៨. ឆេត្វាវគ្គោ

១. ឆេត្វាសុត្តំ

៧១. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘កិំសុ ឆេត្វា [ឈត្វា (សី.), ឃត្វា (ស្យា. កំ.) ឯវមុបរិបិ] សុខំ សេតិ, កិំសុ ឆេត្វា ន សោចតិ;

កិស្សស្សុ ឯកធម្មស្ស, វធំ រោចេសិ គោតមា’’តិ.

‘‘កោធំ ឆេត្វា សុខំ សេតិ, កោធំ ឆេត្វា ន សោចតិ;

កោធស្ស វិសមូលស្ស, មធុរគ្គស្ស ទេវតេ;

វធំ អរិយា បសំសន្តិ, តញ្ហិ ឆេត្វា ន សោចតី’’តិ.

២. រថសុត្តំ

៧២. ‘‘កិំសុ រថស្ស បញ្ញាណំ, កិំសុ បញ្ញាណមគ្គិនោ;

កិំសុ រដ្ឋស្ស បញ្ញាណំ, កិំសុ បញ្ញាណមិត្ថិយា’’តិ.

‘‘ធជោ រថស្ស បញ្ញាណំ, ធូមោ បញ្ញាណមគ្គិនោ;

រាជា រដ្ឋស្ស បញ្ញាណំ, ភត្តា បញ្ញាណមិត្ថិយា’’តិ.

៣. វិត្តសុត្តំ

៧៣. ‘‘កិំសូធ វិត្តំ បុរិសស្ស សេដ្ឋំ, កិំសុ សុចិណ្ណោ សុខមាវហតិ;

កិំសុ ហវេ សាទុតរំ [សាធុតរំ (ក.)] រសានំ, កថំជីវិំ [កិំសុជីវិំ (ក.)] ជីវិតមាហុ សេដ្ឋ’’ន្តិ.

‘‘សទ្ធីធ វិត្តំ បុរិសស្ស សេដ្ឋំ, ធម្មោ សុចិណ្ណោ សុខមាវហតិ;

សច្ចំ ហវេ សាទុតរំ រសានំ, បញ្ញាជីវិំ ជីវិតមាហុ សេដ្ឋ’’ន្តិ.

៤. វុដ្ឋិសុត្តំ

៧៤. ‘‘កិំសុ ឧប្បតតំ សេដ្ឋំ, កិំសុ និបតតំ វរំ;

កិំសុ បវជមានានំ, កិំសុ បវទតំ វរ’’ន្តិ.

‘‘ពីជំ ឧប្បតតំ សេដ្ឋំ, វុដ្ឋិ និបតតំ វរា;

គាវោ បវជមានានំ, បុត្តោ បវទតំ វរោតិ.

‘‘វិជ្ជា ឧប្បតតំ សេដ្ឋា, អវិជ្ជា និបតតំ វរា;

សង្ឃោ បវជមានានំ, ពុទ្ធោ បវទតំ វរោ’’តិ.

៥. ភីតាសុត្តំ

៧៥. ‘‘កិំសូធ ភីតា ជនតា អនេកា,

មគ្គោ ចនេកាយតនប្បវុត្តោ;

បុច្ឆាមិ តំ គោតម ភូរិបញ្ញ,

កិស្មិំ ឋិតោ បរលោកំ ន ភាយេ’’តិ.

‘‘វាចំ មនញ្ច បណិធាយ សម្មា,

កាយេន បាបានិ អកុព្ពមានោ;

ពវ្ហន្នបានំ ឃរមាវសន្តោ,

សទ្ធោ មុទូ សំវិភាគី វទញ្ញូ;

ឯតេសុ ធម្មេសុ ឋិតោ ចតូសុ,

ធម្មេ ឋិតោ បរលោកំ ន ភាយេ’’តិ.

៦. នជីរតិសុត្តំ

៧៦. ‘‘កិំ ជីរតិ កិំ ន ជីរតិ, កិំសុ ឧប្បថោតិ វុច្ចតិ;

កិំសុ ធម្មានំ បរិបន្ថោ, កិំសុ រត្តិន្ទិវក្ខយោ;

កិំ មលំ ព្រហ្មចរិយស្ស, កិំ សិនានមនោទកំ.

‘‘កតិ លោកស្មិំ ឆិទ្ទានិ, យត្ថ វិត្តំ [ចិត្តំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ន តិដ្ឋតិ;

ភគវន្តំ បុដ្ឋុមាគម្ម, កថំ ជានេមុ តំ មយ’’ន្តិ.

‘‘រូបំ ជីរតិ មច្ចានំ, នាមគោត្តំ ន ជីរតិ;

រាគោ ឧប្បថោតិ វុច្ចតិ.

‘‘លោភោ ធម្មានំ បរិបន្ថោ, វយោ រត្តិន្ទិវក្ខយោ;

ឥត្ថី មលំ ព្រហ្មចរិយស្ស, ឯត្ថាយំ សជ្ជតេ បជា;

តបោ ច ព្រហ្មចរិយញ្ច, តំ សិនានមនោទកំ.

