៩. ទុតិយចេតនាសុត្តំ
៣៩. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘យញ្ច, ភិក្ខវេ, ចេតេតិ យញ្ច បកប្បេតិ យញ្ច អនុសេតិ, អារម្មណមេតំ ហោតិ វិញ្ញាណស្ស ឋិតិយា. អារម្មណេ សតិ បតិដ្ឋា វិញ្ញាណស្ស ហោតិ. តស្មិំ បតិដ្ឋិតេ វិញ្ញាណេ វិរូឡ្ហេ នាមរូបស្ស អវក្កន្តិ ហោតិ. នាមរូបបច្ចយា សឡាយតនំ; សឡាយតនបច្ចយា ផស្សោ; ផស្សបច្ចយា វេទនា…បេ… តណ្ហា… ឧបាទានំ… ភវោ… ជាតិ… ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា សម្ភវន្តិ. ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ’’.
‘‘នោ ចេ, ភិក្ខវេ, ចេតេតិ នោ ចេ បកប្បេតិ, អថ ចេ អនុសេតិ, អារម្មណមេតំ ហោតិ វិញ្ញាណស្ស ឋិតិយា. អារម្មណេ សតិ បតិដ្ឋា វិញ្ញាណស្ស ហោតិ. តស្មិំ បតិដ្ឋិតេ វិញ្ញាណេ វិរូឡ្ហេ នាមរូបស្ស អវក្កន្តិ ហោតិ. នាមរូបបច្ចយា សឡាយតនំ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ.
‘‘យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, នោ ចេវ ចេតេតិ នោ ច បកប្បេតិ នោ ច អនុសេតិ, អារម្មណមេតំ ន ហោតិ វិញ្ញាណស្ស ឋិតិយា. អារម្មណេ អសតិ បតិដ្ឋា វិញ្ញាណស្ស ន ហោតិ. តទប្បតិដ្ឋិតេ វិញ្ញាណេ អវិរូឡ្ហេ នាមរូបស្ស អវក្កន្តិ ន ហោតិ. នាមរូបនិរោធា សឡាយតននិរោធោ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស និរោធោ ហោតី’’តិ. នវមំ.