុគុត្តំ សុរក្ខិតំ សុសំវុតំ សុខាធិវាហំ ហោតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ឆ ផស្សាយតនា សុទន្តា សុគុត្តា សុរក្ខិតា សុសំវុតា សុខាធិវាហា ហោន្តី’’តិ. ឥទមវោច ភគវា…បេ… ឯតទវោច សត្ថា –

‘‘សឡេវ [ឆឡេវ (ក.)] ផស្សាយតនានិ ភិក្ខវោ,

អសំវុតោ យត្ថ ទុក្ខំ និគច្ឆតិ;

តេសញ្ច យេ សំវរណំ អវេទិសុំ,

សទ្ធាទុតិយា វិហរន្តានវស្សុតា.

‘‘ទិស្វាន រូបានិ មនោរមានិ,

អថោបិ ទិស្វាន អមនោរមានិ;

មនោរមេ រាគបថំ វិនោទយេ,

ន ចាប្បិយំ មេតិ មនំ បទោសយេ.

‘‘សទ្ទញ្ច សុត្វា ទុភយំ បិយាប្បិយំ,

បិយម្ហិ សទ្ទេ ន សមុច្ឆិតោ សិយា;

អថោប្បិយេ ទោសគតំ វិនោទយេ,

ន ចាប្បិយំ មេតិ មនំ បទោសយេ.

‘‘គន្ធញ្ច ឃត្វា សុរភិំ មនោរមំ,

អថោបិ ឃត្វា អសុចិំ អកន្តិយំ;

អកន្តិយស្មិំ បដិឃំ វិនោទយេ,

ឆន្ទានុនីតោ ន ច កន្តិយេ សិយា.

‘‘រសញ្ច ភោត្វាន អសាទិតញ្ច សាទុំ,

អថោបិ ភោត្វាន អសាទុមេកទា;

សាទុំ រសំ នាជ្ឈោសាយ ភុញ្ជេ,

វិរោធមាសាទុសុ នោបទំសយេ.

‘‘ផស្សេន ផុដ្ឋោ ន សុខេន មជ្ជេ [មជ្ឈេ (ស្យា. កំ. បី.)],

ទុក្ខេន ផុដ្ឋោបិ ន សម្បវេធេ;

ផស្សទ្វយំ សុខទុក្ខេ ឧបេក្ខេ,

អនានុរុទ្ធោ អវិរុទ្ធ កេនចិ.

‘‘បបញ្ចសញ្ញា ឥតរីតរា នរា,

បបញ្ចយន្តា ឧបយន្តិ សញ្ញិនោ;

មនោមយំ គេហសិតញ្ច សព្ពំ,

បនុជ្ជ នេក្ខម្មសិតំ ឥរីយតិ.

‘‘ឯវំ មនោ ឆស្សុ យទា សុភាវិតោ,

ផុដ្ឋស្ស ចិត្តំ ន វិកម្បតេ ក្វចិ;

តេ រាគទោសេ អភិភុយ្យ ភិក្ខវោ,

ភវត្ថ [ភវថ (សី. ស្យា. កំ.)] ជាតិមរណស្ស បារគា’’តិ. បឋមំ;