៦. ឯសុការីសុត្តំ

៤៣៦. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. អថ ខោ ឯសុការី ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ ឯសុការី ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ព្រាហ្មណា, ភោ គោតម, ចតស្សោ បារិចរិយា បញ្ញបេន្តិ – ព្រាហ្មណស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ, ខត្តិយស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ, វេស្សស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ, សុទ្ទស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ព្រាហ្មណស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ – ‘ព្រាហ្មណោ វា ព្រាហ្មណំ បរិចរេយ្យ, ខត្តិយោ វា ព្រាហ្មណំ បរិចរេយ្យ, វេស្សោ វា ព្រាហ្មណំ បរិចរេយ្យ, សុទ្ទោ វា ព្រាហ្មណំ បរិចរេយ្យា’តិ. ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ព្រាហ្មណស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ខត្តិយស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ – ‘ខត្តិយោ វា ខត្តិយំ បរិចរេយ្យ, វេស្សោ វា ខត្តិយំ បរិចរេយ្យ, សុទ្ទោ វា ខត្តិយំ បរិចរេយ្យា’តិ. ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ខត្តិយស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា វេស្សស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ – ‘វេស្សោ វា វេស្សំ បរិចរេយ្យ, សុទ្ទោ វា វេស្សំ បរិចរេយ្យា’តិ. ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា វេស្សស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា សុទ្ទស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ – ‘សុទ្ទោវ សុទ្ទំ បរិចរេយ្យ. កោ បនញ្ញោ សុទ្ទំ បរិចរិស្សតី’តិ? ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា សុទ្ទស្ស បារិចរិយំ បញ្ញបេន្តិ. ព្រាហ្មណា, ភោ គោតម, ឥមា ចតស្សោ បារិចរិយា បញ្ញបេន្តិ. ឥធ ភវំ គោតមោ កិមាហា’’តិ?

៤៣៧. ‘‘កិំ បន, ព្រាហ្មណ, សព្ពោ លោកោ ព្រាហ្មណានំ ឯតទព្ភនុជានាតិ – ‘ឥមា ចតស្សោ បារិចរិយា បញ្ញបេន្តូ’’’តិ [បញ្ញបេន្តីតិ (សី. ក.)]? ‘‘នោ ហិទំ, ភោ គោតម’’. ‘‘សេយ្យថាបិ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ ទលិទ្ទោ [ទឡិទ្ទោ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] អស្សកោ អនាឡ្ហិយោ. តស្ស អកាមស្ស ពិលំ ឱលគ្គេយ្យុំ – ‘ឥទំ តេ, អម្ភោ បុរិស, មំសំ ខាទិតព្ពំ, មូលញ្ច អនុប្បទាតព្ព’ន្តិ. ឯវមេវ ខោ, ព្រាហ្មណ, ព្រាហ្មណា អប្បដិញ្ញាយ តេសំ សមណព្រាហ្មណានំ, អថ ច បនិមា ចតស្សោ បារិចរិយា បញ្ញបេន្តិ. នាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘សព្ពំ បរិចរិតព្ព’ន្តិ វទាមិ; នាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘សព្ពំ ន បរិចរិតព្ព’ន្តិ វទាមិ. យំ ហិស្ស, ព្រាហ្មណ, បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ បាបិយោ អស្ស ន សេយ្យោ, នាហំ តំ ‘បរិចរិតព្ព’ន្តិ វទាមិ; យញ្ច ខ្វាស្ស, ព្រាហ្មណ, បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ សេយ្យោ អស្ស ន បាបិយោ តមហំ ‘បរិចរិតព្ព’ន្តិ វទាមិ. ខត្តិយំ ចេបិ, ព្រាហ្មណ, ឯវំ បុច្ឆេយ្យុំ – ‘យំ វា តេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ បាបិយោ អស្ស ន សេយ្យោ, យំ វា តេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ សេយ្យោ អស្ស ន បាបិយោ; កមេត្ថ បរិចរេយ្យាសី’តិ, ខត្តិយោបិ ហិ, ព្រាហ្មណ, សម្មា ព្យាករមានោ ឯវំ ព្យាករេយ្យ – ‘យញ្ហិ មេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ បាបិយោ អស្ស ន សេយ្យោ, នាហំ តំ បរិចរេយ្យំ; យញ្ច ខោ មេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ សេយ្យោ អស្ស ន បាបិយោ តមហំ បរិចរេយ្យ’ន្តិ. ព្រាហ្មណំ ចេបិ, ព្រាហ្មណ…បេ… វេស្សំ ចេបិ, ព្រាហ្មណ…បេ… សុទ្ទំ ចេបិ, ព្រាហ្មណ, ឯវំ បុច្ឆេយ្យុំ – ‘យំ វា តេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ បាបិយោ អស្ស ន សេយ្យោ, យំ វា តេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ សេយ្យោ អស្ស ន បាបិយោ; កមេត្ថ បរិចរេយ្យាសី’តិ, សុទ្ទោបិ ហិ, ព្រាហ្មណ, សម្មា ព្យាករមានោ ឯវំ ព្យាករេយ្យ – ‘យញ្ហិ មេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ បាបិយោ អស្ស ន សេយ្យោ, នាហំ តំ បរិចរេយ្យំ; យញ្ច ខោ មេ បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ សេយ្យោ អស្ស ន បាបិយោ តមហំ បរិចរេយ្យ’ន្តិ. នាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘ឧច្ចាកុលីនតា សេយ្យំសោ’តិ វទាមិ, ន បនាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘ឧច្ចាកុលីនតា បាបិយំសោ’តិ វទាមិ; នាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘ឧឡារវណ្ណតា សេយ្យំសោ’តិ វទាមិ, ន បនាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘ឧឡារវណ្ណតា បាបិយំសោ’តិ វទាមិ; នាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘ឧឡារភោគតា សេយ្យំសោ’តិ វទាមិ, ន បនាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘ឧឡារភោគតា បាបិយំសោ’តិ វទាមិ.

