៥. បញ្ចកនិបាតោ

១. រាជទត្តត្ថេរគាថា

៣១៥. ‘‘ភិក្ខុ សិវថិកំ [សីវថិកំ (សី. ស្យា. បី.)] គន្ត្វា, អទ្ទស ឥត្ថិមុជ្ឈិតំ;

អបវិទ្ធំ សុសានស្មិំ, ខជ្ជន្តិំ កិមិហី ផុដំ.

៣១៦. ‘‘យញ្ហិ ឯកេ ជិគុច្ឆន្តិ, មតំ ទិស្វាន បាបកំ;

កាមរាគោ បាតុរហុ, អន្ធោវ សវតី [វសតី (សី.)] អហុំ.

៣១៧. ‘‘ឱរំ ឱទនបាកម្ហា, តម្ហា ឋានា អបក្កមិំ;

សតិមា សម្បជានោហំ, ឯកមន្តំ ឧបាវិសិំ.

៣១៨. ‘‘តតោ មេ មនសីការោ, យោនិសោ ឧទបជ្ជថ;

អាទីនវោ បាតុរហុ, និព្ពិទា សមតិដ្ឋថ.

៣១៩. ‘‘តតោ ចិត្តំ វិមុច្ចិ មេ, បស្ស ធម្មសុធម្មតំ;

តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

… រាជទត្តោ ថេរោ….

២. សុភូតត្ថេរគាថា

៣២០. ‘‘អយោគេ យុញ្ជមត្តានំ, បុរិសោ កិច្ចមិច្ឆកោ [កិច្ចមិច្ឆតោ (សី.), កិច្ចមិច្ឆយំ (កត្ថចិ)];

ចរំ ចេ នាធិគច្ឆេយ្យ, ‘តំ មេ ទុព្ភគលក្ខណំ’.

៣២១. ‘‘អព្ពូឡ្ហំ អឃគតំ វិជិតំ, ឯកញ្ចេ ឱស្សជេយ្យ កលីវ សិយា;

សព្ពានិបិ ចេ ឱស្សជេយ្យ អន្ធោវ សិយា, សមវិសមស្ស អទស្សនតោ.

៣២២. ‘‘យញ្ហិ កយិរា តញ្ហិ វទេ, យំ ន កយិរា ន តំ វទេ;

អករោន្តំ ភាសមានំ, បរិជានន្តិ បណ្ឌិតា.

៣២៣. [ធ. ប. ៥១ ធម្មបទេបិ] ‘‘យថាបិ រុចិរំ បុប្ផំ, វណ្ណវន្តំ អគន្ធកំ;

ឯវំ សុភាសិតា វាចា, អផលា ហោតិ អកុព្ពតោ.

៣២៤. [ធ. ប. ៥២] ‘‘យថាបិ រុចិរំ បុប្ផំ, វណ្ណវន្តំ សុគន្ធកំ [សគន្ធកំ (សី. ស្យា. បី.)];

ឯវំ សុភាសិតា វាចា, សផលា ហោតិ កុព្ពតោ’’តិ [សកុព្ពតោ (សី. បី.), សុកុព្ពតោ (ស្យា.)].

… សុភូតោ ថេរោ….

៣. គិរិមានន្ទត្ថេរគាថា

៣២៥. ‘‘វស្សតិ ទេវោ យថា សុគីតំ, ឆន្នា មេ កុដិកា សុខា និវាតា;

តស្សំ វិហរាមិ វូបសន្តោ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ.

៣២៦. ‘‘វស្សតិ ទេវោ យថា សុគីតំ, ឆន្នា មេ កុដិកា សុខា និវាតា;

តស្សំ វិហរាមិ សន្តចិត្តោ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ.

៣២៧. ‘‘វស្សតិ ទេវោ…បេ… តស្សំ វិហរាមិ វីតរាគោ…បេ….

៣២៨. ‘‘វស្សតិ ទេវោ…បេ… តស្សំ វិហរាមិ វីតទោសោ…បេ….

៣២៩. ‘‘វស្សតិ ទេវោ…បេ… តស្សំ វិហរាមិ វីតមោហោ;

អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវា’’តិ.

… គិរិមានន្ទោ ថេរោ….

៤. សុមនត្ថេរគាថា

៣៣០. ‘‘យំ បត្ថយានោ ធម្មេសុ, ឧបជ្ឈាយោ អនុគ្គហិ;

អមតំ អភិកង្ខន្តំ, កតំ កត្តព្ពកំ មយា.

