៣. តិំសមត្តសុត្តំ

១៣៦. រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ. អថ ខោ តិំសមត្តា បាវេយ្យកា [បាឋេយ្យកា (កត្ថចិ) វិនយបិដកេ មហាវគ្គេ កថិនក្ខន្ធកេបិ] ភិក្ខូ សព្ពេ អារញ្ញិកា សព្ពេ បិណ្ឌបាតិកា សព្ពេ បំសុកូលិកា សព្ពេ តេចីវរិកា សព្ពេ សសំយោជនា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. អថ ខោ ភគវតោ ឯតទហោសិ – ‘‘ឥមេ ខោ តិំសមត្តា បាវេយ្យកា ភិក្ខូ សព្ពេ អារញ្ញិកា សព្ពេ បិណ្ឌបាតិកា សព្ពេ បំសុកូលិកា សព្ពេ តេចីវរិកា សព្ពេ សសំយោជនា. យំនូនាហំ ឥមេសំ តថា ធម្មំ ទេសេយ្យំ យថា នេសំ ឥមស្មិំយេវ អាសនេ អនុបាទាយ អាសវេហិ ចិត្តានិ វិមុច្ចេយ្យុ’’ន្តិ. អថ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ. ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘អនមតគ្គោយំ, ភិក្ខវេ, សំសារោ. បុព្ពា កោដិ ន បញ្ញាយតិ អវិជ្ជានីវរណានំ សត្តានំ តណ្ហាសំយោជនានំ សន្ធាវតំ សំសរតំ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ, យំ វា វោ ឥមិនា ទីឃេន អទ្ធុនា សន្ធាវតំ សំសរតំ សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ, យំ វា ចតូសុ មហាសមុទ្ទេសុ ឧទក’’ន្តិ? ‘‘យថា ខោ មយំ, ភន្តេ, ភគវតា ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាម, ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ, យំ នោ ឥមិនា ទីឃេន អទ្ធុនា សន្ធាវតំ សំសរតំ សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ, ន ត្វេវ ចតូសុ មហាសមុទ្ទេសុ ឧទក’’ន្តិ.

‘‘សាធុ សាធុ, ភិក្ខវេ, សាធុ ខោ មេ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឯវំ ធម្មំ ទេសិតំ អាជានាថ. ឯតទេវ, ភិក្ខវេ, ពហុតរំ, យំ វោ ឥមិនា ទីឃេន អទ្ធុនា សន្ធាវតំ សំសរតំ សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ, ន ត្វេវ ចតូសុ មហាសមុទ្ទេសុ ឧទកំ. ទីឃរត្តំ វោ, ភិក្ខវេ, គុន្នំ សតំ គោភូតានំ សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ, ន ត្វេវ ចតូសុ មហាសមុទ្ទេសុ ឧទកំ. ទីឃរត្តំ វោ, ភិក្ខវេ, មហិំសានំ [មហិសានំ (សី. បី.)] សតំ មហិំសភូតានំ សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ …បេ… ទីឃរត្តំ វោ, ភិក្ខវេ, ឧរព្ភានំ សតំ ឧរព្ភភូតានំ…បេ… អជានំ សតំ អជភូតានំ… មិគានំ សតំ មិគភូតានំ… កុក្កុដានំ សតំ កុក្កុដភូតានំ… សូករានំ សតំ សូករភូតានំ… ទីឃរត្តំ វោ, ភិក្ខវេ, ចោរា គាមឃាតាតិ គហេត្វា សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ. ទីឃរត្តំ វោ, ភិក្ខវេ, ចោរា បារិបន្ថិកាតិ គហេត្វា សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ. ទីឃរត្តំ វោ, ភិក្ខវេ, ចោរា បារទារិកាតិ គហេត្វា សីសច្ឆិន្នានំ លោហិតំ បស្សន្នំ បគ្ឃរិតំ, ន ត្វេវ ចតូសុ មហាសមុទ្ទេសុ ឧទកំ. តំ កិស្ស ហេតុ? អនមតគ្គោយំ, ភិក្ខវេ, សំសារោ…បេ… អលំ វិមុច្ចិតុ’’ន្តិ.

‘‘ឥទមវោច ភគវា. អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ. ឥមស្មិញ្ច បន វេយ្យាករណស្មិំ ភញ្ញមានេ តិំសមត្តានំ បាវេយ្យកានំ ភិក្ខូនំ អនុបាទាយ អាសវេហិ ចិត្តានិ វិមុច្ចិំសូ’’តិ. តតិយំ.