នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស
ខុទ្ទកនិកាយេ
សុត្តនិបាតបាឡិ
១. ឧរគវគ្គោ
១. ឧរគសុត្តំ
១. យោ [យោ វេ (ស្យា.)] ឧប្បតិតំ វិនេតិ កោធំ, វិសដំ សប្បវិសំវ ឱសធេហិ [ឱសធេភិ (ក.)];
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ [ជិណ្ណមិវ តចំ (សី. ស្យា. កំ. បី.), ជិណ្ណមិវា តចំ (?)] បុរាណំ.
២. យោ រាគមុទច្ឆិទា អសេសំ, ភិសបុប្ផំវ សរោរុហំ [សរេរុហំ (ក.)] វិគយ្ហ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ, បុរាណំ.
៣. យោ តណ្ហមុទច្ឆិទា អសេសំ, សរិតំ សីឃសរំ វិសោសយិត្វា;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
៤. យោ មានមុទព្ពធី អសេសំ, នឡសេតុំវ សុទុព្ពលំ មហោឃោ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
៥. យោ នាជ្ឈគមា ភវេសុ សារំ, វិចិនំ បុប្ផមិវ [បុប្ផមិវ (ពហូសុ)] ឧទុម្ពរេសុ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
៦. យស្សន្តរតោ ន សន្តិ កោបា, ឥតិភវាភវតញ្ច [ឥតិព្ភវាភវតញ្ច (ក.)] វីតិវត្តោ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
៧. យស្ស វិតក្កា វិធូបិតា, អជ្ឈត្តំ សុវិកប្បិតា អសេសា;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
៨. យោ នាច្ចសារី ន បច្ចសារី, សព្ពំ អច្ចគមា ឥមំ បបញ្ចំ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
៩. យោ នាច្ចសារី ន បច្ចសារី, សព្ពំ វិតថមិទន្តិ ញត្វា [ឧត្វា (ស្យា. បី. ក.)] លោកេ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១០. យោ នាច្ចសារី ន បច្ចសារី, សព្ពំ វិតថមិទន្តិ វីតលោភោ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១១. យោ នាច្ចសារី ន បច្ចសារី, សព្ពំ វិតថមិទន្តិ វីតរាគោ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១២. យោ នាច្ចសារី ន បច្ចសារី, សព្ពំ វិតថមិទន្តិ វីតទោសោ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១៣. យោ នាច្ចសារី ន បច្ចសារី, សព្ពំ វិតថមិទន្តិ វីតមោហោ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១៤. យស្សានុសយា ន សន្តិ កេចិ, មូលា ច អកុសលា សមូហតាសេ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១៥. យស្ស ទរថជា ន សន្តិ កេចិ, ឱរំ អាគមនាយ បច្ចយាសេ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១៦. យស្ស វនថជា ន សន្តិ កេចិ, វិនិពន្ធាយ ភវាយ ហេតុកប្បា;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
១៧. យោ នីវរណេ បហាយ បញ្ច, អនិឃោ តិណ្ណកថំកថោ វិសល្លោ;
សោ ភិក្ខុ ជហាតិ ឱរបារំ, ឧរគោ ជិណ្ណមិវត្តចំ បុរាណំ.
ឧរគសុត្តំ បឋមំ និដ្ឋិតំ.