៣៣១. ‘‘អនុប្បត្តោ សច្ឆិកតោ, សយំ ធម្មោ អនីតិហោ;

វិសុទ្ធិញាណោ និក្កង្ខោ, ព្យាករោមិ តវន្តិកេ.

៣៣២. ‘‘បុព្ពេនិវាសំ ជានាមិ, ទិព្ពចក្ខុ វិសោធិតំ;

សទត្ថោ មេ អនុប្បត្តោ, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

៣៣៣. ‘‘អប្បមត្តស្ស មេ សិក្ខា, សុស្សុតា តវ សាសនេ;

សព្ពេ មេ អាសវា ខីណា, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ.

៣៣៤. ‘‘អនុសាសិ មំ អរិយវតា, អនុកម្បិ អនុគ្គហិ;

អមោឃោ តុយ្ហមោវាទោ, អន្តេវាសិម្ហិ សិក្ខិតោ’’តិ.

… សុមនោ ថេរោ….

៥. វឌ្ឍត្ថេរគាថា

៣៣៥. ‘‘សាធូ ហិ កិរ មេ មាតា, បតោទំ ឧបទំសយិ;

យស្សាហំ វចនំ សុត្វា, អនុសិដ្ឋោ ជនេត្តិយា;

អារទ្ធវីរិយោ បហិតត្តោ, បត្តោ សម្ពោធិមុត្តមំ.

៣៣៦. ‘‘អរហា ទក្ខិណេយ្យោម្ហិ, តេវិជ្ជោ អមតទ្ទសោ;

ជេត្វា នមុចិនោ សេនំ, វិហរាមិ អនាសវោ.

៣៣៧. ‘‘អជ្ឈត្តញ្ច ពហិទ្ធា ច, យេ មេ វិជ្ជិំសុ អាសវា;

សព្ពេ អសេសា ឧច្ឆិន្នា, ន ច ឧប្បជ្ជរេ បុន.

៣៣៨. ‘‘វិសារទា ខោ ភគិនី, ឯតមត្ថំ អភាសយិ;

‘អបិហា នូន មយិបិ, វនថោ តេ ន វិជ្ជតិ’.

៣៣៩. ‘‘បរិយន្តកតំ ទុក្ខំ, អន្តិមោយំ សមុស្សយោ;

ជាតិមរណសំសារោ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’តិ.

… វឌ្ឍោ ថេរោ….

៦. នទីកស្សបត្ថេរគាថា

៣៤០. ‘‘អត្ថាយ វត មេ ពុទ្ធោ, នទិំ នេរញ្ជរំ អគា;

យស្សាហំ ធម្មំ សុត្វាន, មិច្ឆាទិដ្ឋិំ វិវជ្ជយិំ.

៣៤១. ‘‘យជិំ ឧច្ចាវចេ យញ្ញេ, អគ្គិហុត្តំ ជុហិំ អហំ;

‘ឯសា សុទ្ធី’តិ មញ្ញន្តោ, អន្ធភូតោ [អន្ធីភូតោ (ក.)] បុថុជ្ជនោ.

៣៤២. ‘‘ទិដ្ឋិគហនបក្ខន្ទោ [បក្ខន្តោ (សី.), បក្ខន្នោ (ស្យា. បី.)], បរាមាសេន មោហិតោ;

អសុទ្ធិំ មញ្ញិសំ សុទ្ធិំ, អន្ធភូតោ អវិទ្ទសុ.

៣៤៣. ‘‘មិច្ឆាទិដ្ឋិ បហីនា មេ, ភវា សព្ពេ បទាលិតា [វិទាលិតា (ក.)];

ជុហាមិ ទក្ខិណេយ្យគ្គិំ, នមស្សាមិ តថាគតំ.

៣៤៤. ‘‘មោហា សព្ពេ បហីនា មេ, ភវតណ្ហា បទាលិតា;

វិក្ខីណោ ជាតិសំសារោ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’តិ.

… នទីកស្សបោ ថេរោ….

៧. គយាកស្សបត្ថេរគាថា

៣៤៥. ‘‘បាតោ មជ្ឈន្ហិកំ សាយំ, តិក្ខត្តុំ ទិវសស្សហំ;

ឱតរិំ ឧទកំ សោហំ, គយាយ គយផគ្គុយា.

