២. ទុតិយសុត្តន្តនិទ្ទេសោ
១៨៧. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘បញ្ចិមានិ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយានិ. កតមានិ បញ្ច? សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ. យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឥមេសំ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, ន មេ តេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ [ចេវ (ក.) សំ. និ. ៥.៤៧៦] វា សមណសម្មតា, ព្រាហ្មណេសុ វា ព្រាហ្មណសម្មតា; ន ច បនេតេ អាយស្មន្តា [អាយស្មន្តោ សំ. និ. ៥.៤៧៦] សាមញ្ញត្ថំ វា ព្រហ្មញ្ញត្ថំ វា ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តិ. យេ ច ខោ កេចិ [យេ កេចិ ខោ (ស្យា.), យេ ហិ កេចិ ខោ (ក.) សំ. និ. ៥.៤៧៦ បស្សិតព្ពា] ភិក្ខវេ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ឥមេសំ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយញ្ច អត្ថង្គមញ្ច អស្សាទញ្ច អាទីនវញ្ច និស្សរណញ្ច យថាភូតំ បជានន្តិ, តេ ខោ មេ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សមណេសុ វា សមណសម្មតា, ព្រាហ្មណេសុ វា ព្រាហ្មណសម្មតា; តេ ច បនាយស្មន្តា សាមញ្ញត្ថញ្ច ព្រហ្មញ្ញត្ថញ្ច ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរន្តី’’តិ.
១៨៨. កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយោ ហោតិ; កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយំ បជានាតិ? កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមោ ហោតិ; កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមំ បជានាតិ? កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទោ ហោតិ, កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទំ បជានាតិ? កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវោ ហោតិ; កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវំ បជានាតិ? កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ ហោតិ; កតិហាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ បជានាតិ?
ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយោ ហោតិ; ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយំ បជានាតិ. ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមោ ហោតិ; ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមំ បជានាតិ. បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទោ ហោតិ; បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទំ បជានាតិ. បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវោ ហោតិ; បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវំ បជានាតិ. អសីតិសតំ អាការេហិ [អសីតិសតាការេហិ (ស្យា.)] បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ ហោតិ; អសីតិសតំ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ បជានាតិ.
កតមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយោ ហោតិ; កតមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយំ បជានាតិ? អធិមោក្ខត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, អធិមោក្ខវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, អធិមោក្ខវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ; បគ្គហត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, បគ្គហវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, បគ្គហវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ; ឧបដ្ឋានត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ; អវិក្ខេបត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ; ទស្សនត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ទស្សនវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ទស្សនវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ. អធិមោក្ខត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, បគ្គហត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, អវិក្ខេបត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ទស្សនត្ថាយ អាវជ្ជនាយ សមុទយោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ. អធិមោក្ខវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, បគ្គហវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ទស្សនវសេន ឆន្ទស្ស សមុទយោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ. អធិមោក្ខវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, បគ្គហវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, ទស្សនវសេន មនសិការស្ស សមុទយោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ. សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តុបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស សមុទយោ ហោតិ.
ឥមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយោ ហោតិ, ឥមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ សមុទយំ បជានាតិ.
កតមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមោ ហោតិ; កតមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមំ បជានាតិ? អធិមោក្ខត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, អធិមោក្ខវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, អធិមោក្ខវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ [ឯកត្តំ អនុបដ្ឋានំ (ស្យា.)] សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន អត្ថង្គមោ ហោតិ; បគ្គហត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, បគ្គហវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, បគ្គហវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ; ឧបដ្ឋានត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ; អវិក្ខេបត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ; ទស្សនត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ទស្សនវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ទស្សនវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ.
អធិមោក្ខត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, បគ្គហត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, អវិក្ខេបត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ទស្សនត្ថាយ អាវជ្ជនាយ អត្ថង្គមោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ. អធិមោក្ខវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, បគ្គហវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ទស្សនវសេន ឆន្ទស្ស អត្ថង្គមោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ. អធិមោក្ខវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, បគ្គហវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, អវិក្ខេបវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, ទស្សនវសេន មនសិការស្ស អត្ថង្គមោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ. សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, សតិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ, បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស វសេន ឯកត្តអនុបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អត្ថង្គមោ ហោតិ.
ឥមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមោ ហោតិ; ឥមេហិ ចត្តារីសាយ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អត្ថង្គមំ បជានាតិ.
ក. អស្សាទនិទ្ទេសោ
១៨៩. កតមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទោ ហោតិ; កតមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទំ បជានាតិ? អស្សទ្ធិយស្ស អនុបដ្ឋានំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, អស្សទ្ធិយបរិឡាហស្ស អនុបដ្ឋានំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, អធិមោក្ខចរិយាយ វេសារជ្ជំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, សន្តោ ច វិហារាធិគមោ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, យំ សទ្ធិន្ទ្រិយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ អយំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ.
កោសជ្ជស្ស អនុបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, កោសជ្ជបរិឡាហស្ស អនុបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, បគ្គហចរិយាយ វេសារជ្ជំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, សន្តោ ច វិហារាធិគមោ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, យំ វីរិយិន្ទ្រិយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ អយំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ.
បមាទស្ស អនុបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, បមាទបរិឡាហស្ស អនុបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, ឧបដ្ឋានចរិយាយ វេសារជ្ជំ សតិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, សន្តោ ច វិហារាធិគមោ សតិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, យំ សតិន្ទ្រិយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ អយំ សតិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ.
ឧទ្ធច្ចស្ស អនុបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, ឧទ្ធច្ចបរិឡាហស្ស អនុបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, អវិក្ខេបចរិយាយ វេសារជ្ជំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, សន្តោ ច វិហារាធិគមោ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, យំ សមាធិន្ទ្រិយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ អយំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ.
អវិជ្ជាយ អនុបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, អវិជ្ជាបរិឡាហស្ស អនុបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, ទស្សនចរិយាយ វេសារជ្ជំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, សន្តោ ច វិហារាធិគមោ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ ហោតិ, យំ បញ្ញិន្ទ្រិយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតិ សុខំ សោមនស្សំ អយំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អស្សាទោ.
ឥមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទោ ហោតិ; ឥមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អស្សាទំ បជានាតិ.
ខ. អាទីនវនិទ្ទេសោ
១៩០. កតមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវោ ហោតិ; កតមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវំ បជានាតិ? អស្សទ្ធិយស្ស ឧបដ្ឋានំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អស្សទ្ធិយបរិឡាហស្ស ឧបដ្ឋានំ សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អនិច្ចដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, ទុក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អនត្តដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ.
កោសជ្ជស្ស ឧបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, កោសជ្ជបរិឡាហស្ស ឧបដ្ឋានំ វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អនិច្ចដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, ទុក្ខដ្ឋេន…បេ… អនត្តដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ.
បមាទស្ស ឧបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, បមាទបរិឡាហស្ស ឧបដ្ឋានំ សតិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អនិច្ចដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, ទុក្ខដ្ឋេន…បេ… អនត្តដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ.
ឧទ្ធច្ចស្ស ឧបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, ឧទ្ធច្ចបរិឡាហស្ស ឧបដ្ឋានំ សមាធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អនិច្ចដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, ទុក្ខដ្ឋេន…បេ… អនត្តដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ.
អវិជ្ជាយ ឧបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អវិជ្ជាបរិឡាហស្ស ឧបដ្ឋានំ បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អនិច្ចដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, ទុក្ខដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ, អនត្តដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយស្ស អាទីនវោ ហោតិ.
ឥមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវោ ហោតិ; ឥមេហិ បញ្ចវីសតិយា អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អាទីនវំ បជានាតិ.
