៤. អដ្ឋកវគ្គោ

១. កាមសុត្តំ

៧៧២. កាមំ កាមយមានស្ស, តស្ស ចេ តំ សមិជ្ឈតិ;

អទ្ធា បីតិមនោ ហោតិ, លទ្ធា មច្ចោ យទិច្ឆតិ.

៧៧៣. តស្ស ចេ កាមយានស្ស [កាមយមានស្ស (ក.)], ឆន្ទជាតស្ស ជន្តុនោ;

តេ កាមា បរិហាយន្តិ, សល្លវិទ្ធោវ រុប្បតិ.

៧៧៤. យោ កាមេ បរិវជ្ជេតិ, សប្បស្សេវ បទា សិរោ;

សោមំ [សោ ឥមំ (សី. បី.)] វិសត្តិកំ លោកេ, សតោ សមតិវត្តតិ.

៧៧៥. ខេត្តំ វត្ថុំ ហិរញ្ញំ វា, គវស្សំ [គវាស្សំ (សី. ស្យា. បី.)] ទាសបោរិសំ;

ថិយោ ពន្ធូ បុថុ កាមេ, យោ នរោ អនុគិជ្ឈតិ.

៧៧៦. អពលា នំ ពលីយន្តិ, មទ្ទន្តេនំ បរិស្សយា;

តតោ នំ ទុក្ខមន្វេតិ, នាវំ ភិន្នមិវោទកំ.

៧៧៧. តស្មា ជន្តុ សទា សតោ, កាមានិ បរិវជ្ជយេ;

តេ បហាយ តរេ ឱឃំ, នាវំ សិត្វាវ [សិញ្ចិត្វា (សី.)] បារគូតិ.

កាមសុត្តំ បឋមំ និដ្ឋិតំ.

២. គុហដ្ឋកសុត្តំ

៧៧៨. សត្តោ គុហាយំ ពហុនាភិឆន្នោ, តិដ្ឋំ នរោ មោហនស្មិំ បគាឡ្ហោ;

ទូរេ វិវេកា ហិ តថាវិធោ សោ, កាមា ហិ លោកេ ន ហិ សុប្បហាយា.

៧៧៩. ឥច្ឆានិទានា ភវសាតពទ្ធា, តេ ទុប្បមុញ្ចា ន ហិ អញ្ញមោក្ខា;

បច្ឆា បុរេ វាបិ អបេក្ខមានា, ឥមេវ កាមេ បុរិមេវ ជប្បំ.

៧៨០. កាមេសុ គិទ្ធា បសុតា បមូឡ្ហា, អវទានិយា តេ វិសមេ និវិដ្ឋា;

ទុក្ខូបនីតា បរិទេវយន្តិ, កិំសូ ភវិស្សាម ឥតោ ចុតាសេ.

៧៨១. តស្មា ហិ សិក្ខេថ ឥធេវ ជន្តុ, យំ កិញ្ចិ ជញ្ញា វិសមន្តិ លោកេ;

ន តស្ស ហេតូ វិសមំ ចរេយ្យ, អប្បញ្ហិទំ ជីវិតមាហុ ធីរា.

៧៨២. បស្សាមិ លោកេ បរិផន្ទមានំ, បជំ ឥមំ តណ្ហគតំ ភវេសុ;

ហីនា នរា មច្ចុមុខេ លបន្តិ, អវីតតណ្ហាសេ ភវាភវេសុ.

៧៨៣. មមាយិតេ បស្សថ ផន្ទមានេ, មច្ឆេវ អប្បោទកេ ខីណសោតេ;

ឯតម្បិ ទិស្វា អមមោ ចរេយ្យ, ភវេសុ អាសត្តិមកុព្ពមានោ.

៧៨៤. ឧភោសុ អន្តេសុ វិនេយ្យ ឆន្ទំ, ផស្សំ បរិញ្ញាយ អនានុគិទ្ធោ;

យទត្តគរហី តទកុព្ពមានោ, ន លិប្បតី [ន លិម្បតី (ស្យា. ក.)] ទិដ្ឋសុតេសុ ធីរោ.

៧៨៥. សញ្ញំ បរិញ្ញា វិតរេយ្យ ឱឃំ, បរិគ្គហេសុ មុនិ នោបលិត្តោ;

អព្ពូឡ្ហសល្លោ ចរមប្បមត្តោ, នាសីសតី [នាសិំសតី (សី. ស្យា. បី.)] លោកមិមំ បរញ្ចាតិ.

គុហដ្ឋកសុត្តំ ទុតិយំ និដ្ឋិតំ.

