១. អនិច្ចវគ្គោ

១. អជ្ឈត្តានិច្ចសុត្តំ

១. ឯវំ មេ សុតំ. ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ. ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘ចក្ខុំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ. យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ; យំ ទុក្ខំ តទនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. សោតំ អនិច្ចំ. យទនិច្ចំ…បេ… ឃានំ អនិច្ចំ. យទនិច្ចំ…បេ… ជិវ្ហា អនិច្ចា. យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ; យំ ទុក្ខំ តទនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. កាយោ អនិច្ចោ. យទនិច្ចំ…បេ… មនោ អនិច្ចោ. យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ; យំ ទុក្ខំ តទនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ ចក្ខុស្មិម្បិ និព្ពិន្ទតិ, សោតស្មិម្បិ និព្ពិន្ទតិ, ឃានស្មិម្បិ និព្ពិន្ទតិ, ជិវ្ហាយបិ និព្ពិន្ទតិ, កាយស្មិម្បិ និព្ពិន្ទតិ, មនស្មិម្បិ និព្ពិន្ទតិ. និព្ពិន្ទំ វិរជ្ជតិ; វិរាគា វិមុច្ចតិ; វិមុត្តស្មិំ វិមុត្តមិតិ ញាណំ ហោតិ. ‘ខីណា ជាតិ, វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ, កតំ ករណីយំ, នាបរំ ឥត្ថត្តាយា’តិ បជានាតី’’តិ. បឋមំ.

២. អជ្ឈត្តទុក្ខសុត្តំ

២. ‘‘ចក្ខុំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ. យំ ទុក្ខំ តទនត្តា; យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. សោតំ ទុក្ខំ…បេ… ឃានំ ទុក្ខំ… ជិវ្ហា ទុក្ខា… កាយោ ទុក្ខោ… មនោ ទុក្ខោ. យំ ទុក្ខំ តទនត្តា; យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. ឯវំ បស្សំ…បេ… នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតី’’តិ. ទុតិយំ.

៣. អជ្ឈត្តានត្តសុត្តំ

៣. ‘‘ចក្ខុំ, ភិក្ខវេ, អនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. សោតំ អនត្តា…បេ… ឃានំ អនត្តា… ជិវ្ហា អនត្តា… កាយោ អនត្តា… មនោ អនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. ឯវំ បស្សំ…បេ… នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតី’’តិ. តតិយំ.

៤. ពាហិរានិច្ចសុត្តំ

៤. ‘‘រូបា, ភិក្ខវេ, អនិច្ចា. យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ; យំ ទុក្ខំ តទនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. សទ្ទា… គន្ធា… រសា… ផោដ្ឋព្ពា… ធម្មា អនិច្ចា. យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ; យំ ទុក្ខំ តទនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ រូបេសុបិ និព្ពិន្ទតិ, សទ្ទេសុបិ និព្ពិន្ទតិ, គន្ធេសុបិ និព្ពិន្ទតិ, រសេសុបិ និព្ពិន្ទតិ, ផោដ្ឋព្ពេសុបិ និព្ពិន្ទតិ, ធម្មេសុបិ និព្ពិន្ទតិ. និព្ពិន្ទំ វិរជ្ជតិ; វិរាគា វិមុច្ចតិ; វិមុត្តស្មិំ វិមុត្តមិតិ ញាណំ ហោតិ. ‘ខីណា ជាតិ, វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ, កតំ ករណីយំ, នាបរំ ឥត្ថត្តាយា’តិ បជានាតី’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. ពាហិរទុក្ខសុត្តំ

៥. ‘‘រូបា, ភិក្ខវេ, ទុក្ខា. យំ ទុក្ខំ តទនត្តា; យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. សទ្ទា… គន្ធា… រសា… ផោដ្ឋព្ពា… ធម្មា ទុក្ខា. យំ ទុក្ខំ តទនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. ឯវំ បស្សំ…បេ… នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតី’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ពាហិរានត្តសុត្តំ

៦. ‘‘រូបា, ភិក្ខវេ, អនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. សទ្ទា… គន្ធា… រសា… ផោដ្ឋព្ពា… ធម្មា អនត្តា. យទនត្តា តំ ‘នេតំ មម, នេសោហមស្មិ, ន មេសោ អត្តា’តិ ឯវមេតំ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ ទដ្ឋព្ពំ. ឯវំ បស្សំ…បេ… នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ បជានាតី’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. អជ្ឈត្តានិច្ចាតីតានាគតសុត្តំ

