នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស

ខុទ្ទកនិកាយេ

ថេរគាថាបាឡិ

និទានគាថា

សីហានំវ នទន្តានំ, ទាឋីនំ គិរិគព្ភរេ;

សុណាថ ភាវិតត្តានំ, គាថា អត្ថូបនាយិកា [អត្តូបនាយិកា (សី. ក.)].

យថានាមា យថាគោត្តា, យថាធម្មវិហារិនោ;

យថាធិមុត្តា សប្បញ្ញា, វិហរិំសុ អតន្ទិតា.

តត្ថ តត្ថ វិបស្សិត្វា, ផុសិត្វា អច្ចុតំ បទំ;

កតន្តំ បច្ចវេក្ខន្តា, ឥមមត្ថមភាសិសុំ.

១. ឯកកនិបាតោ

១. បឋមវគ្គោ

១. សុភូតិត្ថេរគាថា

១. ‘‘ឆន្នា មេ កុដិកា សុខា និវាតា, វស្ស ទេវ យថាសុខំ;

ចិត្តំ មេ សុសមាហិតំ វិមុត្តំ, អាតាបី វិហរាមិ វស្ស ទេវា’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ [ឥត្ថំ សុមំ (ក. អដ្ឋ.)] អាយស្មា សុភូតិត្ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

២. មហាកោដ្ឋិកត្ថេរគាថា

២. ‘‘ឧបសន្តោ ឧបរតោ, មន្តភាណី អនុទ្ធតោ;

ធុនាតិ បាបកេ ធម្មេ, ទុមបត្តំវ មាលុតោ’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា មហាកោដ្ឋិកោ [មហាកោដ្ឋិតោ (សី. ស្យា.)] ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

៣. កង្ខារេវតត្ថេរគាថា

៣. ‘‘បញ្ញំ ឥមំ បស្ស តថាគតានំ, អគ្គិ យថា បជ្ជលិតោ និសីថេ;

អាលោកទា ចក្ខុទទា ភវន្តិ, យេ អាគតានំ វិនយន្តិ កង្ខ’’ន្តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា កង្ខារេវតោ ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

៤. បុណ្ណត្ថេរគាថា

៤. ‘‘សម្ភិរេវ សមាសេថ, បណ្ឌិតេហត្ថទស្សិភិ;

អត្ថំ មហន្តំ គម្ភីរំ, ទុទ្ទសំ និបុណំ អណុំ;

ធីរា សមធិគច្ឆន្តិ, អប្បមត្តា វិចក្ខណា’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បុណ្ណោ មន្តាណិបុត្តោ [មន្តានិបុត្តោ (ស្យា. ក.)] ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

៥. ទព្ពត្ថេរគាថា

៥. ‘‘យោ ទុទ្ទមិយោ ទមេន ទន្តោ, ទព្ពោ សន្តុសិតោ វិតិណ្ណកង្ខោ;

វិជិតាវី អបេតភេរវោ ហិ, ទព្ពោ សោ បរិនិព្ពុតោ ឋិតត្តោ’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ទព្ពោ ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

៦. សីតវនិយត្ថេរគាថា

៦. ‘‘យោ សីតវនំ ឧបគា ភិក្ខុ, ឯកោ សន្តុសិតោ សមាហិតត្តោ;

វិជិតាវី អបេតលោមហំសោ, រក្ខំ កាយគតាសតិំ ធិតិមា’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សីតវនិយោ ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

៧. ភល្លិយត្ថេរគាថា

៧. ‘‘យោបានុទី មច្ចុរាជស្ស សេនំ, នឡសេតុំវ សុទុព្ពលំ មហោឃោ;

វិជិតាវី អបេតភេរវោ ហិ, ទន្តោ សោ បរិនិព្ពុតោ ឋិតត្តោ’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ភល្លិយោ ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

៨. វីរត្ថេរគាថា

៨. ‘‘យោ ទុទ្ទមិយោ ទមេន ទន្តោ, វីរោ សន្តុសិតោ វិតិណ្ណកង្ខោ;

វិជិតាវី អបេតលោមហំសោ, វីរោ សោ បរិនិព្ពុតោ ឋិតត្តោ’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា វីរោ ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

៩. បិលិន្ទវច្ឆត្ថេរគាថា

៩. ‘‘ស្វាគតំ ន ទុរាគតំ [នាបគតំ (សី. ស្យា.)], នយិទំ ទុមន្តិតំ មម;

សំវិភត្តេសុ ធម្មេសុ, យំ សេដ្ឋំ តទុបាគមិ’’ន្តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បិលិន្ទវច្ឆោ [បិលិន្ទិវច្ឆោ (សី.)] ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

១០. បុណ្ណមាសត្ថេរគាថា

១០. ‘‘វិហរិ អបេក្ខំ ឥធ វា ហុរំ វា, យោ វេទគូ សមិតោ យតត្តោ;

សព្ពេសុ ធម្មេសុ អនូបលិត្តោ, លោកស្ស ជញ្ញា ឧទយព្ពយញ្ចា’’តិ.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បុណ្ណមាសោ ថេរោ គាថំ អភាសិត្ថាតិ.

