១៥. ចត្តាលីសនិបាតោ

១. ឥសិទាសីថេរីគាថា

៤០២. នគរម្ហិ កុសុមនាមេ, បាដលិបុត្តម្ហិ បថវិយា មណ្ឌេ;

សក្យកុលកុលីនាយោ, ទ្វេ ភិក្ខុនិយោ ហិ គុណវតិយោ.

៤០៣. ឥសិទាសី តត្ថ ឯកា, ទុតិយា ពោធីតិ សីលសម្បន្នា ច;

ឈានជ្ឈាយនរតាយោ, ពហុស្សុតាយោ ធុតកិលេសាយោ.

៤០៤. តា បិណ្ឌាយ ចរិត្វា, ភត្តត្ថំ [ភត្តត្តំ (សី.)] ករិយ ធោតបត្តាយោ;

រហិតម្ហិ សុខនិសិន្នា, ឥមា គិរា អព្ភុទីរេសុំ.

៤០៥. ‘‘បាសាទិកាសិ អយ្យេ, ឥសិទាសិ វយោបិ តេ អបរិហីនោ;

កិំ ទិស្វាន ព្យាលិកំ, អថាសិ នេក្ខម្មមនុយុត្តា’’.

៤០៦. ឯវមនុយុញ្ជិយមានា សា, រហិតេ ធម្មទេសនាកុសលា;

ឥសិទាសី វចនមព្រវិ, ‘‘សុណ ពោធិ យថាម្ហិ បព្ពជិតា.

៤០៧. ‘‘ឧជ្ជេនិយា បុរវរេ, មយ្ហំ បិតា សីលសំវុតោ សេដ្ឋិ;

តស្សម្ហិ ឯកធីតា, បិយា មនាបា ច ទយិតា ច.

៤០៨. ‘‘អថ មេ សាកេតតោ វរកា, អាគច្ឆុមុត្តមកុលីនា;

សេដ្ឋី បហូតរតនោ, តស្ស មមំ សុណ្ហមទាសិ តាតោ.

៤០៩. ‘‘សស្សុយា សស្សុរស្ស ច, សាយំ បាតំ បណាមមុបគម្ម;

សិរសា ករោមិ បាទេ, វន្ទាមិ យថាម្ហិ អនុសិដ្ឋា.

៤១០. ‘‘យា មយ្ហំ សាមិកស្ស, ភគិនិយោ ភាតុនោ បរិជនោ វា;

តមេកវរកម្បិ ទិស្វា, ឧព្ពិគ្គា អាសនំ ទេមិ.

៤១១. ‘‘អន្នេន ច បានេន ច, ខជ្ជេន ច យញ្ច តត្ថ សន្និហិតំ;

ឆាទេមិ ឧបនយាមិ ច, ទេមិ ច យំ យស្ស បតិរូបំ.

៤១២. ‘‘កាលេន ឧបដ្ឋហិត្វា [ឧដ្ឋហិត្វា (ស្យា. ក.), ឧបដ្ឋហិតុំ (?)], ឃរំ សមុបគមាមិ ឧម្មារេ;

ធោវន្តី ហត្ថបាទេ, បញ្ជលិកា សាមិកមុបេមិ.

៤១៣. ‘‘កោច្ឆំ បសាទំ អញ្ជនិញ្ច, អាទាសកញ្ច គណ្ហិត្វា;

បរិកម្មការិកា វិយ, សយមេវ បតិំ វិភូសេមិ.

៤១៤. ‘‘សយមេវ ឱទនំ សាធយាមិ, សយមេវ ភាជនំ ធោវន្តី;

មាតាវ ឯកបុត្តកំ, តថា [តទា (សី.)] ភត្តារំ បរិចរាមិ.

៤១៥. ‘‘ឯវំ មំ ភត្តិកតំ, អនុរត្តំ ការិកំ និហតមានំ;

ឧដ្ឋាយិកំ [ឧដ្ឋាហិកំ (ក.)] អនលសំ, សីលវតិំ ទុស្សតេ ភត្តា.

៤១៦. ‘‘សោ មាតរញ្ច បិតរញ្ច, ភណតិ ‘អាបុច្ឆហំ គមិស្សាមិ;

ឥសិទាសិយា ន សហ វច្ឆំ, ឯកាគារេហំ [ឯកឃរេប’ហំ (?)] សហ វត្ថុំ’.

៤១៧. ‘‘‘មា ឯវំ បុត្ត អវច, ឥសិទាសី បណ្ឌិតា បរិព្យត្តា;

ឧដ្ឋាយិកា អនលសា, កិំ តុយ្ហំ ន រោចតេ បុត្ត’.