៧. ‘‘ចក្ខុំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ អតីតានាគតំ; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នស្ស! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតស្មិំ ចក្ខុស្មិំ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ ចក្ខុំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នស្ស ចក្ខុស្ស និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. សោតំ អនិច្ចំ… ឃានំ អនិច្ចំ… ជិវ្ហា អនិច្ចា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នាយ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតាយ ជិវ្ហាយ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ ជិវ្ហំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នាយ ជិវ្ហាយ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. កាយោ អនិច្ចោ…បេ… មនោ អនិច្ចោ អតីតានាគតោ; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នស្ស! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតស្មិំ មនស្មិំ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ មនំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នស្ស មនស្ស និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតី’’តិ. សត្តមំ.

៨. អជ្ឈត្តទុក្ខាតីតានាគតសុត្តំ

៨. ‘‘ចក្ខុំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ អតីតានាគតំ; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នស្ស! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតស្មិំ ចក្ខុស្មិំ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ ចក្ខុំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នស្ស ចក្ខុស្ស និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. សោតំ ទុក្ខំ…បេ… ឃានំ ទុក្ខំ…បេ… ជិវ្ហា ទុក្ខា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នាយ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតាយ ជិវ្ហាយ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ ជិវ្ហំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នាយ ជិវ្ហាយ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. កាយោ ទុក្ខោ…បេ… មនោ ទុក្ខោ អតីតានាគតោ; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នស្ស! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតស្មិំ មនស្មិំ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ មនំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នស្ស មនស្ស និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតី’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. អជ្ឈត្តានត្តាតីតានាគតសុត្តំ

៩. ‘‘ចក្ខុំ, ភិក្ខវេ, អនត្តា អតីតានាគតំ; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នស្ស! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតស្មិំ ចក្ខុស្មិំ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ ចក្ខុំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នស្ស ចក្ខុស្ស និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. សោតំ អនត្តា…បេ… ឃានំ អនត្តា…បេ… ជិវ្ហា អនត្តា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នាយ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតាយ ជិវ្ហាយ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ ជិវ្ហំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នាយ ជិវ្ហាយ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. កាយោ អនត្តា…បេ… មនោ អនត្តា អតីតានាគតោ; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នស្ស! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតស្មិំ មនស្មិំ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតំ មនំ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នស្ស មនស្ស និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតី’’តិ. នវមំ.

១០. ពាហិរានិច្ចាតីតានាគតសុត្តំ

១០. ‘‘រូបា, ភិក្ខវេ, អនិច្ចា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នានំ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតេសុ រូបេសុ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតេ រូបេ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នានំ រូបានំ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. សទ្ទា… គន្ធា… រសា… ផោដ្ឋព្ពា… ធម្មា អនិច្ចា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នានំ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតេសុ ធម្មេសុ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតេ ធម្មេ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នានំ ធម្មានំ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតី’’តិ. ទសមំ.

១១. ពាហិរទុក្ខាតីតានាគតសុត្តំ

១១. ‘‘រូបា, ភិក្ខវេ, ទុក្ខា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នានំ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតេសុ រូបេសុ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតេ រូបេ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នានំ រូបានំ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតី’’តិ…បេ. …. ឯកាទសមំ.

១២. ពាហិរានត្តាតីតានាគតសុត្តំ

១២. ‘‘រូបា, ភិក្ខវេ, អនត្តា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នានំ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតេសុ រូបេសុ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតេ រូបេ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នានំ រូបានំ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតិ. សទ្ទា… គន្ធា… រសា… ផោដ្ឋព្ពា… ធម្មា អនត្តា អតីតានាគតា; កោ បន វាទោ បច្ចុប្បន្នានំ! ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ អតីតេសុ ធម្មេសុ អនបេក្ខោ ហោតិ; អនាគតេ ធម្មេ នាភិនន្ទតិ; បច្ចុប្បន្នានំ ធម្មានំ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ បដិបន្នោ ហោតី’’តិ. ទ្វាទសមំ.

អនិច្ចវគ្គោ បឋមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា ច, តយោ អជ្ឈត្តពាហិរា;

យទនិច្ចេន តយោ វុត្តា, តេ តេ អជ្ឈត្តពាហិរាតិ.