វគ្គោ បឋមោ និដ្ឋិតោ.

តស្សុទ្ទានំ –

សុភូតិ កោដ្ឋិកោ ថេរោ, កង្ខារេវតសម្មតោ;

មន្តាណិបុត្តោ ទព្ពោ ច, សីតវនិយោ ច ភល្លិយោ;

វីរោ បិលិន្ទវច្ឆោ ច, បុណ្ណមាសោ តមោនុទោតិ.

២. ទុតិយវគ្គោ

១. ចូឡវច្ឆត្ថេរគាថា

១១. ‘‘បាមោជ្ជពហុលោ ភិក្ខុ, ធម្មេ ពុទ្ធប្បវេទិតេ;

អធិគច្ឆេ បទំ សន្តំ, សង្ខារូបសមំ សុខ’’ន្តិ.

… ចូឡវច្ឆោ [ចូលគវច្ឆោ (សី.)] ថេរោ….

២. មហាវច្ឆត្ថេរគាថា

១២. ‘‘បញ្ញាពលី សីលវតូបបន្នោ, សមាហិតោ ឈានរតោ សតីមា;

យទត្ថិយំ ភោជនំ ភុញ្ជមានោ, កង្ខេថ កាលំ ឥធ វីតរាគោ’’តិ.

… មហាវច្ឆោ [មហាគវច្ឆោ (សី.)] ថេរោ….

៣. វនវច្ឆត្ថេរគាថា

១៣. ‘‘នីលព្ភវណ្ណា រុចិរា, សីតវារី សុចិន្ធរា;

ឥន្ទគោបកសញ្ឆន្នា, តេ សេលា រមយន្តិ ម’’ន្តិ.

… វនវច្ឆោ ថេរោ….

៤. សិវកសាមណេរគាថា

១៤. ‘‘ឧបជ្ឈាយោ មំ អវច, ឥតោ គច្ឆាម សីវក;

គាមេ មេ វសតិ កាយោ, អរញ្ញំ មេ គតោ មនោ;

សេមានកោបិ គច្ឆាមិ, នត្ថិ សង្គោ វិជានត’’ន្តិ.

… សិវកោ សាមណេរោ….

៥. កុណ្ឌធានត្ថេរគាថា

១៥. ‘‘បញ្ច ឆិន្ទេ បញ្ច ជហេ, បញ្ច ចុត្តរិ ភាវយេ;

បញ្ចសង្គាតិគោ ភិក្ខុ, ឱឃតិណ្ណោតិ វុច្ចតី’’តិ.

… កុណ្ឌធានោ ថេរោ….

៦. ពេលដ្ឋសីសត្ថេរគាថា

១៦. ‘‘យថាបិ ភទ្ទោ អាជញ្ញោ, នង្គលាវត្តនី សិខី;

គច្ឆតិ អប្បកសិរេន, ឯវំ រត្តិន្ទិវា មម;

គច្ឆន្តិ អប្បកសិរេន, សុខេ លទ្ធេ និរាមិសេ’’តិ.

… ពេលដ្ឋសីសោ ថេរោ….

៧. ទាសកត្ថេរគាថា

១៧. ‘‘មិទ្ធី យទា ហោតិ មហគ្ឃសោ ច, និទ្ទាយិតា សម្បរិវត្តសាយី;

មហាវរាហោវ និវាបបុដ្ឋោ, បុនប្បុនំ គព្ភមុបេតិ មន្ទោ’’តិ.

… ទាសកោ ថេរោ….

៨. សិង្គាលបិតុត្ថេរគាថា

១៨. ‘‘អហុ ពុទ្ធស្ស ទាយាទោ, ភិក្ខុ ភេសកឡាវនេ;

កេវលំ អដ្ឋិសញ្ញាយ, អផរី បថវិំ [បឋវិំ (សី. ស្យា.)] ឥមំ;

មញ្ញេហំ កាមរាគំ សោ, ខិប្បមេវ បហិស្សតី’’តិ [បហីយភិ (សព្ពត្ថ បាឡិយំ)].

… សិង្គាលបិតា [សីគាលបិតា (សី.)] ថេរោ….

៩. កុលត្ថេរគាថា

១៩. [ធ. ប. ៨០, ១៤៥ ធម្មបទេបិ] ‘‘ឧទកំ ហិ នយន្តិ នេត្តិកា, ឧសុការា នមយន្តិ [ទមយន្តិ (ក.)] តេជនំ;

ទារុំ នមយន្តិ តច្ឆកា, អត្តានំ ទមយន្តិ សុព្ពតា’’តិ.