៤១៨. ‘‘‘ន ច មេ ហិំសតិ កិញ្ចិ, ន ចហំ ឥសិទាសិយា សហ វច្ឆំ;

ទេស្សាវ មេ អលំ មេ, អបុច្ឆាហំ [អាបុច្ឆាហំ (ស្យា.), អាបុច្ឆហំ-នាបុច្ឆហំ (?)] គមិស្សាមិ’.

៤១៩. ‘‘តស្ស វចនំ សុណិត្វា, សស្សុ សសុរោ ច មំ អបុច្ឆិំសុ;

‘កិស្ស [កិំស (?)] តយា អបរទ្ធំ, ភណ វិស្សដ្ឋា យថាភូតំ’.

៤២០. ‘‘‘នបិហំ អបរជ្ឈំ កិញ្ចិ, នបិ ហិំសេមិ ន ភណាមិ ទុព្ពចនំ;

កិំ សក្កា កាតុយ្យេ, យំ មំ វិទ្ទេស្សតេ ភត្តា’.

៤២១. ‘‘តេ មំ បិតុឃរំ បដិនយិំសុ, វិមនា ទុខេន អធិភូតា;

‘បុត្តមនុរក្ខមានា, ជិតាម្ហសេ រូបិនិំ លក្ខិំ’.

៤២២. ‘‘អថ មំ អទាសិ តាតោ, អឌ្ឍស្ស ឃរម្ហិ ទុតិយកុលិកស្ស;

តតោ ឧបឌ្ឍសុង្កេន, យេន មំ វិន្ទថ សេដ្ឋិ.

៤២៣. ‘‘តស្សបិ ឃរម្ហិ មាសំ, អវសិំ អថ សោបិ មំ បដិច្ឆរយិ [បដិច្ឆសិ (សី. ក.), បដិច្ឆតិ (ស្យា.), បដិច្ឆរតិ (ក.)];

ទាសីវ ឧបដ្ឋហន្តិំ, អទូសិកំ សីលសម្បន្នំ.

៤២៤. ‘‘ភិក្ខាយ ច វិចរន្តំ, ទមកំ ទន្តំ មេ បិតា ភណតិ;

‘ហោហិសិ [សោហិសិ (សព្ពត្ថ)] មេ ជាមាតា, និក្ខិប បោដ្ឋិញ្ច [បោន្តិំ (សី. ស្យា.)] ឃដិកញ្ច’.

៤២៥. ‘‘សោបិ វសិត្វា បក្ខំ [បក្កមថ (សី.)], អថ តាតំ ភណតិ ‘ទេហិ មេ បោដ្ឋិំ;

ឃដិកញ្ច មល្លកញ្ច, បុនបិ ភិក្ខំ ចរិស្សាមិ’.

៤២៦. ‘‘អថ នំ ភណតី តាតោ, អម្មា សព្ពោ ច មេ ញាតិគណវគ្គោ;

‘កិំ តេ ន កីរតិ ឥធ, ភណ ខិប្បំ តំ តេ ករិហិ’តិ.

៤២៧. ‘‘ឯវំ ភណិតោ ភណតិ, ‘យទិ មេ អត្តា សក្កោតិ អលំ មយ្ហំ;

ឥសិទាសិយា ន សហ វច្ឆំ, ឯកឃរេហំ សហ វត្ថុំ’.

៤២៨. ‘‘វិស្សជ្ជិតោ គតោ សោ, អហម្បិ ឯកាកិនី វិចិន្តេមិ;

‘អាបុច្ឆិតូន គច្ឆំ, មរិតុយេ [មរិតាយេ (សី.), មរិតុំ (ស្យា.)] វា បព្ពជិស្សំ វា’.

៤២៩. ‘‘អថ អយ្យា ជិនទត្តា, អាគច្ឆី គោចរាយ ចរមានា;

តាតកុលំ វិនយធរី, ពហុស្សុតា សីលសម្បន្នា.

៤៣០. ‘‘តំ ទិស្វាន អម្ហាកំ, ឧដ្ឋាយាសនំ តស្សា បញ្ញាបយិំ;

និសិន្នាយ ច បាទេ, វន្ទិត្វា ភោជនមទាសិំ.

៤៣១. ‘‘អន្នេន ច បានេន ច, ខជ្ជេន ច យញ្ច តត្ថ សន្និហិតំ;

សន្តប្បយិត្វា អវចំ, ‘អយ្យេ ឥច្ឆាមិ បព្ពជិតុំ’.

៤៣២. ‘‘អថ មំ ភណតី តាតោ, ‘ឥធេវ បុត្តក [បុត្តិកេ (ស្យា. ក.)] ចរាហិ ត្វំ ធម្មំ;

អន្នេន ច បានេន ច, តប្បយ សមណេ ទ្វិជាតី ច’.

