២. បុប្ផសុត្តំ

៩៤. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘នាហំ, ភិក្ខវេ, លោកេន វិវទាមិ, លោកោវ មយា វិវទតិ. ន, ភិក្ខវេ, ធម្មវាទី កេនចិ លោកស្មិំ វិវទតិ. យំ, ភិក្ខវេ, នត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ, អហម្បិ តំ ‘នត្ថី’តិ វទាមិ. យំ, ភិក្ខវេ, អត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ, អហម្បិ តំ ‘អត្ថី’តិ វទាមិ’’.

‘‘កិញ្ច, ភិក្ខវេ, នត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ, យមហំ ‘នត្ថី’តិ វទាមិ? រូបំ, ភិក្ខវេ, និច្ចំ ធុវំ សស្សតំ អវិបរិណាមធម្មំ នត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ; អហម្បិ តំ ‘នត្ថី’តិ វទាមិ. វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ និច្ចំ ធុវំ សស្សតំ អវិបរិណាមធម្មំ នត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ; អហម្បិ តំ ‘នត្ថី’តិ វទាមិ. ឥទំ ខោ, ភិក្ខវេ, នត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ; អហម្បិ តំ ‘នត្ថី’តិ វទាមិ’’.

‘‘កិញ្ច, ភិក្ខវេ, អត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ, យមហំ ‘អត្ថី’តិ វទាមិ? រូបំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ អត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ; អហម្បិ តំ ‘អត្ថី’តិ វទាមិ. វេទនា អនិច្ចា…បេ… វិញ្ញាណំ អនិច្ចំ ទុក្ខំ វិបរិណាមធម្មំ អត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ; អហម្បិ តំ ‘អត្ថី’តិ វទាមិ. ឥទំ ខោ, ភិក្ខវេ, អត្ថិសម្មតំ លោកេ បណ្ឌិតានំ; អហម្បិ តំ ‘អត្ថី’តិ វទាមិ’’.

‘‘អត្ថិ, ភិក្ខវេ, លោកេ លោកធម្មោ, តំ តថាគតោ អភិសម្ពុជ្ឈតិ អភិសមេតិ; អភិសម្ពុជ្ឈិត្វា អភិសមេត្វា តំ អាចិក្ខតិ ទេសេតិ បញ្ញបេតិ បដ្ឋបេតិ វិវរតិ វិភជតិ ឧត្តានីករោតិ.

‘‘កិញ្ច, ភិក្ខវេ, លោកេ លោកធម្មោ, តំ តថាគតោ អភិសម្ពុជ្ឈតិ អភិសមេតិ, អភិសម្ពុជ្ឈិត្វា អភិសមេត្វា អាចិក្ខតិ ទេសេតិ បញ្ញបេតិ បដ្ឋបេតិ វិវរតិ វិភជតិ ឧត្តានីករោតិ? រូបំ, ភិក្ខវេ, លោកេ លោកធម្មោ តំ តថាគតោ អភិសម្ពុជ្ឈតិ អភិសមេតិ. អភិសម្ពុជ្ឈិត្វា អភិសមេត្វា អាចិក្ខតិ ទេសេតិ បញ្ញបេតិ បដ្ឋបេតិ វិវរតិ វិភជតិ ឧត្តានីករោតិ.

‘‘យោ, ភិក្ខវេ, តថាគតេន ឯវំ អាចិក្ខិយមានេ ទេសិយមានេ បញ្ញបិយមានេ បដ្ឋបិយមានេ វិវរិយមានេ វិភជិយមានេ ឧត្តានីករិយមានេ ន ជានាតិ ន បស្សតិ តមហំ, ភិក្ខវេ, ពាលំ បុថុជ្ជនំ អន្ធំ អចក្ខុកំ អជានន្តំ អបស្សន្តំ កិន្តិ ករោមិ! វេទនា, ភិក្ខវេ, លោកេ លោកធម្មោ…បេ… សញ្ញា, ភិក្ខវេ… សង្ខារា, ភិក្ខវេ… វិញ្ញាណំ, ភិក្ខវេ, លោកេ លោកធម្មោ តំ តថាគតោ អភិសម្ពុជ្ឈតិ អភិសមេតិ. អភិសម្ពុជ្ឈិត្វា អភិសមេត្វា អាចិក្ខតិ ទេសេតិ បញ្ញបេតិ បដ្ឋបេតិ វិវរតិ វិភជតិ ឧត្តានីករោតិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ឧប្បលំ វា បទុមំ វា បុណ្ឌរីកំ វា ឧទកេ ជាតំ ឧទកេ សំវឌ្ឍំ ឧទកា អច្ចុគ្គម្ម ឋាតិ [តិដ្ឋន្តំ (ក.)] អនុបលិត្តំ ឧទកេន; ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ លោកេ ជាតោ លោកេ សំវឌ្ឍោ លោកំ អភិភុយ្យ វិហរតិ អនុបលិត្តោ លោកេនា’’តិ. ទុតិយំ.