២. អនាថបិណ្ឌិកវគ្គោ

១. ចន្ទិមសសុត្តំ

៩២. សាវត្ថិនិទានំ. អថ ខោ ចន្ទិមសោ [ចន្ទិមាសោ (ក.)] ទេវបុត្តោ អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណោ កេវលកប្បំ ជេតវនំ ឱភាសេត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ ចន្ទិមសោ ទេវបុត្តោ ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘តេ ហិ សោត្ថិំ គមិស្សន្តិ, កច្ឆេ វាមកសេ មគា;

ឈានានិ ឧបសម្បជ្ជ, ឯកោទិ និបកា សតា’’តិ.

‘‘តេ ហិ បារំ គមិស្សន្តិ, ឆេត្វា ជាលំវ អម្ពុជោ;

ឈានានិ ឧបសម្បជ្ជ, អប្បមត្តា រណញ្ជហា’’តិ.

២. វេណ្ឌុសុត្តំ

៩៣. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ វេណ្ឌុ [វេណ្ហុ (សី.)] ទេវបុត្តោ ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘សុខិតាវ តេ [សុខិតា វត តេ (សី. ស្យា. កំ.)] មនុជា, សុគតំ បយិរុបាសិយ;

យុញ្ជំ [យុជ្ជ (សី.), យុញ្ជ (ស្យា. កំ. បី.)] គោតមសាសនេ, អប្បមត្តា នុ សិក្ខរេ’’តិ.

‘‘យេ មេ បវុត្តេ សិដ្ឋិបទេ [សត្ថិបទេ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] (វេណ្ឌូតិ ភគវា),

អនុសិក្ខន្តិ ឈាយិនោ;

កាលេ តេ អប្បមជ្ជន្តា,

ន មច្ចុវសគា សិយុ’’ន្តិ.

៣. ទីឃលដ្ឋិសុត្តំ

៩៤. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. អថ ខោ ទីឃលដ្ឋិ ទេវបុត្តោ អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណោ កេវលកប្បំ វេឡុវនំ ឱភាសេត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ ទីឃលដ្ឋិ ទេវបុត្តោ ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘ភិក្ខុ សិយា ឈាយី វិមុត្តចិត្តោ,

អាកង្ខេ ចេ ហទយស្សានុបត្តិំ;

លោកស្ស ញត្វា ឧទយព្ពយញ្ច,

សុចេតសោ អនិស្សិតោ តទានិសំសោ’’តិ.

៤. នន្ទនសុត្តំ

៩៥. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ នន្ទនោ ទេវបុត្តោ ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘បុច្ឆាមិ តំ គោតម ភូរិបញ្ញ,

អនាវដំ ភគវតោ ញាណទស្សនំ;

កថំវិធំ សីលវន្តំ វទន្តិ,

កថំវិធំ បញ្ញវន្តំ វទន្តិ;

កថំវិធោ ទុក្ខមតិច្ច ឥរិយតិ,

កថំវិធំ ទេវតា បូជយន្តី’’តិ.

‘‘យោ សីលវា បញ្ញវា ភាវិតត្តោ,

សមាហិតោ ឈានរតោ សតីមា;

សព្ពស្ស សោកា វិគតា បហីនា,

ខីណាសវោ អន្តិមទេហធារី.

‘‘តថាវិធំ សីលវន្តំ វទន្តិ,

តថាវិធំ បញ្ញវន្តំ វទន្តិ;

តថាវិធោ ទុក្ខមតិច្ច ឥរិយតិ,

តថាវិធំ ទេវតា បូជយន្តី’’តិ.

៥. ចន្ទនសុត្តំ

៩៦. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ ចន្ទនោ ទេវបុត្តោ ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘កថំសុ [កោសុធ (សី.)] តរតិ ឱឃំ, រត្តិន្ទិវមតន្ទិតោ;

អប្បតិដ្ឋេ អនាលម្ពេ, កោ គម្ភីរេ ន សីទតី’’តិ.

‘‘សព្ពទា សីលសម្បន្នោ, បញ្ញវា សុសមាហិតោ;

អារទ្ធវីរិយោ បហិតត្តោ, ឱឃំ តរតិ ទុត្តរំ.

‘‘វិរតោ កាមសញ្ញាយ, រូបសំយោជនាតិគោ;

នន្ទីរាគបរិក្ខីណោ, សោ គម្ភីរេ ន សីទតី’’តិ.

