១. សម្ពហុលសុត្តំ

១៥៧. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សក្កេសុ វិហរតិ សិលាវតិយំ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខូ ភគវតោ អវិទូរេ អប្បមត្តា អាតាបិនោ បហិតត្តា វិហរន្តិ. អថ ខោ មារោ បាបិមា ព្រាហ្មណវណ្ណំ អភិនិម្មិនិត្វា មហន្តេន ជដណ្ឌុវេន អជិនក្ខិបនិវត្ថោ ជិណ្ណោ គោបានសិវង្កោ ឃុរុឃុរុបស្សាសី ឧទុម្ពរទណ្ឌំ គហេត្វា យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តេ ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘ទហរា ភវន្តោ បព្ពជិតា សុសូ កាឡកេសា ភទ្រេន យោព្ពនេន សមន្នាគតា បឋមេន វយសា អនិក្កីឡិតាវិនោ កាមេសុ. ភុញ្ជន្តុ ភវន្តោ មានុសកេ កាមេ. មា សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវិត្ថា’’តិ. ‘‘ន ខោ មយំ, ព្រាហ្មណ, សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវាម. កាលិកញ្ច ខោ មយំ, ព្រាហ្មណ, ហិត្វា សន្ទិដ្ឋិកំ អនុធាវាម. កាលិកា ហិ, ព្រាហ្មណ, កាមា វុត្តា ភគវតា ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ. សន្ទិដ្ឋិកោ អយំ ធម្មោ អកាលិកោ ឯហិបស្សិកោ ឱបនេយ្យិកោ បច្ចត្តំ វេទិតព្ពោ វិញ្ញូហី’’តិ. ឯវំ វុត្តេ, មារោ បាបិមា សីសំ ឱកម្បេត្វា ជិវ្ហំ និល្លាលេត្វា តិវិសាខំ នលាដេ នលាដិកំ វុដ្ឋាបេត្វា ទណ្ឌមោលុព្ភ បក្កាមិ.

អថ ខោ តេ ភិក្ខូ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘ឥធ មយំ, ភន្តេ, ភគវតោ អវិទូរេ អប្បមត្តា អាតាបិនោ បហិតត្តា វិហរាម. អថ ខោ, ភន្តេ, អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ មហន្តេន ជដណ្ឌុវេន អជិនក្ខិបនិវត្ថោ ជិណ្ណោ គោបានសិវង្កោ ឃុរុឃុរុបស្សាសី ឧទុម្ពរទណ្ឌំ គហេត្វា យេន មយំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អម្ហេ ឯតទវោច – ‘ទហរា ភវន្តោ បព្ពជិតា សុសូ កាឡកេសា ភទ្រេន យោព្ពនេន សមន្នាគតា បឋមេន វយសា អនិក្កីឡិតាវិនោ កាមេសុ. ភុញ្ជន្តុ ភវន្តោ មានុសកេ កាមេ. មា សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវិត្ថា’តិ. ឯវំ វុត្តេ, មយំ, ភន្តេ, តំ ព្រាហ្មណំ ឯតទវោចុម្ហ – ‘ន ខោ មយំ, ព្រាហ្មណ, សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវាម. កាលិកញ្ច ខោ មយំ, ព្រាហ្មណ, ហិត្វា សន្ទិដ្ឋិកំ អនុធាវាម. កាលិកា ហិ, ព្រាហ្មណ, កាមា វុត្តា ភគវតា ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ. សន្ទិដ្ឋិកោ អយំ ធម្មោ អកាលិកោ ឯហិបស្សិកោ ឱបនេយ្យិកោ បច្ចត្តំ វេទិតព្ពោ វិញ្ញូហី’តិ. ឯវំ វុត្តេ, ភន្តេ, សោ ព្រាហ្មណោ សីសំ ឱកម្បេត្វា ជិវ្ហំ និល្លាលេត្វា តិវិសាខំ នលាដេ នលាដិកំ វុដ្ឋាបេត្វា ទណ្ឌមោលុព្ភ បក្កន្តោ’’តិ.

‘‘នេសោ, ភិក្ខវេ, ព្រាហ្មណោ. មារោ ឯសោ បាបិមា តុម្ហាកំ វិចក្ខុកម្មាយ អាគតោ’’តិ. អថ ខោ ភគវា ឯតមត្ថំ វិទិត្វា តាយំ វេលាយំ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘យោ ទុក្ខមទ្ទក្ខិ យតោនិទានំ,

កាមេសុ សោ ជន្តុ កថំ នមេយ្យ;

ឧបធិំ វិទិត្វា សង្គោតិ លោកេ,

តស្សេវ ជន្តុ វិនយាយ សិក្ខេ’’តិ.