២. ធនិយសុត្តំ
១៨. ‘‘បក្កោទនោ ទុទ្ធខីរោហមស្មិ, (ឥតិ ធនិយោ គោបោ)
អនុតីរេ មហិយា សមានវាសោ;
ឆន្នា កុដិ អាហិតោ គិនិ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
១៩. ‘‘អក្កោធនោ វិគតខិលោហមស្មិ [វិគតខីលោហមស្មិ (សី. បី.)], (ឥតិ ភគវា)
អនុតីរេ មហិយេករត្តិវាសោ;
វិវដា កុដិ និព្ពុតោ គិនិ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២០. ‘‘អន្ធកមកសា ន វិជ្ជរេ, (ឥតិ ធនិយោ គោបោ)
កច្ឆេ រូឡ្ហតិណេ ចរន្តិ គាវោ;
វុដ្ឋិម្បិ សហេយ្យុមាគតំ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២១. ‘‘ពទ្ធាសិ ភិសី សុសង្ខតា, (ឥតិ ភគវា)
តិណ្ណោ បារគតោ វិនេយ្យ ឱឃំ;
អត្ថោ ភិសិយា ន វិជ្ជតិ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២២. ‘‘គោបី មម អស្សវា អលោលា, (ឥតិ ធនិយោ គោបោ)
ទីឃរត្តំ [ទីឃរត្ត (ក.)] សំវាសិយា មនាបា;
តស្សា ន សុណាមិ កិញ្ចិ បាបំ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២៣. ‘‘ចិត្តំ មម អស្សវំ វិមុត្តំ, (ឥតិ ភគវា)
ទីឃរត្តំ បរិភាវិតំ សុទន្តំ;
បាបំ បន មេ ន វិជ្ជតិ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២៤. ‘‘អត្តវេតនភតោហមស្មិ, (ឥតិ ធនិយោ គោបោ)
បុត្តា ច មេ សមានិយា អរោគា;
តេសំ ន សុណាមិ កិញ្ចិ បាបំ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២៥. ‘‘នាហំ ភតកោស្មិ កស្សចិ, (ឥតិ ភគវា)
និព្ពិដ្ឋេន ចរាមិ សព្ពលោកេ;
អត្ថោ ភតិយា ន វិជ្ជតិ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២៦. ‘‘អត្ថិ វសា អត្ថិ ធេនុបា, (ឥតិ ធនិយោ គោបោ)
គោធរណិយោ បវេណិយោបិ អត្ថិ;
ឧសភោបិ គវម្បតីធ អត្ថិ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២៧. ‘‘នត្ថិ វសា នត្ថិ ធេនុបា, (ឥតិ ភគវា)
គោធរណិយោ បវេណិយោបិ នត្ថិ;
ឧសភោបិ គវម្បតីធ នត្ថិ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២៨. ‘‘ខិលា និខាតា អសម្បវេធី, (ឥតិ ធនិយោ គោបោ)
ទាមា មុញ្ជមយា នវា សុសណ្ឋានា;
ន ហិ សក្ខិន្តិ ធេនុបាបិ ឆេត្តុំ [ឆេតុំ (ក.)], អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
២៩. ‘‘ឧសភោរិវ ឆេត្វ [ឆេត្វា (ស្យា. ក.)] ពន្ធនានិ, (ឥតិ ភគវា)
នាគោ បូតិលតំវ ទាលយិត្វា [បូតិលតំ បទាលយិត្វា (ស្យា. ក.)];
នាហំ បុនុបេស្សំ [បុន ឧបេស្សំ (សី. ស្យា. កំ. បី.), បុនុបេយ្យ (ក.)] គព្ភសេយ្យំ, អថ ចេ បត្ថយសី បវស្ស ទេវ’’.
៣០. ‘‘និន្នញ្ច ថលញ្ច បូរយន្តោ, មហាមេឃោ បវស្សិ តាវទេវ;
សុត្វា ទេវស្ស វស្សតោ, ឥមមត្ថំ ធនិយោ អភាសថ.
៣១. ‘‘លាភា វត នោ អនប្បកា, យេ មយំ ភគវន្តំ អទ្ទសាម;
សរណំ តំ ឧបេម ចក្ខុម, សត្ថា នោ ហោហិ តុវំ មហាមុនិ.
៣២. ‘‘គោបី ច អហញ្ច អស្សវា, ព្រហ្មចរិយំ [ព្រហ្មចរិយ (ក.)] សុគតេ ចរាមសេ;
ជាតិមរណស្ស បារគូ [បារគា (សី. ស្យា. កំ. បី.)], ទុក្ខស្សន្តករា ភវាមសេ’’.
៣៣. ‘‘នន្ទតិ បុត្តេហិ បុត្តិមា, (ឥតិ មារោ បាបិមា)
គោមា [គោមិកោ (សី. បី.), គោបិកោ (ស្យា. កំ.), គោបិយោ (ក.)] គោហិ តថេវ នន្ទតិ;
ឧបធី ហិ នរស្ស នន្ទនា, ន ហិ សោ នន្ទតិ យោ និរូបធិ’’.