៣. ទុដ្ឋដ្ឋកសុត្តំ

៧៨៦. វទន្តិ វេ ទុដ្ឋមនាបិ ឯកេ, អថោបិ វេ សច្ចមនា វទន្តិ;

វាទញ្ច ជាតំ មុនិ នោ ឧបេតិ, តស្មា មុនី នត្ថិ ខិលោ កុហិញ្ចិ.

៧៨៧. សកញ្ហិ ទិដ្ឋិំ កថមច្ចយេយ្យ, ឆន្ទានុនីតោ រុចិយា និវិដ្ឋោ;

សយំ សមត្តានិ បកុព្ពមានោ, យថា ហិ ជានេយ្យ តថា វទេយ្យ.

៧៨៨. យោ អត្តនោ សីលវតានិ ជន្តុ, អនានុបុដ្ឋោវ បរេស [បរស្ស (ក.)] បាវ [បាវា (សី. ស្យា. បី.)];

អនរិយធម្មំ កុសលា តមាហុ, យោ អាតុមានំ សយមេវ បាវ.

៧៨៩. សន្តោ ច ភិក្ខុ អភិនិព្ពុតត្តោ, ឥតិហន្តិ សីលេសុ អកត្ថមានោ;

តមរិយធម្មំ កុសលា វទន្តិ, យស្សុស្សទា នត្ថិ កុហិញ្ចិ លោកេ.

៧៩០. បកប្បិតា សង្ខតា យស្ស ធម្មា, បុរក្ខតា [បុរេក្ខតា (សី.)] សន្តិ អវីវទាតា;

យទត្តនិ បស្សតិ អានិសំសំ, តំ និស្សិតោ កុប្បបដិច្ច សន្តិំ.

៧៩១. ទិដ្ឋីនិវេសា ន ហិ ស្វាតិវត្តា, ធម្មេសុ និច្ឆេយ្យ សមុគ្គហីតំ;

តស្មា នរោ តេសុ និវេសនេសុ, និរស្សតី អាទិយតី ច ធម្មំ.

៧៩២. ធោនស្ស ហិ នត្ថិ កុហិញ្ចិ លោកេ, បកប្បិតា ទិដ្ឋិ ភវាភវេសុ;

មាយញ្ច មានញ្ច បហាយ ធោនោ, ស កេន គច្ឆេយ្យ អនូបយោ សោ.

៧៩៣. ឧបយោ ហិ ធម្មេសុ ឧបេតិ វាទំ, អនូបយំ កេន កថំ វទេយ្យ;

អត្តា និរត្តា [អត្តំ និរត្តំ (ពហូសុ)] ន ហិ តស្ស អត្ថិ, អធោសិ សោ ទិដ្ឋិមិធេវ សព្ពន្តិ.

ទុដ្ឋដ្ឋកសុត្តំ តតិយំ និដ្ឋិតំ.

៤. សុទ្ធដ្ឋកសុត្តំ

៧៩៤. បស្សាមិ សុទ្ធំ បរមំ អរោគំ, ទិដ្ឋេន សំសុទ្ធិ នរស្ស ហោតិ;

ឯវាភិជានំ [ឯតាភិជានំ (សី. បី.)] បរមន្តិ ញត្វា, សុទ្ធានុបស្សីតិ បច្ចេតិ ញាណំ.

៧៩៥. ទិដ្ឋេន ចេ សុទ្ធិ នរស្ស ហោតិ, ញាណេន វា សោ បជហាតិ ទុក្ខំ;

អញ្ញេន សោ សុជ្ឈតិ សោបធីកោ, ទិដ្ឋី ហិ នំ បាវ តថា វទានំ.

៧៩៦. ន ព្រាហ្មណោ អញ្ញតោ សុទ្ធិមាហ, ទិដ្ឋេ សុតេ សីលវតេ មុតេ វា;

បុញ្ញេ ច បាបេ ច អនូបលិត្តោ, អត្តញ្ជហោ នយិធ បកុព្ពមានោ.

៧៩៧. បុរិមំ បហាយ អបរំ សិតាសេ, ឯជានុគា តេ ន តរន្តិ សង្គំ;

តេ ឧគ្គហាយន្តិ និរស្សជន្តិ, កបីវ សាខំ បមុញ្ចំ គហាយំ [បមុខំ គហាយ (ស្យា.), បមុញ្ច គហាយ (ក.)].