៤៣៨. ‘‘ឧច្ចាកុលីនោបិ ហិ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ បាណាតិបាតី ហោតិ, អទិន្នាទាយី ហោតិ, កាមេសុមិច្ឆាចារី ហោតិ, មុសាវាទី ហោតិ, បិសុណាវាចោ ហោតិ, ផរុសាវាចោ ហោតិ, សម្ផប្បលាបី ហោតិ, អភិជ្ឈាលុ ហោតិ, ព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ, មិច្ឆាទិដ្ឋិ ហោតិ. តស្មា ‘ន ឧច្ចាកុលីនតា សេយ្យំសោ’តិ វទាមិ. ឧច្ចាកុលីនោបិ ហិ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ ហោតិ, មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ, បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ, អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ, អព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ. តស្មា ‘ន ឧច្ចាកុលីនតា បាបិយំសោ’តិ វទាមិ.

៤៣៩. ‘‘ឧឡារវណ្ណោបិ ហិ, ព្រាហ្មណ…បេ… ឧឡារភោគោបិ ហិ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ បាណាតិបាតី ហោតិ…បេ… មិច្ឆាទិដ្ឋិ ហោតិ. តស្មា ‘ន ឧឡារភោគតា សេយ្យំសោ’តិ វទាមិ. ឧឡារភោគោបិ ហិ, ព្រាហ្មណ, ឥធេកច្ចោ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ. តស្មា ‘ន ឧឡារភោគតា បាបិយំសោ’តិ វទាមិ. នាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘សព្ពំ បរិចរិតព្ព’ន្តិ វទាមិ, ន បនាហំ, ព្រាហ្មណ, ‘សព្ពំ ន បរិចរិតព្ព’ន្តិ វទាមិ. យំ ហិស្ស, ព្រាហ្មណ, បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ សទ្ធា វឌ្ឍតិ, សីលំ វឌ្ឍតិ, សុតំ វឌ្ឍតិ, ចាគោ វឌ្ឍតិ, បញ្ញា វឌ្ឍតិ, តមហំ ‘បរិចរិតព្ព’ន្តិ (វទាមិ. យំ ហិស្ស, ព្រាហ្មណ, បរិចរតោ បារិចរិយាហេតុ ន សទ្ធា វឌ្ឍតិ, ន សីលំ វឌ្ឍតិ, ន សុតំ វឌ្ឍតិ, ន ចាគោ វឌ្ឍតិ, ន បញ្ញា វឌ្ឍតិ, នាហំ តំ ‘បរិចរិតព្ព’ន្តិ) [( ) ឯត្ថន្តរេ បាឋោ សី. ស្យា. កំ. បី. បោត្ថកេសុ នត្ថិ] វទាមី’’តិ.