៣៤. ‘‘សោចតិ បុត្តេហិ បុត្តិមា, (ឥតិ ភគវា)
គោបិយោ គោហិ តថេវ សោចតិ;
ឧបធី ហិ នរស្ស សោចនា, ន ហិ សោ សោចតិ យោ និរូបធី’’តិ.
ធនិយសុត្តំ ទុតិយំ និដ្ឋិតំ.
៣. ខគ្គវិសាណសុត្តំ
៣៥. សព្ពេសុ ភូតេសុ និធាយ ទណ្ឌំ, អវិហេឋយំ អញ្ញតរម្បិ តេសំ;
ន បុត្តមិច្ឆេយ្យ កុតោ សហាយំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៣៦. សំសគ្គជាតស្ស ភវន្តិ ស្នេហា, ស្នេហន្វយំ ទុក្ខមិទំ បហោតិ;
អាទីនវំ ស្នេហជំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៣៧. មិត្តេ សុហជ្ជេ អនុកម្បមានោ, ហាបេតិ អត្ថំ បដិពទ្ធចិត្តោ;
ឯតំ ភយំ សន្ថវេ [សន្ធវេ (ក.)] បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៣៨. វំសោ វិសាលោវ យថា វិសត្តោ, បុត្តេសុ ទារេសុ ច យា អបេក្ខា;
វំសក្កឡីរោវ [វំសកឡីរោវ (សី.), វំសាកឡីរោវ (ស្យា. កំ. បី.), វំសេកឡីរោវ (និទ្ទេស)] អសជ្ជមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៣៩. មិគោ អរញ្ញម្ហិ យថា អពទ្ធោ [អពន្ធោ (ស្យា. កំ.)], យេនិច្ឆកំ គច្ឆតិ គោចរាយ;
វិញ្ញូ នរោ សេរិតំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤០. អាមន្តនា ហោតិ សហាយមជ្ឈេ, វាសេ ឋានេ គមនេ ចារិកាយ;
អនភិជ្ឈិតំ សេរិតំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤១. ខិឌ្ឌា រតី ហោតិ សហាយមជ្ឈេ, បុត្តេសុ ច វិបុលំ ហោតិ បេមំ;
បិយវិប្បយោគំ វិជិគុច្ឆមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤២. ចាតុទ្ទិសោ អប្បដិឃោ ច ហោតិ, សន្តុស្សមានោ ឥតរីតរេន;
បរិស្សយានំ សហិតា អឆម្ភី, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤៣. ទុស្សង្គហា បព្ពជិតាបិ ឯកេ, អថោ គហដ្ឋា ឃរមាវសន្តា;
អប្បោស្សុក្កោ បរបុត្តេសុ ហុត្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤៤. ឱរោបយិត្វា គិហិព្យញ្ជនានិ [គិហិវ្យញ្ជនានិ (ស្យា. កំ. បី.)], សញ្ឆិន្នបត្តោ [សំសីនបត្តោ (សី.)] យថា កោវិឡារោ;
ឆេត្វាន វីរោ គិហិពន្ធនានិ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤៥. សចេ លភេថ និបកំ សហាយំ, សទ្ធិំ ចរំ សាធុវិហារិធីរំ;
អភិភុយ្យ សព្ពានិ បរិស្សយានិ, ចរេយ្យ តេនត្តមនោ សតីមា.
៤៦. នោ ចេ លភេថ និបកំ សហាយំ, សទ្ធិំ ចរំ សាធុវិហារិធីរំ;
រាជាវ រដ្ឋំ វិជិតំ បហាយ, ឯកោ ចរេ មាតង្គរញ្ញេវ នាគោ.
