១៥. សោឡសកនិបាតោ

១. អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញត្ថេរគាថា

៦៧៣. ‘‘ឯស ភិយ្យោ បសីទាមិ, សុត្វា ធម្មំ មហារសំ;

វិរាគោ ទេសិតោ ធម្មោ, អនុបាទាយ សព្ពសោ.

៦៧៤. ‘‘ពហូនិ លោកេ ចិត្រានិ, អស្មិំ បថវិមណ្ឌលេ;

មថេន្តិ មញ្ញេ សង្កប្បំ, សុភំ រាគូបសំហិតំ.

៦៧៥. ‘‘រជមុហតញ្ច វាតេន, យថា មេឃោបសម្មយេ;

ឯវំ សម្មន្តិ សង្កប្បា, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ.

៦៧៦. [ធ. ប. ២៧៧ ធម្មបទេ] ‘‘សព្ពេ សង្ខារា អនិច្ចាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា.

៦៧៧. [ធ. ប. ២៧៨ ធម្មបទេ] ‘‘សព្ពេ សង្ខារា ទុក្ខាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា.

៦៧៨. [ធ. ប. ២៧៩ ធម្មបទេ] ‘‘សព្ពេ ធម្មា អនត្តាតិ, យទា បញ្ញាយ បស្សតិ;

អថ និព្ពិន្ទតិ ទុក្ខេ, ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា.

៦៧៩. ‘‘ពុទ្ធានុពុទ្ធោ យោ ថេរោ, កោណ្ឌញ្ញោ តិព្ពនិក្កមោ;

បហីនជាតិមរណោ, ព្រហ្មចរិយស្ស កេវលី.

៦៨០. ‘‘ឱឃបាសោ ទឡ្ហខិលោ [ទឡ្ហោ ខិលោ (ស្យា. ក.)], បព្ពតោ ទុប្បទាលយោ;

ឆេត្វា ខិលញ្ច បាសញ្ច, សេលំ ភេត្វាន [ឆេត្វាន (ក.)] ទុព្ភិទំ;

តិណ្ណោ បារង្គតោ ឈាយី, មុត្តោ សោ មារពន្ធនា.

៦៨១. ‘‘ឧទ្ធតោ ចបលោ ភិក្ខុ, មិត្តេ អាគម្ម បាបកេ;

សំសីទតិ មហោឃស្មិំ, ឩមិយា បដិកុជ្ជិតោ.

៦៨២. ‘‘អនុទ្ធតោ អចបលោ, និបកោ សំវុតិន្ទ្រិយោ;

កល្យាណមិត្តោ មេធាវី, ទុក្ខស្សន្តករោ សិយា.

៦៨៣. ‘‘កាលបព្ពង្គសង្កាសោ, កិសោ ធមនិសន្ថតោ;

មត្តញ្ញូ អន្នបានស្មិំ, អទីនមនសោ នរោ.

៦៨៤. ‘‘ផុដ្ឋោ ឌំសេហិ មកសេហិ, អរញ្ញស្មិំ ព្រហាវនេ;

នាគោ សង្គាមសីសេវ, សតោ តត្រាធិវាសយេ.

៦៨៥. ‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ…បេ… និព្ពិសំ ភតកោ យថា.

៦៨៦. ‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ…បេ… សម្បជានោ បតិស្សតោ.

៦៨៧. ‘‘បរិចិណ្ណោ មយា សត្ថា…បេ… ភវនេត្តិ សមូហតា.

៦៨៨. ‘‘យស្ស ចត្ថាយ បព្ពជិតោ, អគារស្មានគារិយំ;

សោ មេ អត្ថោ អនុប្បត្តោ, កិំ មេ សទ្ធិវិហារិនា’’តិ.

… អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញោ [អញ្ញាកោណ្ឌញ្ញោ (សី. ស្យា.)] ថេរោ….