៤៤០. ឯវំ វុត្តេ, ឯសុការី ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ព្រាហ្មណា, ភោ គោតម, ចត្តារិ ធនានិ បញ្ញបេន្តិ – ព្រាហ្មណស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ, ខត្តិយស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ, វេស្សស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ, សុទ្ទស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ព្រាហ្មណស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ ភិក្ខាចរិយំ; ភិក្ខាចរិយញ្ច បន ព្រាហ្មណោ សន្ធនំ អតិមញ្ញមានោ អកិច្ចការី ហោតិ គោបោវ អទិន្នំ អាទិយមានោតិ. ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ព្រាហ្មណស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ខត្តិយស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ ធនុកលាបំ; ធនុកលាបញ្ច បន ខត្តិយោ សន្ធនំ អតិមញ្ញមានោ អកិច្ចការី ហោតិ គោបោវ អទិន្នំ អាទិយមានោតិ. ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា ខត្តិយស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា វេស្សស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ កសិគោរក្ខំ; កសិគោរក្ខញ្ច បន វេស្សោ សន្ធនំ អតិមញ្ញមានោ អកិច្ចការី ហោតិ គោបោវ អទិន្នំ អាទិយមានោតិ. ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា វេស្សស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ. តត្រិទំ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា សុទ្ទស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ អសិតព្យាភង្គិំ; អសិតព្យាភង្គិញ្ច បន សុទ្ទោ សន្ធនំ អតិមញ្ញមានោ អកិច្ចការី ហោតិ គោបោវ អទិន្នំ អាទិយមានោតិ. ឥទំ ខោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណា សុទ្ទស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេន្តិ. ព្រាហ្មណា, ភោ គោតម, ឥមានិ ចត្តារិ ធនានិ បញ្ញបេន្តិ. ឥធ ភវំ គោតមោ កិមាហា’’តិ?

៤៤១. ‘‘កិំ បន, ព្រាហ្មណ, សព្ពោ លោកោ ព្រាហ្មណានំ ឯតទព្ភនុជានាតិ – ‘ឥមានិ ចត្តារិ ធនានិ បញ្ញបេន្តូ’’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, ភោ គោតម’’. ‘‘សេយ្យថាបិ, ព្រាហ្មណ, បុរិសោ ទលិទ្ទោ អស្សកោ អនាឡ្ហិយោ. តស្ស អកាមស្ស ពិលំ ឱលគ្គេយ្យុំ – ‘ឥទំ តេ, អម្ភោ បុរិស, មំសំ ខាទិតព្ពំ, មូលញ្ច អនុប្បទាតព្ព’ន្តិ. ឯវមេវ ខោ, ព្រាហ្មណ, ព្រាហ្មណា អប្បដិញ្ញាយ តេសំ សមណព្រាហ្មណានំ, អថ ច បនិមានិ ចត្តារិ ធនានិ បញ្ញបេន្តិ. អរិយំ ខោ អហំ, ព្រាហ្មណ, លោកុត្តរំ ធម្មំ បុរិសស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេមិ. បោរាណំ ខោ បនស្ស មាតាបេត្តិកំ កុលវំសំ អនុស្សរតោ យត្ថ យត្ថេវ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ តេន តេនេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ. ខត្តិយកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘ខត្តិយោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; ព្រាហ្មណកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘ព្រាហ្មណោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; វេស្សកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘វេស្សោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; សុទ្ទកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘សុទ្ទោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ. សេយ្យថាបិ, ព្រាហ្មណ, យំយទេវ បច្ចយំ បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ តេន តេនេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ. កដ្ឋញ្ចេ បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ ‘កដ្ឋគ្គិ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; សកលិកញ្ចេ បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ ‘សកលិកគ្គិ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; តិណញ្ចេ បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ ‘តិណគ្គិ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; គោមយញ្ចេ បដិច្ច អគ្គិ ជលតិ ‘គោមយគ្គិ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ. ឯវមេវ ខោ អហំ, ព្រាហ្មណ, អរិយំ លោកុត្តរំ ធម្មំ បុរិសស្ស សន្ធនំ បញ្ញបេមិ. បោរាណំ ខោ បនស្ស មាតាបេត្តិកំ កុលវំសំ អនុស្សរតោ យត្ថ យត្ថេវ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ តេន តេនេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ.