‘‘ឆ លោកស្មិំ ឆិទ្ទានិ, យត្ថ វិត្តំ ន តិដ្ឋតិ;

អាលស្យញ្ច [អាលស្សញ្ច (សី. បី.)] បមាទោ ច, អនុដ្ឋានំ អសំយមោ;

និទ្ទា តន្ទី [តន្ទិ (សី.)] ច តេ ឆិទ្ទេ, សព្ពសោ តំ វិវជ្ជយេ’’តិ.

៧. ឥស្សរិយសុត្តំ

៧៧. ‘‘កិំសុ ឥស្សរិយំ លោកេ, កិំសុ ភណ្ឌានមុត្តមំ;

កិំសុ សត្ថមលំ លោកេ, កិំសុ លោកស្មិមព្ពុទំ.

‘‘កិំសុ ហរន្តំ វារេន្តិ, ហរន្តោ បន កោ បិយោ;

កិំសុ បុនប្បុនាយន្តំ, អភិនន្ទន្តិ បណ្ឌិតា’’តិ.

‘‘វសោ ឥស្សរិយំ លោកេ, ឥត្ថី ភណ្ឌានមុត្តមំ;

កោធោ សត្ថមលំ លោកេ, ចោរា លោកស្មិមព្ពុទា.

‘‘ចោរំ ហរន្តំ វារេន្តិ, ហរន្តោ សមណោ បិយោ;

សមណំ បុនប្បុនាយន្តំ, អភិនន្ទន្តិ បណ្ឌិតា’’តិ.

៨. កាមសុត្តំ

៧៨. ‘‘កិមត្ថកាមោ ន ទទេ, កិំ មច្ចោ ន បរិច្ចជេ;

កិំសុ មុញ្ចេយ្យ កល្យាណំ, បាបិកំ ន ច មោចយេ’’តិ.

‘‘អត្តានំ ន ទទេ បោសោ, អត្តានំ ន បរិច្ចជេ;

វាចំ មុញ្ចេយ្យ កល្យាណំ, បាបិកញ្ច ន មោចយេ’’តិ.

៩. បាថេយ្យសុត្តំ

៧៩. ‘‘កិំសុ ពន្ធតិ បាថេយ្យំ, កិំសុ ភោគានមាសយោ;

កិំសុ នរំ បរិកស្សតិ, កិំសុ លោកស្មិ ទុជ្ជហំ;

កិស្មិំ ពទ្ធា បុថូ សត្តា, បាសេន សកុណី យថា’’តិ.

‘‘សទ្ធា ពន្ធតិ បាថេយ្យំ, សិរី ភោគានមាសយោ;

ឥច្ឆា នរំ បរិកស្សតិ, ឥច្ឆា លោកស្មិ ទុជ្ជហា;

ឥច្ឆាពទ្ធា បុថូ សត្តា, បាសេន សកុណី យថា’’តិ.

១០. បជ្ជោតសុត្តំ

៨០. ‘‘កិំសុ លោកស្មិ បជ្ជោតោ, កិំសុ លោកស្មិ ជាគរោ;

កិំសុ កម្មេ សជីវានំ, កិមស្ស ឥរិយាបថោ.

‘‘កិំសុ អលសំ អនលសញ្ច [កិំ អាលស្យានាលស្យញ្ច (ក.)], មាតា បុត្តំវ បោសតិ;

កិំ ភូតា ឧបជីវន្តិ, យេ បាណា បថវិស្សិតា’’តិ.

‘‘បញ្ញា លោកស្មិ បជ្ជោតោ, សតិ លោកស្មិ ជាគរោ;

គាវោ កម្មេ សជីវានំ, សីតស្ស ឥរិយាបថោ.

‘‘វុដ្ឋិ អលសំ អនលសញ្ច, មាតា បុត្តំវ បោសតិ;

វុដ្ឋិំ ភូតា ឧបជីវន្តិ, យេ បាណា បថវិស្សិតា’’តិ.

១១. អរណសុត្តំ

៨១. ‘‘កេសូធ អរណា លោកេ, កេសំ វុសិតំ ន នស្សតិ;

កេធ ឥច្ឆំ បរិជានន្តិ, កេសំ ភោជិស្សិយំ សទា.

‘‘កិំសុ មាតា បិតា ភាតា, វន្ទន្តិ នំ បតិដ្ឋិតំ;

កិំសុ ឥធ ជាតិហីនំ, អភិវាទេន្តិ ខត្តិយា’’តិ.

‘‘សមណីធ អរណា លោកេ, សមណានំ វុសិតំ ន នស្សតិ;

សមណា ឥច្ឆំ បរិជានន្តិ, សមណានំ ភោជិស្សិយំ សទា.

‘‘សមណំ មាតា បិតា ភាតា, វន្ទន្តិ នំ បតិដ្ឋិតំ;

សមណីធ ជាតិហីនំ, អភិវាទេន្តិ ខត្តិយា’’តិ.

ឆេត្វាវគ្គោ អដ្ឋមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ឆេត្វា រថញ្ច ចិត្តញ្ច, វុដ្ឋិ ភីតា នជីរតិ;

ឥស្សរំ កាមំ បាថេយ្យំ, បជ្ជោតោ អរណេន ចាតិ.

ទេវតាសំយុត្តំ សមត្តំ.