៧៩៨. សយំ សមាទាយ វតានិ ជន្តុ, ឧច្ចាវចំ គច្ឆតិ សញ្ញសត្តោ;

វិទ្វា ច វេទេហិ សមេច្ច ធម្មំ, ន ឧច្ចាវចំ គច្ឆតិ ភូរិបញ្ញោ.

៧៩៩. ស សព្ពធម្មេសុ វិសេនិភូតោ, យំ កិញ្ចិ ទិដ្ឋំ វ សុតំ មុតំ វា;

តមេវ ទស្សិំ វិវដំ ចរន្តំ, កេនីធ លោកស្មិ វិកប្បយេយ្យ.

៨០០. ន កប្បយន្តិ ន បុរេក្ខរោន្តិ, អច្ចន្តសុទ្ធីតិ ន តេ វទន្តិ;

អាទានគន្ថំ គថិតំ វិសជ្ជ, អាសំ ន កុព្ពន្តិ កុហិញ្ចិ លោកេ.

៨០១. សីមាតិគោ ព្រាហ្មណោ តស្ស នត្ថិ, ញត្វា វ ទិស្វា វ [ញត្វា ច ទិស្វា ច (ក. សី. ក.)] សមុគ្គហីតំ;

ន រាគរាគី ន វិរាគរត្តោ, តស្សីធ នត្ថី បរមុគ្គហីតន្តិ.

សុទ្ធដ្ឋកសុត្តំ ចតុត្ថំ និដ្ឋិតំ.

៥. បរមដ្ឋកសុត្តំ

៨០២. បរមន្តិ ទិដ្ឋីសុ បរិព្ពសានោ, យទុត្តរិ កុរុតេ ជន្តុ លោកេ;

ហីនាតិ អញ្ញេ តតោ សព្ពមាហ, តស្មា វិវាទានិ អវីតិវត្តោ.

៨០៣. យទត្តនី បស្សតិ អានិសំសំ, ទិដ្ឋេ សុតេ សីលវតេ [សីលព្ពតេ (ស្យា.)] មុតេ វា;

តទេវ សោ តត្ថ សមុគ្គហាយ, និហីនតោ បស្សតិ សព្ពមញ្ញំ.

៨០៤. តំ វាបិ គន្ថំ កុសលា វទន្តិ, យំ និស្សិតោ បស្សតិ ហីនមញ្ញំ;

តស្មា ហិ ទិដ្ឋំ វ សុតំ មុតំ វា, សីលព្ពតំ ភិក្ខុ ន និស្សយេយ្យ.

៨០៥. ទិដ្ឋិម្បិ លោកស្មិំ ន កប្បយេយ្យ, ញាណេន វា សីលវតេន វាបិ;

សមោតិ អត្តានមនូបនេយ្យ, ហីនោ ន មញ្ញេថ វិសេសិ វាបិ.

៨០៦. អត្តំ បហាយ អនុបាទិយានោ, ញាណេបិ សោ និស្សយំ នោ ករោតិ;

ស វេ វិយត្តេសុ [វិយុត្តេសុ (សី. អដ្ឋ.), ទ្វិយត្តេសុ (ក.)] ន វគ្គសារី, ទិដ្ឋិម្បិ [ទិដ្ឋិមបិ (ក.)] សោ ន បច្ចេតិ កិញ្ចិ.

៨០៧. យស្សូភយន្តេ បណិធីធ នត្ថិ, ភវាភវាយ ឥធ វា ហុរំ វា;

និវេសនា តស្ស ន សន្តិ កេចិ, ធម្មេសុ និច្ឆេយ្យ សមុគ្គហីតំ.

៨០៨. តស្សីធ ទិដ្ឋេ វ សុតេ មុតេ វា, បកប្បិតា នត្ថិ អណូបិ សញ្ញា;

តំ ព្រាហ្មណំ ទិដ្ឋិមនាទិយានំ, កេនីធ លោកស្មិំ វិកប្បយេយ្យ.

៨០៩. ន កប្បយន្តិ ន បុរេក្ខរោន្តិ, ធម្មាបិ តេសំ ន បដិច្ឆិតាសេ;

ន ព្រាហ្មណោ សីលវតេន នេយ្យោ, បារង្គតោ ន បច្ចេតិ តាទីតិ.

បរមដ្ឋកសុត្តំ បញ្ចមំ និដ្ឋិតំ.

៦. ជរាសុត្តំ

៨១០. អប្បំ វត ជីវិតំ ឥទំ, ឱរំ វស្សសតាបិ មិយ្យតិ [មីយតិ (សី. អដ្ឋ.)];

យោ ចេបិ អតិច្ច ជីវតិ, អថ ខោ សោ ជរសាបិ មិយ្យតិ.