៤៣៣. ‘‘អថហំ ភណាមិ តាតំ, រោទន្តី អញ្ជលិំ បណាមេត្វា;

‘បាបញ្ហិ មយា បកតំ, កម្មំ តំ និជ្ជរេស្សាមិ’.

៤៣៤. ‘‘អថ មំ ភណតី តាតោ, ‘បាបុណ ពោធិញ្ច អគ្គធម្មញ្ច;

និព្ពានញ្ច លភស្សុ, យំ សច្ឆិករី ទ្វិបទសេដ្ឋោ’.

៤៣៥. ‘‘មាតាបិតូ អភិវាទយិត្វា, សព្ពញ្ច ញាតិគណវគ្គំ;

សត្តាហំ បព្ពជិតា, តិស្សោ វិជ្ជា អផស្សយិំ.

៤៣៦. ‘‘ជានាមិ អត្តនោ សត្ត, ជាតិយោ យស្សយំ ផលវិបាកោ;

តំ តវ អាចិក្ខិស្សំ, តំ ឯកមនា និសាមេហិ.

៤៣៧. ‘‘នគរម្ហិ ឯរកច្ឆេ [ឯរកកច្ឆេ (ស្យា. ក.)], សុវណ្ណការោ អហំ បហូតធនោ;

យោព្ពនមទេន មត្តោ សោ, បរទារំ អសេវិហំ.

៤៣៨. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, និរយម្ហិ អបច្ចិសំ ចិរំ;

បក្កោ តតោ ច ឧដ្ឋហិត្វា, មក្កដិយា កុច្ឆិមោក្កមិំ.

៤៣៩. ‘‘សត្តាហជាតកំ មំ, មហាកបិ យូថបោ និល្លច្ឆេសិ;

តស្សេតំ កម្មផលំ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤០. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, កាលំ ករិត្វា សិន្ធវារញ្ញេ;

កាណាយ ច ខញ្ជាយ ច, ឯឡកិយា កុច្ឆិមោក្កមិំ.

៤៤១. ‘‘ទ្វាទស វស្សានិ អហំ, និល្លច្ឆិតោ ទារកេ បរិវហិត្វា;

កិមិនាវដ្ដោ អកល្លោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤២. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, គោវាណិជកស្ស គាវិយា ជាតោ;

វច្ឆោ លាខាតម្ពោ, និល្លច្ឆិតោ ទ្វាទសេ មាសេ.

៤៤៣. ‘‘វោឍូន [តេ បុន (ស្យា. ក.), វោធុន (ក. អដ្ឋ.)] នង្គលមហំ, សកដញ្ច ធារយាមិ;

អន្ធោវដ្ដោ អកល្លោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤៤. ‘‘សោហំ តតោ ចវិត្វា, វីថិយា ទាសិយា ឃរេ ជាតោ;

នេវ មហិលា ន បុរិសោ, យថាបិ គន្ត្វាន បរទារំ.

៤៤៥. ‘‘តិំសតិវស្សម្ហិ មតោ, សាកដិកកុលម្ហិ ទារិកា ជាតា;

កបណម្ហិ អប្បភោគេ, ធនិក [អណិក (អដ្ឋ.), តំសំវណ្ណនាយម្បិ អត្ថយុត្តិ គវេសិតព្ពា] បុរិសបាតពហុលម្ហិ.

៤៤៦. ‘‘តំ មំ តតោ សត្ថវាហោ, ឧស្សន្នាយ វិបុលាយ វឌ្ឍិយា;

ឱកឌ្ឍតិ វិលបន្តិំ, អច្ឆិន្ទិត្វា កុលឃរស្មា.

៤៤៧. ‘‘អថ សោឡសមេ វស្សេ, ទិស្វា មំ បត្តយោព្ពនំ កញ្ញំ;

ឱរុន្ធតស្ស បុត្តោ, គិរិទាសោ នាម នាមេន.

៤៤៨. ‘‘តស្សបិ អញ្ញា ភរិយា, សីលវតី គុណវតី យសវតី ច;

អនុរត្តា [អនុវត្តា (ក.)] ភត្តារំ, តស្សាហំ [តស្ស តំ (?)] វិទ្ទេសនមកាសិំ.

៤៤៩. ‘‘តស្សេតំ កម្មផលំ, យំ មំ អបកីរិតូន គច្ឆន្តិ;

ទាសីវ ឧបដ្ឋហន្តិំ, តស្សបិ អន្តោ កតោ មយា’’តិ.

… ឥសិទាសី ថេរី….

ចត្តាលីសនិបាតោ និដ្ឋិតោ.