៨. កោសម្ពិសុត្តំ

៦៨. ឯកំ សមយំ អាយស្មា ច មុសិលោ [មូសិលោ (សី.), មុសីលោ (បី.)] អាយស្មា ច បវិដ្ឋោ [សវិដ្ឋោ (សី. បី.)] អាយស្មា ច នារទោ អាយស្មា ច អានន្ទោ កោសម្ពិយំ វិហរន្តិ ឃោសិតារាមេ. អថ ខោ អាយស្មា បវិដ្ឋោ អាយស្មន្តំ មុសិលំ ឯតទវោច – ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ មុសិល, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ មុសិលស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ជាតិបច្ចយា ជរាមរណ’’’ន្តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘ជាតិបច្ចយា ជរាមរណ’’’ន្តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ មុសិល, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ មុសិលស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ភវបច្ចយា ជាតីតិ…បេ… ឧបាទានបច្ចយា ភវោតិ… តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានន្តិ… វេទនាបច្ចយា តណ្ហាតិ… ផស្សបច្ចយា វេទនាតិ… សឡាយតនបច្ចយា ផស្សោតិ… នាមរូបបច្ចយា សឡាយតនន្តិ… វិញ្ញាណបច្ចយា នាមរូបន្តិ… សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណន្តិ… អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា’’’តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា’’’តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ មុសិល, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ មុសិលស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ជាតិនិរោធា ជរាមរណនិរោធោ’’’តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘ជាតិនិរោធា ជរាមរណនិរោធោ’’’តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ មុសិល, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ មុសិលស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោតិ…បេ… ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោតិ… តណ្ហានិរោធា ឧបាទាននិរោធោតិ… វេទនានិរោធា តណ្ហានិរោធោតិ… ផស្សនិរោធា វេទនានិរោធោតិ… សឡាយតននិរោធា ផស្សនិរោធោតិ… នាមរូបនិរោធា សឡាយតននិរោធោតិ… វិញ្ញាណនិរោធា នាមរូបនិរោធោតិ … សង្ខារនិរោធា វិញ្ញាណនិរោធោតិ… អវិជ្ជានិរោធា សង្ខារនិរោធោ’’’តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘អវិជ្ជានិរោធា សង្ខារនិរោធោ’’’តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ មុសិល, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ មុសិលស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ភវនិរោធោ និព្ពាន’’’ន្តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘ភវនិរោធោ និព្ពាន’’’ន្តិ.

‘‘តេនហាយស្មា មុសិលោ អរហំ ខីណាសវោ’’តិ? ឯវំ វុត្តេ, អាយស្មា មុសិលោ តុណ្ហី អហោសិ. អថ ខោ អាយស្មា នារទោ អាយស្មន្តំ បវិដ្ឋំ ឯតទវោច – ‘‘សាធាវុសោ បវិដ្ឋ, អហំ ឯតំ បញ្ហំ លភេយ្យំ. មំ ឯតំ បញ្ហំ បុច្ឆ. អហំ តេ ឯតំ បញ្ហំ ព្យាករិស្សាមី’’តិ. ‘‘លភតាយស្មា នារទោ ឯតំ បញ្ហំ. បុច្ឆាមហំ អាយស្មន្តំ នារទំ ឯតំ បញ្ហំ. ព្យាករោតុ ច មេ អាយស្មា នារទោ ឯតំ បញ្ហំ’’.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ នារទ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ នារទស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ជាតិបច្ចយា ជរាមរណ’’’ន្តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘ជាតិបច្ចយា ជរាមរណ’’’ន្តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ នារទ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ នារទស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ភវបច្ចយា ជាតិ…បេ… អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា’’តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា’’’តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ នារទ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ នារទស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ជាតិនិរោធា ជរាមរណនិរោធោ’’’តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘ជាតិនិរោធា ជរាមរណនិរោធោ’’’តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ នារទ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ នារទស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ភវនិរោធា ជាតិនិរោធោតិ…បេ… អវិជ្ជានិរោធា សង្ខារនិរោធោ’’’តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘អវិជ្ជានិរោធា សង្ខារនិរោធោ’’’តិ.

‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ នារទ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អត្ថាយស្មតោ នារទស្ស បច្ចត្តមេវ ញាណំ – ‘ភវនិរោធោ និព្ពាន’’’ន្តិ? ‘‘អញ្ញត្រេវ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, សទ្ធាយ អញ្ញត្រ រុចិយា អញ្ញត្រ អនុស្សវា អញ្ញត្រ អាការបរិវិតក្កា អញ្ញត្រ ទិដ្ឋិនិជ្ឈានក្ខន្តិយា អហមេតំ ជានាមិ អហមេតំ បស្សាមិ – ‘ភវនិរោធោ និព្ពាន’’’ន្តិ.

‘‘តេនហាយស្មា នារទោ អរហំ ខីណាសវោ’’តិ? ‘‘‘ភវនិរោធោ និព្ពាន’ន្តិ ខោ មេ, អាវុសោ, យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ, ន ចម្ហិ អរហំ ខីណាសវោ. សេយ្យថាបិ, អាវុសោ, កន្តារមគ្គេ ឧទបានោ. តត្រ នេវស្ស រជ្ជុ ន ឧទកវារកោ. អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ ឃម្មាភិតត្តោ ឃម្មបរេតោ កិលន្តោ តសិតោ បិបាសិតោ, សោ តំ ឧទបានំ ឱលោកេយ្យ. តស្ស ‘ឧទក’ន្តិ ហិ ខោ ញាណំ អស្ស, ន ច កាយេន ផុសិត្វា វិហរេយ្យ. ឯវមេវ ខោ, អាវុសោ, ‘ភវនិរោធោ និព្ពាន’ន្តិ យថាភូតំ សម្មប្បញ្ញាយ សុទិដ្ឋំ, ន ចម្ហិ អរហំ ខីណាសវោ’’តិ.

ឯវំ វុត្តេ, អាយស្មា អានន្ទោ អាយស្មន្តំ បវិដ្ឋំ ឯតទវោច – ‘‘ឯវំវាទី [ឯវំវាទិំ (?)] ត្វំ, អាវុសោ បវិដ្ឋ, អាយស្មន្តំ នារទំ កិំ វទេសី’’តិ? ‘‘ឯវំវាទាហំ, អាវុសោ អានន្ទ, អាយស្មន្តំ នារទំ ន កិញ្ចិ វទាមិ អញ្ញត្រ កល្យាណា អញ្ញត្រ កុសលា’’តិ. អដ្ឋមំ.