‘‘ខត្តិយកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘ខត្តិយោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; ព្រាហ្មណកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘ព្រាហ្មណោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; វេស្សកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘វេស្សោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ; សុទ្ទកុលេ ចេ អត្តភាវស្ស អភិនិព្ពត្តិ ហោតិ ‘សុទ្ទោ’ត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ.

‘‘ខត្តិយកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ, អព្រហ្មចរិយា បដិវិរតោ ហោតិ, មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ, បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ, អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ, អព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ.

‘‘ព្រាហ្មណកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ.

‘‘វេស្សកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ.

‘‘សុទ្ទកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ.

៤៤២. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, ព្រាហ្មណោវ នុ ខោ បហោតិ អស្មិំ បទេសេ អវេរំ អព្យាពជ្ឈំ មេត្តចិត្តំ ភាវេតុំ, នោ ខត្តិយោ នោ វេស្សោ នោ សុទ្ទោ’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, ភោ គោតម. ខត្តិយោបិ ហិ, ភោ គោតម, បហោតិ អស្មិំ បទេសេ អវេរំ អព្យាពជ្ឈំ មេត្តចិត្តំ ភាវេតុំ; ព្រាហ្មណោបិ ហិ, ភោ គោតម… វេស្សោបិ ហិ, ភោ គោតម… សុទ្ទោបិ ហិ, ភោ គោតម… សព្ពេបិ ហិ, ភោ គោតម, ចត្តារោ វណ្ណា បហោន្តិ អស្មិំ បទេសេ អវេរំ អព្យាពជ្ឈំ មេត្តចិត្តំ ភាវេតុ’’ន្តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ព្រាហ្មណ, ខត្តិយកុលា ចេបិ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ.

‘‘ព្រាហ្មណកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ… វេស្សកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ… សុទ្ទកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ.

៤៤៣. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, ព្រាហ្មណោវ នុ ខោ បហោតិ សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ គន្ត្វា រជោជល្លំ បវាហេតុំ, នោ ខត្តិយោ នោ វេស្សោ នោ សុទ្ទោ’’តិ? ‘‘នោ ហិទំ, ភោ គោតម. ខត្តិយោបិ ហិ, ភោ គោតម, បហោតិ សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ គន្ត្វា រជោជល្លំ បវាហេតុំ; ព្រាហ្មណោបិ ហិ, ភោ គោតម… វេស្សោបិ ហិ, ភោ គោតម … សុទ្ទោបិ ហិ, ភោ គោតម… សព្ពេបិ ហិ, ភោ គោតម, ចត្តារោ វណ្ណា បហោន្តិ សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ គន្ត្វា រជោជល្លំ បវាហេតុ’’ន្តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ព្រាហ្មណ, ខត្តិយកុលា ចេបិ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ.