៨១១. សោចន្តិ ជនា មមាយិតេ, ន ហិ សន្តិ [ន ហិ សន្តា (សី.), ន ហី សន្តិ (កត្ថចិ)] និច្ចា បរិគ្គហា;

វិនាភាវសន្តមេវិទំ, ឥតិ ទិស្វា នាគារមាវសេ.

៨១២. មរណេនបិ តំ បហីយតិ [បហិយ្យតិ (សី. ស្យា. ក.)], យំ បុរិសោ មមិទន្តិ [មមយិទន្តិ (សី. ស្យា. ក.), មមាយន្តិ (ក.)] មញ្ញតិ;

ឯតម្បិ វិទិត្វា [ឯតំ ទិស្វាន (និទ្ទេសេ), ឯតម្បិ វិទិត្វ (?)] បណ្ឌិតោ, ន មមត្តាយ នមេថ មាមកោ.

៨១៣. សុបិនេន យថាបិ សង្គតំ, បដិពុទ្ធោ បុរិសោ ន បស្សតិ;

ឯវម្បិ បិយាយិតំ ជនំ, បេតំ កាលកតំ ន បស្សតិ.

៨១៤. ទិដ្ឋាបិ សុតាបិ តេ ជនា, យេសំ នាមមិទំ បវុច្ចតិ [នាមមេវា វសិស្សតិ (សី. ស្យា. បី.)];

នាមំយេវាវសិស្សតិ, អក្ខេយ្យំ បេតស្ស ជន្តុនោ.

៨១៥. សោកប្បរិទេវមច្ឆរំ [សោកបរិទេវមច្ឆរំ (សី. ស្យា. បី.), សោកំ បរិទេវមច្ឆរំ (?)], ន ជហន្តិ គិទ្ធា មមាយិតេ;

តស្មា មុនយោ បរិគ្គហំ, ហិត្វា អចរិំសុ ខេមទស្សិនោ.

៨១៦. បតិលីនចរស្ស ភិក្ខុនោ, ភជមានស្ស វិវិត្តមាសនំ;

សាមគ្គិយមាហុ តស្ស តំ, យោ អត្តានំ ភវនេ ន ទស្សយេ.

៨១៧. សព្ពត្ថ មុនី អនិស្សិតោ, ន បិយំ កុព្ពតិ នោបិ អប្បិយំ;

តស្មិំ បរិទេវមច្ឆរំ, បណ្ណេ វារិ យថា ន លិម្បតិ [លិប្បតិ (សី. បី.)].

៨១៨. ឧទពិន្ទុ យថាបិ បោក្ខរេ, បទុមេ វារិ យថា ន លិម្បតិ;

ឯវំ មុនិ នោបលិម្បតិ, យទិទំ ទិដ្ឋសុតំ មុតេសុ វា.

៨១៩. ធោនោ ន ហិ តេន មញ្ញតិ, យទិទំ ទិដ្ឋសុតំ មុតេសុ វា;

នាញ្ញេន វិសុទ្ធិមិច្ឆតិ, ន ហិ សោ រជ្ជតិ នោ វិរជ្ជតីតិ.

ជរាសុត្តំ ឆដ្ឋំ និដ្ឋិតំ.

៧. តិស្សមេត្តេយ្យសុត្តំ

៨២០. ‘‘មេថុនមនុយុត្តស្ស, (ឥច្ចាយស្មា តិស្សោ មេត្តេយ្យោ) វិឃាតំ ព្រូហិ មារិស;

សុត្វាន តវ សាសនំ, វិវេកេ សិក្ខិស្សាមសេ.

៨២១. ‘‘មេថុនមនុយុត្តស្ស, (មេត្តេយ្យាតិ ភគវា) មុស្សតេ វាបិ សាសនំ;

មិច្ឆា ច បដិបជ្ជតិ, ឯតំ តស្មិំ អនារិយំ.

៨២២. ‘‘ឯកោ បុព្ពេ ចរិត្វាន, មេថុនំ យោ និសេវតិ;

យានំ ភន្តំ វ តំ លោកេ, ហីនមាហុ បុថុជ្ជនំ.

៨២៣. ‘‘យសោ កិត្តិ ច យា បុព្ពេ, ហាយតេ វាបិ តស្ស សា;

ឯតម្បិ ទិស្វា សិក្ខេថ, មេថុនំ វិប្បហាតវេ.

៨២៤. ‘‘សង្កប្បេហិ បរេតោ សោ, កបណោ វិយ ឈាយតិ;

សុត្វា បរេសំ និគ្ឃោសំ, មង្កុ ហោតិ តថាវិធោ.