៣៤៦. ‘‘‘យំ មយា បកតំ បាបំ, បុព្ពេ អញ្ញាសុ ជាតិសុ;

តំ ទានីធ បវាហេមិ’, ឯវំទិដ្ឋិ បុរេ អហុំ.

៣៤៧. ‘‘សុត្វា សុភាសិតំ វាចំ, ធម្មត្ថសហិតំ បទំ;

តថំ យាថាវកំ អត្ថំ, យោនិសោ បច្ចវេក្ខិសំ;

៣៤៨. ‘‘និន្ហាតសព្ពបាបោម្ហិ, និម្មលោ បយតោ សុចិ;

សុទ្ធោ សុទ្ធស្ស ទាយាទោ, បុត្តោ ពុទ្ធស្ស ឱរសោ.

៣៤៩. ‘‘ឱគយ្ហដ្ឋង្គិកំ សោតំ, សព្ពបាបំ បវាហយិំ;

តិស្សោ វិជ្ជា អជ្ឈគមិំ, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

… គយាកស្សបោ ថេរោ….

៨. វក្កលិត្ថេរគាថា

៣៥០. ‘‘វាតរោគាភិនីតោ ត្វំ, វិហរំ កាននេ វនេ;

បវិដ្ឋគោចរេ លូខេ, កថំ ភិក្ខុ ករិស្សសិ.

៣៥១. ‘‘បីតិសុខេន វិបុលេន, ផរមានោ សមុស្សយំ;

លូខម្បិ អភិសម្ភោន្តោ, វិហរិស្សាមិ កាននេ.

៣៥២. ‘‘ភាវេន្តោ សតិបដ្ឋានេ, ឥន្ទ្រិយានិ ពលានិ ច;

ពោជ្ឈង្គានិ ច ភាវេន្តោ, វិហរិស្សាមិ កាននេ.

៣៥៣. ‘‘អារទ្ធវីរិយេ បហិតត្តេ, និច្ចំ ទឡ្ហបរក្កមេ [អារទ្ធវីរិយោ បហិតត្តោ, និច្ចំ ទឡ្ហបរក្កមោ (សី.)];

សមគ្គេ សហិតេ ទិស្វា, វិហរិស្សាមិ កាននេ.

៣៥៤. ‘‘អនុស្សរន្តោ សម្ពុទ្ធំ, អគ្គំ ទន្តំ សមាហិតំ;

អតន្ទិតោ រត្តិន្ទិវំ, វិហរិស្សាមិ កាននេ’’តិ.

… វក្កលិត្ថេរោ….

៩. វិជិតសេនត្ថេរគាថា

៣៥៥. ‘‘ឱលគ្គេស្សាមិ តេ ចិត្ត, អាណិទ្វារេវ ហត្ថិនំ;

ន តំ បាបេ និយោជេស្សំ, កាមជាល [កាមជាលំ (ស្យា.)] សរីរជ [សរីរជំ (ស្យា. ក.)].

៣៥៦. ‘‘ត្វំ ឱលគ្គោ ន គច្ឆសិ [ន គញ្ឆិសិ (បី)], ទ្វារវិវរំ គជោវ អលភន្តោ;

ន ច ចិត្តកលិ បុនប្បុនំ, បសក្ក [បសហំ (សី. ស្យា. បី.)] បាបរតោ ចរិស្សសិ.

៣៥៧. ‘‘យថា កុញ្ជរំ អទន្តំ, នវគ្គហមង្កុសគ្គហោ;

ពលវា អាវត្តេតិ អកាមំ, ឯវំ អាវត្តយិស្សំ តំ.

៣៥៨. ‘‘យថា វរហយទមកុសលោ, សារថិ បវរោ ទមេតិ អាជញ្ញំ;

ឯវំ ទមយិស្សំ តំ, បតិដ្ឋិតោ បញ្ចសុ ពលេសុ.

៣៥៩. ‘‘សតិយា តំ និពន្ធិស្សំ, បយុត្តោ តេ ទមេស្សាមិ [បយតត្តោ វោទបេស្សាមិ (សី.)];

វីរិយធុរនិគ្គហិតោ, ន យិតោ ទូរំ គមិស្សសេ ចិត្តា’’តិ.

… វិជិតសេនោ ថេរោ….

១០. យសទត្តត្ថេរគាថា

៣៦០. ‘‘ឧបារម្ភចិត្តោ ទុម្មេធោ, សុណាតិ ជិនសាសនំ;

អារកា ហោតិ សទ្ធម្មា, នភសោ បថវី យថា.