គ. និស្សរណនិទ្ទេសោ
១៩១. កតមេហិ អសីតិសតំ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ ហោតិ; កតមេហិ អសីតិសតំ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ បជានាតិ? អធិមោក្ខដ្ឋេន សទ្ធិន្ទ្រិយំ អស្សទ្ធិយា និស្សដំ ហោតិ, អស្សទ្ធិយបរិឡាហា និស្សដំ ហោតិ, តទនុវត្តកកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច និស្សដំ ហោតិ, ពហិទ្ធា ច សព្ពនិមិត្តេហិ និស្សដំ ហោតិ, តតោ បណីតតរសទ្ធិន្ទ្រិយស្ស បដិលាភា បុរិមតរសទ្ធិន្ទ្រិយា និស្សដំ ហោតិ; បគ្គហដ្ឋេន វីរិយិន្ទ្រិយំ កោសជ្ជា និស្សដំ ហោតិ, កោសជ្ជបរិឡាហា និស្សដំ ហោតិ, តទនុវត្តកកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច និស្សដំ ហោតិ, ពហិទ្ធា ច សព្ពនិមិត្តេហិ និស្សដំ ហោតិ, តតោ បណីតតរវីរិយិន្ទ្រិយស្ស បដិលាភា បុរិមតរវីរិយិន្ទ្រិយា និស្សដំ ហោតិ; ឧបដ្ឋានដ្ឋេន សតិន្ទ្រិយំ បមាទា និស្សដំ ហោតិ, បមាទបរិឡាហា និស្សដំ ហោតិ, តទនុវត្តកកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច និស្សដំ ហោតិ, ពហិទ្ធា ច សព្ពនិមិត្តេហិ និស្សដំ ហោតិ, តតោ បណីតតរសតិន្ទ្រិយស្ស បដិលាភា បុរិមតរសតិន្ទ្រិយា និស្សដំ ហោតិ; អវិក្ខេបដ្ឋេន សមាធិន្ទ្រិយំ ឧទ្ធច្ចា និស្សដំ ហោតិ, ឧទ្ធច្ចបរិឡាហា និស្សដំ ហោតិ, តទនុវត្តកកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច និស្សដំ ហោតិ, ពហិទ្ធា ច សព្ពនិមិត្តេហិ និស្សដំ ហោតិ, តតោ បណីតតរសមាធិន្ទ្រិយស្ស បដិលាភា បុរិមតរសមាធិន្ទ្រិយា និស្សដំ ហោតិ; ទស្សនដ្ឋេន បញ្ញិន្ទ្រិយំ អវិជ្ជាយ និស្សដំ ហោតិ, អវិជ្ជាបរិឡាហា និស្សដំ ហោតិ, តទនុវត្តកកិលេសេហិ ច ខន្ធេហិ ច និស្សដំ ហោតិ, ពហិទ្ធា ច សព្ពនិមិត្តេហិ និស្សដំ ហោតិ, តតោ បណីតតរបញ្ញិន្ទ្រិយស្ស បដិលាភា បុរិមតរបញ្ញិន្ទ្រិយា និស្សដំ ហោតិ.
១៩២. បុព្ពភាគេ បញ្ចហិ ឥន្ទ្រិយេហិ បឋមជ្ឈានវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, បឋមេ ឈានេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ ទុតិយជ្ឈានវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, ទុតិយេ ឈានេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ តតិយជ្ឈានវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, តតិយេ ឈានេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ ចតុត្ថជ្ឈានវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, ចតុត្ថេ ឈានេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អនិច្ចានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ.
អនិច្ចានុបស្សនា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ ទុក្ខានុបស្សនាវសេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, ទុក្ខានុបស្សនា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អនត្តានុបស្សនាវសេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អនត្តានុបស្សនា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ និព្ពិទានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, និព្ពិទានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ វិរាគានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, វិរាគានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ និរោធានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, និរោធានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ បដិនិស្សគ្គានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, បដិនិស្សគ្គានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ ខយានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, ខយានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ វយានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, វយានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ វិបរិណាមានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, វិបរិណាមានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អនិមិត្តានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អនិមិត្តានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អប្បណិហិតានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អប្បណិហិតានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ សុញ្ញតានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ សុញ្ញតានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អធិបញ្ញាធម្មវិបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ. អធិបញ្ញាធម្មវិបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ យថាភូតញាណទស្សនវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, យថាភូតញាណទស្សនេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អាទីនវានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អាទីនវានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ បដិសង្ខានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, បដិសង្ខានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ វិវដ្ដនានុបស្សនាវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ. វិវដ្ដនានុបស្សនាយ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ សោតាបត្តិមគ្គវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ.