៨២៥. ‘‘អថ សត្ថានិ កុរុតេ, បរវាទេហិ ចោទិតោ;

ឯស ខ្វស្ស មហាគេធោ, មោសវជ្ជំ បគាហតិ.

៨២៦. ‘‘បណ្ឌិតោតិ សមញ្ញាតោ, ឯកចរិយំ អធិដ្ឋិតោ;

អថាបិ [ស ចាបិ (និទ្ទេសេ)] មេថុនេ យុត្តោ, មន្ទោវ បរិកិស្សតិ [បរិកិលិស្សតិ (សី.)].

៨២៧. ‘‘ឯតមាទីនវំ ញត្វា, មុនិ បុព្ពាបរេ ឥធ;

ឯកចរិយំ ទឡ្ហំ កយិរា, ន និសេវេថ មេថុនំ.

៨២៨. ‘‘វិវេកញ្ញេវ សិក្ខេថ, ឯតទរិយានមុត្តមំ;

ន តេន សេដ្ឋោ មញ្ញេថ, ស វេ និព្ពានសន្តិកេ.

៨២៩. ‘‘រិត្តស្ស មុនិនោ ចរតោ, កាមេសុ អនបេក្ខិនោ;

ឱឃតិណ្ណស្ស បិហយន្តិ, កាមេសុ គធិតា [គថិតា (សី.)] បជា’’តិ.

តិស្សមេត្តេយ្យសុត្តំ សត្តមំ និដ្ឋិតំ.

៨. បសូរសុត្តំ

៨៣០. ឥធេវ សុទ្ធិ ឥតិ វាទយន្តិ [វិទិយន្តិ (សី. បី.)], នាញ្ញេសុ ធម្មេសុ វិសុទ្ធិមាហុ;

យំ និស្សិតា តត្ថ សុភំ វទានា, បច្ចេកសច្ចេសុ បុថូ និវិដ្ឋា.

៨៣១. តេ វាទកាមា បរិសំ វិគយ្ហ, ពាលំ ទហន្តី មិថុ អញ្ញមញ្ញំ;

វទន្តិ តេ អញ្ញសិតា កថោជ្ជំ, បសំសកាមា កុសលា វទានា.

៨៣២. យុត្តោ កថាយំ បរិសាយ មជ្ឈេ, បសំសមិច្ឆំ វិនិឃាតិ ហោតិ;

អបាហតស្មិំ បន មង្កុ ហោតិ, និន្ទាយ សោ កុប្បតិ រន្ធមេសី.

៨៣៣. យមស្ស វាទំ បរិហីនមាហុ, អបាហតំ បញ្ហវិមំសកាសេ;

បរិទេវតិ សោចតិ ហីនវាទោ, ឧបច្ចគា មន្តិ អនុត្ថុនាតិ.

៨៣៤. ឯតេ វិវាទា សមណេសុ ជាតា, ឯតេសុ ឧគ្ឃាតិ និឃាតិ ហោតិ;

ឯតម្បិ ទិស្វា វិរមេ កថោជ្ជំ, ន ហញ្ញទត្ថត្ថិបសំសលាភា.

៨៣៥. បសំសិតោ វា បន តត្ថ ហោតិ, អក្ខាយ វាទំ បរិសាយ មជ្ឈេ;

សោ ហស្សតី ឧណ្ណមតី [ឧន្នមតី (?)] ច តេន, បប្បុយ្យ តមត្ថំ យថា មនោ អហុ.

៨៣៦. យា ឧណ្ណតី [ឧន្នតី (?)] សាស្ស វិឃាតភូមិ, មានាតិមានំ វទតេ បនេសោ;

ឯតម្បិ ទិស្វា ន វិវាទយេថ, ន ហិ តេន សុទ្ធិំ កុសលា វទន្តិ.

៨៣៧. សូរោ យថា រាជខាទាយ បុដ្ឋោ, អភិគជ្ជមេតិ បដិសូរមិច្ឆំ;

យេនេវ សោ តេន បលេហិ សូរ, បុព្ពេវ នត្ថិ យទិទំ យុធាយ.

៨៣៨. យេ ទិដ្ឋិមុគ្គយ្ហ វិវាទយន្តិ [វិវាទិយន្តិ (សី. បី.)], ឥទមេវ សច្ចន្តិ ច វាទយន្តិ;

តេ ត្វំ វទស្សូ ន ហិ តេធ អត្ថិ, វាទម្ហិ ជាតេ បដិសេនិកត្តា.