… កុលោ [កុណ្ឌលោ (សី.), កុឡោ (ស្យា. ក.)] ថេរោ….

១០. អជិតត្ថេរគាថា

២០. ‘‘មរណេ មេ ភយំ នត្ថិ, និកន្តិ នត្ថិ ជីវិតេ;

សន្ទេហំ និក្ខិបិស្សាមិ, សម្បជានោ បដិស្សតោ’’តិ [បតិស្សតោតិ (សី. ស្យា.)].

… អជិតោ ថេរោ ….

វគ្គោ ទុតិយោ និដ្ឋិតោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ចូឡវច្ឆោ មហាវច្ឆោ, វនវច្ឆោ ច សីវកោ;

កុណ្ឌធានោ ច ពេលដ្ឋិ, ទាសកោ ច តតោបរិ;

សិង្គាលបិតិកោ ថេរោ, កុលោ ច អជិតោ ទសាតិ.

៣. តតិយវគ្គោ

១. និគ្រោធត្ថេរគាថា

២១. ‘‘នាហំ ភយស្ស ភាយាមិ, សត្ថា នោ អមតស្ស កោវិទោ;

យត្ថ ភយំ នាវតិដ្ឋតិ, តេន មគ្គេន វជន្តិ ភិក្ខវោ’’តិ.

… និគ្រោធោ ថេរោ….

២. ចិត្តកត្ថេរគាថា

២២. ‘‘នីលា សុគីវា សិខិនោ, មោរា ការម្ភិយំ [ការំវិយំ (សី.), ការវិយំ (ស្យា.)] អភិនទន្តិ;

តេ សីតវាតកីឡិតា [សីតវាតកទ្ទិតកលិតា (សី.), សីតវាតកលិតា (ស្យា.)], សុត្តំ ឈាយំ [ឈានំ (ស្យា.), ឈាយិំ (?)] និពោធេន្តី’’តិ.

… ចិត្តកោ ថេរោ….

៣. គោសាលត្ថេរគាថា

២៣. ‘‘អហំ ខោ វេឡុគុម្ពស្មិំ, ភុត្វាន មធុបាយសំ;

បទក្ខិណំ សម្មសន្តោ, ខន្ធានំ ឧទយព្ពយំ;

សានុំ បដិគមិស្សាមិ, វិវេកមនុព្រូហយ’’ន្តិ.

… គោសាលោ ថេរោ….

៤. សុគន្ធត្ថេរគាថា

២៤. ‘‘អនុវស្សិកោ បព្ពជិតោ, បស្ស ធម្មសុធម្មតំ;

តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

… សុគន្ធោ ថេរោ….

៥. នន្ទិយត្ថេរគាថា

២៥. ‘‘ឱភាសជាតំ ផលគំ, ចិត្តំ យស្ស អភិណ្ហសោ;

តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសី’’តិ.

… នន្ទិយោ ថេរោ….

៦. អភយត្ថេរគាថា

២៦. ‘‘សុត្វា សុភាសិតំ វាចំ, ពុទ្ធស្សាទិច្ចពន្ធុនោ;

បច្ចព្យធិំ ហិ និបុណំ, វាលគ្គំ ឧសុនា យថា’’តិ.

… អភយោ ថេរោ….

៧. លោមសកង្គិយត្ថេរគាថា

២៧. ‘‘ទព្ពំ កុសំ បោដកិលំ, ឧសីរំ មុញ្ជបព្ពជំ;

ឧរសា បនុទិស្សាមិ, វិវេកមនុព្រូហយ’’ន្តិ.

… លោមសកង្គិយោ ថេរោ….

៨. ជម្ពុគាមិកបុត្តត្ថេរគាថា

២៨. ‘‘កច្ចិ នោ វត្ថបសុតោ, កច្ចិ នោ ភូសនារតោ;

កច្ចិ សីលមយំ គន្ធំ, កិំ ត្វំ វាយសិ [កច្ចិ សីលមយំ គន្ធំ, ត្វំ វាសិ (ស្យា.)] នេតរា បជា’’តិ.

… ជម្ពុគាមិកបុត្តោ ថេរោ….

៩. ហារិតត្ថេរគាថា

២៩. ‘‘សមុន្នមយមត្តានំ, ឧសុការោវ តេជនំ;

ចិត្តំ ឧជុំ ករិត្វាន, អវិជ្ជំ ភិន្ទ ហារិតា’’តិ.

… ហារិតោ ថេរោ….

១០. ឧត្តិយត្ថេរគាថា

៣០. ‘‘អាពាធេ មេ សមុប្បន្នេ, សតិ មេ ឧទបជ្ជថ;

អាពាធោ មេ សមុប្បន្នោ, កាលោ មេ នប្បមជ្ជិតុ’’ន្តិ.

… ឧត្តិយោ ថេរោ….

វគ្គោ តតិយោ និដ្ឋិតោ.