សោតាបត្តិមគ្គេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ សោតាបត្តិផលសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, សោតាបត្តិផលសមាបត្តិយា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ សកទាគាមិមគ្គវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, សកទាគាមិមគ្គេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ សកទាគាមិផលសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, សកទាគាមិផលសមាបត្តិយា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អនាគាមិមគ្គវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អនាគាមិមគ្គេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អនាគាមិផលសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អនាគាមិផលសមាបត្តិយា បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អរហត្តមគ្គវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អរហត្តមគ្គេ បញ្ចហិន្ទ្រិយេហិ អរហត្តផលសមាបត្តិវសេន បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ហោន្តិ.
នេក្ខម្មេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ កាមច្ឆន្ទតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, អព្យាបាទេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ព្យាបាទតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, អាលោកសញ្ញាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ថិនមិទ្ធតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, អវិក្ខេបេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ឧទ្ធច្ចតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, ធម្មវវត្ថានេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ វិចិកិច្ឆាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, ញាណេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អវិជ្ជាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, បាមោជ្ជេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អរតិយា និស្សដានិ ហោន្តិ.
១៩៣. បឋមេ ឈានេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ នីវរណេហិ និស្សដានិ ហោន្តិ, ទុតិយេ ឈានេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ វិតក្កវិចារេហិ និស្សដានិ ហោន្តិ, តតិយេ ឈានេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ បីតិយា និស្សដានិ ហោន្តិ, ចតុត្ថេ ឈានេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សុខទុក្ខេហិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អាកាសានញ្ចាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចិន្ទ្រិយានិ រូបសញ្ញាយ បដិឃសញ្ញាយ នានត្តសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, វិញ្ញាណញ្ចាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាកាសានញ្ចាយតនសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, អាកិញ្ចញ្ញាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចិន្ទ្រិយានិ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសមាបត្តិយា បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ.
អនិច្ចានុបស្សនា បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និច្ចសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, ទុក្ខានុបស្សនា បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សុខសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, អនត្តានុបស្សនា បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អត្តសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, និព្ពិទានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ នន្ទិយា និស្សដានិ ហោន្តិ, វិរាគានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ រាគតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, និរោធានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សមុទយតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, បដិនិស្សគ្គានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាទានតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, ខយានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ឃនសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, វយានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាយូហនតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, វិបរិណាមានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ធុវសញ្ញាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, អនិមិត្តានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និមិត្តតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, អប្បណិហិតានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ បណិធិយា និស្សដានិ ហោន្តិ, សុញ្ញតានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អភិនិវេសតោ និស្សដានិ ហោន្តិ. អធិបញ្ញាធម្មវិបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សារាទានាភិនិវេសតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, យថាភូតញាណទស្សនេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សម្មោហាភិនិវេសតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, អាទីនវានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អាលយាភិនិវេសតោ និស្សដានិ ហោន្តិ, បដិសង្ខានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អប្បដិសង្ខាយ និស្សដានិ ហោន្តិ, វិវដ្ដនានុបស្សនាយ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សញ្ញោគាភិនិវេសតោ និស្សដានិ ហោន្តិ.
សោតាបត្តិមគ្គេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ទិដ្ឋេកដ្ឋេហិ កិលេសេហិ និស្សដានិ ហោន្តិ, សកទាគាមិមគ្គេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ ឱឡារិកេហិ កិលេសេហិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អនាគាមិមគ្គេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ អនុសហគតេហិ កិលេសេហិ និស្សដានិ ហោន្តិ, អរហត្តមគ្គេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ សព្ពកិលេសេហិ និស្សដានិ ហោន្តិ, សព្ពេសញ្ញេវ ខីណាសវានំ តត្ថ តត្ថ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ និស្សដានិ ចេវ ហោន្តិ សុនិស្សដានិ ច បដិប្បស្សទ្ធានិ ច សុប្បដិប្បស្សទ្ធានិ ច.
ឥមេហិ អសីតិសតំ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ ហោតិ; ឥមេហិ អសីតិសតំ អាការេហិ បញ្ចន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ និស្សរណំ បជានាតិ.
សុត្តន្តនិទ្ទេសោ ទុតិយោ.
បឋមភាណវារោ.