៨. សុទត្តសុត្តំ

២៤២. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ សីតវនេ. តេន ខោ បន សមយេន អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ រាជគហំ អនុប្បត្តោ ហោតិ កេនចិទេវ ករណីយេន. អស្សោសិ ខោ អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ – ‘‘ពុទ្ធោ កិរ លោកេ ឧប្បន្នោ’’តិ. តាវទេវ ច បន ភគវន្តំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិតុកាមោ ហោតិ. អថស្ស អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘អកាលោ ខោ អជ្ជ ភគវន្តំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិតុំ. ស្វេ ទានាហំ កាលេន ភគវន្តំ ទស្សនាយ គមិស្សាមី’’តិ ពុទ្ធគតាយ សតិយា និបជ្ជិ. រត្តិយា សុទំ តិក្ខត្តុំ វុដ្ឋាសិ បភាតន្តិ មញ្ញមានោ. អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ យេន សិវថិកទ្វារំ [សីវថិកទ្វារំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] តេនុបសង្កមិ. អមនុស្សា ទ្វារំ វិវរិំសុ. អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិស្ស នគរម្ហា និក្ខមន្តស្ស អាលោកោ អន្តរធាយិ, អន្ធការោ បាតុរហោសិ, ភយំ ឆម្ភិតត្តំ លោមហំសោ ឧទបាទិ, តតោវ បុន និវត្តិតុកាមោ អហោសិ. អថ ខោ សិវកោ [សីវកោ (សី. បី.)] យក្ខោ អន្តរហិតោ សទ្ទមនុស្សាវេសិ –

‘‘សតំ ហត្ថី សតំ អស្សា, សតំ អស្សតរីរថា;

សតំ កញ្ញាសហស្សានិ, អាមុក្កមណិកុណ្ឌលា;

ឯកស្ស បទវីតិហារស្ស, កលំ នាគ្ឃន្តិ សោឡសិំ.

‘‘អភិក្កម គហបតិ, អភិក្កម គហបតិ;

អភិក្កមនំ តេ សេយ្យោ, នោ បដិក្កមន’’ន្តិ.

អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិស្ស អន្ធការោ អន្តរធាយិ, អាលោកោ បាតុរហោសិ, យំ អហោសិ ភយំ ឆម្ភិតត្តំ លោមហំសោ, សោ បដិប្បស្សម្ភិ. ទុតិយម្បិ ខោ អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិស្ស អាលោកោ អន្តរធាយិ, អន្ធការោ បាតុរហោសិ, ភយំ ឆម្ភិតត្តំ លោមហំសោ ឧទបាទិ, តតោវ បុន និវត្តិតុកាមោ អហោសិ. ទុតិយម្បិ ខោ សិវកោ យក្ខោ អន្តរហិតោ សទ្ទមនុស្សាវេសិ –

‘‘សតំ ហត្ថី សតំ អស្សា…បេ…

កលំ នាគ្ឃន្តិ សោឡសិំ.

‘‘អភិក្កម គហបតិ, អភិក្កម គហបតិ;

អភិក្កមនំ តេ សេយ្យោ, នោ បដិក្កមន’’ន្តិ.

អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិស្ស អន្ធការោ អន្តរធាយិ, អាលោកោ បាតុរហោសិ, យំ អហោសិ ភយំ ឆម្ភិតត្តំ លោមហំសោ, សោ បដិប្បស្សម្ភិ. តតិយម្បិ ខោ អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិស្ស អាលោកោ អន្តរធាយិ, អន្ធការោ បាតុរហោសិ, ភយំ ឆម្ភិតត្តំ លោមហំសោ ឧទបាទិ, តតោវ បុន និវត្តិតុកាមោ អហោសិ. តតិយម្បិ ខោ សិវកោ យក្ខោ អន្តរហិតោ សទ្ទមនុស្សាវេសិ –

‘‘សតំ ហត្ថី សតំ អស្សា…បេ…

កលំ នាគ្ឃន្តិ សោឡសិំ.

‘‘អភិក្កម គហបតិ, អភិក្កម គហបតិ;

អភិក្កមនំ តេ សេយ្យោ, នោ បដិក្កមន’’ន្តិ.

អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកស្ស គហបតិស្ស អន្ធការោ អន្តរធាយិ, អាលោកោ បាតុរហោសិ, យំ អហោសិ ភយំ ឆម្ភិតត្តំ លោមហំសោ, សោ បដិប្បស្សម្ភិ. អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ យេន សីតវនំ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ.

តេន ខោ បន សមយេន ភគវា រត្តិយា បច្ចូសសមយំ បច្ចុដ្ឋាយ អព្ភោកាសេ ចង្កមតិ. អទ្ទសា ខោ ភគវា អនាថបិណ្ឌិកំ គហបតិំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ. ទិស្វាន ចង្កមា ឱរោហិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. និសជ្ជ ខោ ភគវា អនាថបិណ្ឌិកំ គហបតិំ ឯតទវោច – ‘‘ឯហិ សុទត្តា’’តិ. អថ ខោ អនាថបិណ្ឌិកោ គហបតិ, នាមេន មំ ភគវា អាលបតីតិ, ហដ្ឋោ ឧទគ្គោ តត្ថេវ ភគវតោ បាទេសុ សិរសា និបតិត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កច្ចិ, ភន្តេ, ភគវា សុខមសយិត្ថា’’តិ?

‘‘សព្ពទា វេ សុខំ សេតិ, ព្រាហ្មណោ បរិនិព្ពុតោ;

យោ ន លិម្បតិ កាមេសុ, សីតិភូតោ និរូបធិ.

‘‘សព្ពា អាសត្តិយោ ឆេត្វា, វិនេយ្យ ហទយេ ទរំ;

ឧបសន្តោ សុខំ សេតិ, សន្តិំ បប្បុយ្យ ចេតសា’’តិ [ចេតសោតិ (សី.)].