៦. វាសុទត្តសុត្តំ

៩៧. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ វាសុទត្តោ ទេវបុត្តោ ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘សត្តិយា វិយ ឱមដ្ឋោ, ឌយ្ហមានោវ [ឌយ្ហមានេវ (សព្ពត្ថ)] មត្ថកេ;

កាមរាគប្បហានាយ, សតោ ភិក្ខុ បរិព្ពជេ’’តិ.

‘‘សត្តិយា វិយ ឱមដ្ឋោ, ឌយ្ហមានោវ មត្ថកេ;

សក្កាយទិដ្ឋិប្បហានាយ, សតោ ភិក្ខុ បរិព្ពជេ’’តិ.

៧. សុព្រហ្មសុត្តំ

៩៨. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ សុព្រហ្មា ទេវបុត្តោ ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘និច្ចំ ឧត្រស្តមិទំ ចិត្តំ, និច្ចំ ឧព្ពិគ្គមិទំ [ឧព្ពិគ្គិទំ (មហាសតិបដ្ឋានសុត្តវណ្ណនាយំ)] មនោ;

អនុប្បន្នេសុ កិច្ឆេសុ [កិច្ចេសុ (ពហូសុ)], អថោ ឧប្បតិតេសុ ច;

សចេ អត្ថិ អនុត្រស្តំ, តំ មេ អក្ខាហិ បុច្ឆិតោ’’តិ.

‘‘នាញ្ញត្រ ពោជ្ឈា តបសា [ពោជ្ឈង្គតបសា (សី. ស្យា. កំ. បី.)], នាញ្ញត្រិន្ទ្រិយសំវរា;

នាញ្ញត្រ សព្ពនិស្សគ្គា, សោត្ថិំ បស្សាមិ បាណិន’’ន្តិ.

‘‘ឥទមវោច…បេ… តត្ថេវន្តរធាយី’’តិ.

៨. កកុធសុត្តំ

៩៩. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាកេតេ វិហរតិ អញ្ជនវនេ មិគទាយេ. អថ ខោ កកុធោ ទេវបុត្តោ អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណោ កេវលកប្បំ អញ្ជនវនំ ឱភាសេត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ កកុធោ ទេវបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘នន្ទសិ, សមណា’’តិ? ‘‘កិំ លទ្ធា, អាវុសោ’’តិ? ‘‘តេន ហិ, សមណ, សោចសី’’តិ? ‘‘កិំ ជីយិត្ថ, អាវុសោ’’តិ? ‘‘តេន ហិ, សមណ, នេវ នន្ទសិ ន ច [នេវ (សី. ស្យា. កំ.)] សោចសី’’តិ? ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ.

‘‘កច្ចិ ត្វំ អនឃោ [អនិឃោ (សព្ពត្ថ)] ភិក្ខុ, កច្ចិ នន្ទី [នន្ទិ (សី. ស្យា. កំ.)] ន វិជ្ជតិ;

កច្ចិ តំ ឯកមាសីនំ, អរតី នាភិកីរតី’’តិ.

‘‘អនឃោ វេ អហំ យក្ខ, អថោ នន្ទី ន វិជ្ជតិ;

អថោ មំ ឯកមាសីនំ, អរតី នាភិកីរតី’’តិ.

‘‘កថំ ត្វំ អនឃោ ភិក្ខុ, កថំ នន្ទី ន វិជ្ជតិ;

កថំ តំ ឯកមាសីនំ, អរតី នាភិកីរតី’’តិ.

‘‘អឃជាតស្ស វេ នន្ទី, នន្ទីជាតស្ស វេ អឃំ;

អនន្ទី អនឃោ ភិក្ខុ, ឯវំ ជានាហិ អាវុសោ’’តិ.

‘‘ចិរស្សំ វត បស្សាមិ, ព្រាហ្មណំ បរិនិព្ពុតំ;

អនន្ទិំ អនឃំ ភិក្ខុំ, តិណ្ណំ លោកេ វិសត្តិក’’ន្តិ.

៩. ឧត្តរសុត្តំ

១០០. រាជគហនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ ឧត្តរោ ទេវបុត្តោ ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘ឧបនីយតិ ជីវិតមប្បមាយុ,

ជរូបនីតស្ស ន សន្តិ តាណា;

ឯតំ ភយំ មរណេ បេក្ខមានោ,

បុញ្ញានិ កយិរាថ សុខាវហានី’’តិ.