៤៤៤. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, ឥធ រាជា ខត្តិយោ មុទ្ធាវសិត្តោ នានាជច្ចានំ បុរិសានំ បុរិសសតំ សន្និបាតេយ្យ – ‘អាយន្តុ ភោន្តោ យេ តត្ថ ខត្តិយកុលា ព្រាហ្មណកុលា រាជញ្ញកុលា ឧប្បន្នា សាកស្ស វា សាលស្ស វា សលឡស្ស វា ចន្ទនស្ស វា បទុមកស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិំ អភិនិព្ពត្តេន្តុ, តេជោ បាតុករោន្តុ; អាយន្តុ បន ភោន្តោ យេ តត្ថ ចណ្ឌាលកុលា នេសាទកុលា វេនកុលា រថការកុលា បុក្កុសកុលា ឧប្បន្នា សាបានទោណិយា វា សូករទោណិយា វា រជកទោណិយា វា ឯរណ្ឌកដ្ឋស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិំ អភិនិព្ពត្តេន្តុ, តេជោ បាតុករោន្តូ’’’តិ?

‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, ព្រាហ្មណ, យោ ឯវំ នុ ខោ សោ ខត្តិយកុលា ព្រាហ្មណកុលា រាជញ្ញកុលា ឧប្បន្នេហិ សាកស្ស វា សាលស្ស វា សលឡស្ស វា ចន្ទនស្ស វា បទុមកស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ តេជោ បាតុកតោ សោ ឯវ នុ ខ្វាស្ស អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច តេន ច សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុំ; យោ បន សោ ចណ្ឌាលកុលា នេសាទកុលា វេនកុលា រថការកុលា បុក្កុសកុលា ឧប្បន្នេហិ សាបានទោណិយា វា សូករទោណិយា វា រជកទោណិយា វា ឯរណ្ឌកដ្ឋស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ តេជោ បាតុកតោ ស្វាស្ស អគ្គិ ន ចេវ អច្ចិមា ន ច វណ្ណវា ន ច បភស្សរោ ន ច តេន សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុ’’ន្តិ? ‘‘នោ ហិទំ, ភោ គោតម. យោបិ ហិ សោ, ភោ គោតម, ខត្តិយកុលា ព្រាហ្មណកុលា រាជញ្ញកុលា ឧប្បន្នេហិ សាកស្ស វា សាលស្ស វា សលឡស្ស វា ចន្ទនស្ស វា បទុមកស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ តេជោ បាតុកតោ ស្វាស្ស អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច តេន ច សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុំ; យោបិ សោ ចណ្ឌាលកុលា នេសាទកុលា វេនកុលា រថការកុលា បុក្កុសកុលា ឧប្បន្នេហិ សាបានទោណិយា វា សូករទោណិយា វា រជកទោណិយា វា ឯរណ្ឌកដ្ឋស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ តេជោ បាតុកតោ ស្វាស្ស អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច តេន ច សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុំ. សព្ពោបិ ហិ, ភោ គោតម, អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច សព្ពេនបិ សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុ’’ន្តិ.

‘‘ឯវមេវ ខោ, ព្រាហ្មណ, ខត្តិយកុលា ចេបិ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ…បេ… សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសលំ. ព្រាហ្មណកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ… វេស្សកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ… សុទ្ទកុលា ចេបិ, ព្រាហ្មណ, អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិតោ ហោតិ, សោ ច តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ អាគម្ម បាណាតិបាតា បដិវិរតោ ហោតិ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ ហោតិ, អព្រហ្មចរិយា បដិវិរតោ ហោតិ, មុសាវាទា បដិវិរតោ ហោតិ, បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ ហោតិ, សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ ហោតិ, អនភិជ្ឈាលុ ហោតិ, អព្យាបន្នចិត្តោ ហោតិ, សម្មាទិដ្ឋិ ហោតិ, អារាធកោ ហោតិ ញាយំ ធម្មំ កុសល’’ន្តិ.

ឯវំ វុត្តេ, ឯសុការី ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម, អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ.

ឯសុការីសុត្តំ និដ្ឋិតំ ឆដ្ឋំ.