៤៧. អទ្ធា បសំសាម សហាយសម្បទំ, សេដ្ឋា សមា សេវិតព្ពា សហាយា;
ឯតេ អលទ្ធា អនវជ្ជភោជី, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤៨. ទិស្វា សុវណ្ណស្ស បភស្សរានិ, កម្មារបុត្តេន សុនិដ្ឋិតានិ;
សង្ឃដ្ដមានានិ ទុវេ ភុជស្មិំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៤៩. ឯវំ ទុតិយេន [ទុតិយេន (សព្ពត្ថ)] សហា មមស្ស, វាចាភិលាបោ អភិសជ្ជនា វា;
ឯតំ ភយំ អាយតិំ បេក្ខមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥០. កាមា ហិ ចិត្រា មធុរា មនោរមា, វិរូបរូបេន មថេន្តិ ចិត្តំ;
អាទីនវំ កាមគុណេសុ ទិស្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥១. ឦតី ច គណ្ឌោ ច ឧបទ្ទវោ ច, រោគោ ច សល្លញ្ច ភយញ្ច មេតំ;
ឯតំ ភយំ កាមគុណេសុ ទិស្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥២. សីតញ្ច ឧណ្ហញ្ច ខុទំ បិបាសំ, វាតាតបេ ឌំសសរីសបេ [ឌំសសិរិំសបេ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ច;
សព្ពានិបេតានិ អភិសម្ភវិត្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥៣. នាគោវ យូថានិ វិវជ្ជយិត្វា, សញ្ជាតខន្ធោ បទុមី ឧឡារោ;
យថាភិរន្តំ វិហរំ [វិហរេ (សី. បី. និទ្ទេស)] អរញ្ញេ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥៤. អដ្ឋានតំ សង្គណិការតស្ស, យំ ផស្សយេ [ផុស្សយេ (ស្យា.)] សាមយិកំ វិមុត្តិំ;
អាទិច្ចពន្ធុស្ស វចោ និសម្ម, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥៥. ទិដ្ឋីវិសូកានិ ឧបាតិវត្តោ, បត្តោ និយាមំ បដិលទ្ធមគ្គោ;
ឧប្បន្នញាណោម្ហិ អនញ្ញនេយ្យោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥៦. និល្លោលុបោ និក្កុហោ និប្បិបាសោ, និម្មក្ខោ និទ្ធន្តកសាវមោហោ;
និរាសយោ [និរាសាសោ (ក.)] សព្ពលោកេ ភវិត្វា, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥៧. បាបំ សហាយំ បរិវជ្ជយេថ, អនត្ថទស្សិំ វិសមេ និវិដ្ឋំ;
សយំ ន សេវេ បសុតំ បមត្តំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥៨. ពហុស្សុតំ ធម្មធរំ ភជេថ, មិត្តំ ឧឡារំ បដិភានវន្តំ;
អញ្ញាយ អត្ថានិ វិនេយ្យ កង្ខំ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៥៩. ខិឌ្ឌំ រតិំ កាមសុខញ្ច លោកេ, អនលង្ករិត្វា អនបេក្ខមានោ;
វិភូសនដ្ឋានា វិរតោ សច្ចវាទី, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៦០. បុត្តញ្ច ទារំ បិតរញ្ច មាតរំ, ធនានិ ធញ្ញានិ ច ពន្ធវានិ [ពន្ធវានិ ច (បី.)];
ហិត្វាន កាមានិ យថោធិកានិ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៦១. សង្គោ ឯសោ បរិត្តមេត្ថ សោខ្យំ, អប្បស្សាទោ ទុក្ខមេត្ថ ភិយ្យោ;
គឡោ ឯសោ ឥតិ ញត្វា មុតីមា [មតីមា (ស្យា. ក.)], ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៦២. សន្ទាលយិត្វាន [បទាលយិត្វាន (ក.)] សំយោជនានិ, ជាលំវ ភេត្វា សលិលម្ពុចារី;
អគ្គីវ ទឌ្ឍំ អនិវត្តមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៦៣. ឱក្ខិត្តចក្ខូ ន ច បាទលោលោ, គុត្តិន្ទ្រិយោ រក្ខិតមានសានោ;
អនវស្សុតោ អបរិឌយ្ហមានោ, ឯកោ ចរេ ខគ្គវិសាណកប្បោ.
៦៤. ឱហារយិត្វា គិហិព្យញ្ជនានិ, សញ្ឆន្នបត្តោ [សញ្ឆិន្នបត្តោ (ស្យា. បី.), បច្ឆិន្នបត្តោ (ក.)] យថា បារិឆត្តោ;