‘‘ឧបនីយតិ ជីវិតមប្បមាយុ,

ជរូបនីតស្ស ន សន្តិ តាណា;

ឯតំ ភយំ មរណេ បេក្ខមានោ,

លោកាមិសំ បជហេ សន្តិបេក្ខោ’’តិ.

១០. អនាថបិណ្ឌិកសុត្តំ

១០១. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ អនាថបិណ្ឌិកោ ទេវបុត្តោ ភគវតោ សន្តិកេ ឥមា គាថាយោ អភាសិ –

‘‘ឥទញ្ហិ តំ ជេតវនំ, ឥសិសង្ឃនិសេវិតំ;

អាវុត្ថំ ធម្មរាជេន, បីតិសញ្ជននំ មម.

‘‘កម្មំ វិជ្ជា ច ធម្មោ ច, សីលំ ជីវិតមុត្តមំ;

ឯតេន មច្ចា សុជ្ឈន្តិ, ន គោត្តេន ធនេន វា.

‘‘តស្មា ហិ បណ្ឌិតោ បោសោ, សម្បស្សំ អត្ថមត្តនោ;

យោនិសោ វិចិនេ ធម្មំ, ឯវំ តត្ថ វិសុជ្ឈតិ.

‘‘សារិបុត្តោវ បញ្ញាយ, សីលេន ឧបសមេន ច;

យោបិ បារង្គតោ ភិក្ខុ, ឯតាវបរមោ សិយា’’តិ.

ឥទមវោច អនាថបិណ្ឌិកោ ទេវបុត្តោ. ឥទំ វត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា តត្ថេវន្តរធាយីតិ.

អថ ខោ ភគវា តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ឥមំ, ភិក្ខវេ, រត្តិំ អញ្ញតរោ ទេវបុត្តោ អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណោ កេវលកប្បំ ជេតវនំ ឱភាសេត្វា យេនាហំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា មំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ ទេវបុត្តោ មម សន្តិកេ ឥមា គាថាយោ អភាសិ –

‘‘ឥទញ្ហិ តំ ជេតវនំ, ឥសិសង្ឃនិសេវិតំ;

អាវុត្ថំ ធម្មរាជេន, បីតិសញ្ជននំ មម.

‘‘កម្មំ វិជ្ជា ច ធម្មោ ច, សីលំ ជីវិតមុត្តមំ;

ឯតេន មច្ចា សុជ្ឈន្តិ, ន គោត្តេន ធនេន វា.

‘‘តស្មា ហិ បណ្ឌិតោ បោសោ, សម្បស្សំ អត្ថមត្តនោ;

យោនិសោ វិចិនេ ធម្មំ, ឯវំ តត្ថ វិសុជ្ឈតិ.

‘‘សារិបុត្តោវ បញ្ញាយ, សីលេន ឧបសមេន ច;

យោបិ បារង្គតោ ភិក្ខុ, ឯតាវបរមោ សិយា’’តិ.

‘‘ឥទមវោច, ភិក្ខវេ, សោ ទេវបុត្តោ. ឥទំ វត្វា មំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា តត្ថេវន្តរធាយី’’តិ.

ឯវំ វុត្តេ, អាយស្មា អានន្ទោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សោ ហិ នូន, ភន្តេ, អនាថបិណ្ឌិកោ ទេវបុត្តោ ភវិស្សតិ. អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ អាយស្មន្តេ សារិបុត្តេ អភិប្បសន្នោ អហោសី’’តិ. ‘‘សាធុ សាធុ, អានន្ទ, យាវតកំ ខោ, អានន្ទ, តក្កាយ បត្តព្ពំ អនុប្បត្តំ តំ តយា. អនាថបិណ្ឌិកោ ហិ សោ, អានន្ទ, ទេវបុត្តោ’’តិ.

អនាថបិណ្ឌិកវគ្គោ ទុតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ចន្ទិមសោ [ចន្ទិមាសោ (បី. ក.)] ច វេណ្ឌុ [វេណ្ហុ (សី. ក.)] ច, ទីឃលដ្ឋិ ច នន្ទនោ;

ចន្ទនោ វាសុទត្តោ ច, សុព្រហ្មា កកុធេន ច;

ឧត្តរោ នវមោ វុត្តោ, ទសមោ អនាថបិណ្ឌិកោតិ.