២. ឧទាយិត្ថេរគាថា

៦៨៩. [អ. និ. ៦.៤៣] ‘‘មនុស្សភូតំ សម្ពុទ្ធំ, អត្តទន្តំ សមាហិតំ;

ឥរិយមានំ ព្រហ្មបថេ, ចិត្តស្សូបសមេ រតំ.

៦៩០. ‘‘យំ មនុស្សា នមស្សន្តិ, សព្ពធម្មាន បារគុំ;

ទេវាបិ តំ នមស្សន្តិ, ឥតិ មេ អរហតោ សុតំ.

៦៩១. ‘‘សព្ពសំយោជនាតីតំ, វនា និព្ពនមាគតំ;

កាមេហិ នេក្ខម្មរតំ [និក្ខម្មរតំ (ក.)], មុត្តំ សេលាវ កញ្ចនំ.

៦៩២. ‘‘ស វេ អច្ចរុចិ នាគោ, ហិមវាវញ្ញេ សិលុច្ចយេ;

សព្ពេសំ នាគនាមានំ, សច្ចនាមោ អនុត្តរោ.

៦៩៣. ‘‘នាគំ វោ កិត្តយិស្សាមិ, ន ហិ អាគុំ ករោតិ សោ;

សោរច្ចំ អវិហិំសា ច, បាទា នាគស្ស តេ ទុវេ.

៦៩៤. ‘‘សតិ ច សម្បជញ្ញញ្ច, ចរណា នាគស្ស តេបរេ;

សទ្ធាហត្ថោ មហានាគោ, ឧបេក្ខាសេតទន្តវា.

៦៩៥. ‘‘សតិ គីវា សិរោ បញ្ញា, វីមំសា ធម្មចិន្តនា;

ធម្មកុច្ឆិសមាវាសោ, វិវេកោ តស្ស វាលធិ.

៦៩៦. ‘‘សោ ឈាយី អស្សាសរតោ, អជ្ឈត្តំ សុសមាហិតោ;

គច្ឆំ សមាហិតោ នាគោ, ឋិតោ នាគោ សមាហិតោ.

៦៩៧. ‘‘សយំ សមាហិតោ នាគោ, និសិន្នោបិ សមាហិតោ;

សព្ពត្ថ សំវុតោ នាគោ, ឯសា នាគស្ស សម្បទា.

៦៩៨. ‘‘ភុញ្ជតិ អនវជ្ជានិ, សាវជ្ជានិ ន ភុញ្ជតិ;

ឃាសមច្ឆាទនំ លទ្ធា, សន្និធិំ បរិវជ្ជយំ.

៦៩៩. ‘‘សំយោជនំ អណុំ ថូលំ, សព្ពំ ឆេត្វាន ពន្ធនំ;

យេន យេនេវ គច្ឆតិ, អនបក្ខោវ គច្ឆតិ.

៧០០. ‘‘យថាបិ ឧទកេ ជាតំ, បុណ្ឌរីកំ បវឌ្ឍតិ;

នោបលិប្បតិ តោយេន, សុចិគន្ធំ មនោរមំ.

៧០១. ‘‘តថេវ ច លោកេ ជាតោ, ពុទ្ធោ លោកេ វិហរតិ;

នោបលិប្បតិ លោកេន, តោយេន បទុមំ យថា.

៧០២. ‘‘មហាគិនិ បជ្ជលិតោ, អនាហារោបសម្មតិ;

អង្គារេសុ ច សន្តេសុ, និព្ពុតោតិ បវុច្ចតិ.

៧០៣. ‘‘អត្ថស្សាយំ វិញ្ញាបនី, ឧបមា វិញ្ញូហិ ទេសិតា;

វិញ្ញិស្សន្តិ មហានាគា, នាគំ នាគេន ទេសិតំ.

៧០៤. ‘‘វីតរាគោ វីតទោសោ, វីតមោហោ អនាសវោ;

សរីរំ វិជហំ នាគោ, បរិនិព្ពិស្សត្យនាសវោ’’តិ.

… ឧទាយី ថេរោ….

សោឡសកនិបាតោ និដ្ឋិតោ.