៥. មហារុក្ខសុត្តំ

៥៥. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘ឧបាទានិយេសុ, ភិក្ខវេ, ធម្មេសុ អស្សាទានុបស្សិនោ វិហរតោ តណ្ហា បវឌ្ឍតិ. តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានំ; ឧបាទានបច្ចយា ភវោ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ’’.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មហារុក្ខោ. តស្ស យានិ ចេវ មូលានិ អធោគមានិ, យានិ ច តិរិយង្គមានិ, សព្ពានិ តានិ ឧទ្ធំ ឱជំ អភិហរន្តិ. ឯវញ្ហិ សោ, ភិក្ខវេ, មហារុក្ខោ តទាហារោ តទុបាទានោ ចិរំ ទីឃមទ្ធានំ តិដ្ឋេយ្យ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឧបាទានិយេសុ ធម្មេសុ អស្សាទានុបស្សិនោ វិហរតោ តណ្ហា បវឌ្ឍតិ. តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានំ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ.

‘‘ឧបាទានិយេសុ, ភិក្ខវេ, ធម្មេសុ អាទីនវានុបស្សិនោ វិហរតោ តណ្ហា និរុជ្ឈតិ. តណ្ហានិរោធា ឧបាទាននិរោធោ; ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស និរោធោ ហោតិ.

‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មហារុក្ខោ. អថ បុរិសោ អាគច្ឆេយ្យ កុទ្ទាលបិដកំ [កុទាលបិដកំ (អញ្ញត្ថ)] អាទាយ. សោ តំ រុក្ខំ មូលេ ឆិន្ទេយ្យ, មូលំ ឆិន្ទិត្វា បលិខណេយ្យ [បលិំខណេយ្យ (បី. ក.)], បលិខណិត្វា មូលានិ ឧទ្ធរេយ្យ អន្តមសោ ឧសីរនាឡិមត្តានិបិ. សោ តំ រុក្ខំ ខណ្ឌាខណ្ឌិកំ ឆិន្ទេយ្យ, ខណ្ឌាខណ្ឌិកំ ឆិន្ទិត្វា ផាលេយ្យ, ផាលេត្វា សកលិកំ សកលិកំ ករេយ្យ, សកលិកំ សកលិកំ ករិត្វា វាតាតបេ វិសោសេយ្យ; វាតាតបេ វិសោសេត្វា អគ្គិនា ឌហេយ្យ, អគ្គិនា ឌហេត្វា មសិំ ករេយ្យ, មសិំ ករិត្វា មហាវាតេ វា ឱផុណេយ្យ [ឱបុនេយ្យ (សី. បី.), ឱផុនេយ្យ (ស្យា. កំ. ក.)] នទិយា វា សីឃសោតាយ បវាហេយ្យ. ឯវញ្ហិ សោ, ភិក្ខវេ, មហារុក្ខោ ឧច្ឆិន្នមូលោ អស្ស តាលាវត្ថុកតោ អនភាវំកតោ [អនភាវកតោ (សី.), អនភាវង្គតោ (ស្យា. កំ.)] អាយតិំ អនុប្បាទធម្មោ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, ឧបាទានិយេសុ ធម្មេសុ អាទីនវានុបស្សិនោ វិហរតោ តណ្ហា និរុជ្ឈតិ. តណ្ហានិរោធា ឧបាទាននិរោធោ; ឧបាទាននិរោធា ភវនិរោធោ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស និរោធោ ហោតី’’តិ. បញ្ចមំ.