៣៦១. ‘‘ឧបារម្ភចិត្តោ ទុម្មេធោ, សុណាតិ ជិនសាសនំ;

បរិហាយតិ សទ្ធម្មា, កាឡបក្ខេវ ចន្ទិមា.

៣៦២. ‘‘ឧបារម្ភចិត្តោ ទុម្មេធោ, សុណាតិ ជិនសាសនំ;

បរិសុស្សតិ សទ្ធម្មេ, មច្ឆោ អប្បោទកេ យថា.

៣៦៣. ‘‘ឧបារម្ភចិត្តោ ទុម្មេធោ, សុណាតិ ជិនសាសនំ;

ន វិរូហតិ សទ្ធម្មេ, ខេត្តេ ពីជំវ បូតិកំ.

៣៦៤. ‘‘យោ ច តុដ្ឋេន ចិត្តេន, សុណាតិ ជិនសាសនំ;

ខេបេត្វា អាសវេ សព្ពេ, សច្ឆិកត្វា អកុប្បតំ;

បប្បុយ្យ បរមំ សន្តិំ, បរិនិព្ពាតិនាសវោ’’តិ.

… យសទត្តោ ថេរោ….

១១. សោណកុដិកណ្ណត្ថេរគាថា

៣៦៥. ‘‘ឧបសម្បទា ច មេ លទ្ធា, វិមុត្តោ ចម្ហិ អនាសវោ;

សោ ច មេ ភគវា ទិដ្ឋោ, វិហារេ ច សហាវសិំ.

៣៦៦. ‘‘ពហុទេវ រត្តិំ ភគវា, អព្ភោកាសេតិនាមយិ;

វិហារកុសលោ សត្ថា, វិហារំ បាវិសី តទា.

៣៦៧. ‘‘សន្ថរិត្វាន សង្ឃាដិំ, សេយ្យំ កប្បេសិ គោតមោ;

សីហោ សេលគុហាយំវ, បហីនភយភេរវោ.

៣៦៨. ‘‘តតោ កល្យាណវាក្ករណោ, សម្មាសម្ពុទ្ធសាវកោ;

សោណោ អភាសិ សទ្ធម្មំ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស សម្មុខា.

៣៦៩. ‘‘បញ្ចក្ខន្ធេ បរិញ្ញាយ, ភាវយិត្វាន អញ្ជសំ;

បប្បុយ្យ បរមំ សន្តិំ, បរិនិព្ពិស្សត្យនាសវោ’’តិ.

… សោណោ កុដិកណ្ណថេរោ….

១២. កោសិយត្ថេរគាថា

៣៧០. ‘‘យោ វេ គរូនំ វចនញ្ញុ ធីរោ, វសេ ច តម្ហិ ជនយេថ បេមំ;

សោ ភត្តិមា នាម ច ហោតិ បណ្ឌិតោ, ញត្វា ច ធម្មេសុ វិសេសិ អស្ស.

៣៧១. ‘‘យំ អាបទា ឧប្បតិតា ឧឡារា, នក្ខម្ភយន្តេ បដិសង្ខយន្តំ;

សោ ថាមវា នាម ច ហោតិ បណ្ឌិតោ, ញត្វា ច ធម្មេសុ វិសេសិ អស្ស.

៣៧២. ‘‘យោ វេ សមុទ្ទោវ ឋិតោ អនេជោ, គម្ភីរបញ្ញោ និបុណត្ថទស្សី;

អសំហារិយោ នាម ច ហោតិ បណ្ឌិតោ, ញត្វា ច ធម្មេសុ វិសេសិ អស្ស.

៣៧៣. ‘‘ពហុស្សុតោ ធម្មធរោ ច ហោតិ, ធម្មស្ស ហោតិ អនុធម្មចារី;

សោ តាទិសោ នាម ច ហោតិ បណ្ឌិតោ, ញត្វា ច ធម្មេសុ វិសេសិ អស្ស.

៣៧៤. ‘‘អត្ថញ្ច យោ ជានាតិ ភាសិតស្ស, អត្ថញ្ច ញត្វាន តថា ករោតិ;

អត្ថន្តរោ នាម ស ហោតិ បណ្ឌិតោ, ញត្វា ច ធម្មេសុ វិសេសិ អស្សា’’តិ.

… កោសិយោ ថេរោ….

បញ្ចកនិបាតោ និដ្ឋិតោ.