៩. តោទេយ្យមាណវបុច្ឆានិទ្ទេសោ

៥៧. យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ, [ឥច្ចាយស្មា តោទេយ្យោ]

តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតិ;

កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ, វិមោក្ខោ តស្ស កីទិសោ.

យស្មិំ កាមា ន វសន្តីតិ យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ ន សំវសន្តិ ន អាវសន្តិ ន បរិវសន្តីតិ – យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ. ឥច្ចាយស្មា តោទេយ្យោតិ. ឥច្ចាតិ បទសន្ធិ…បេ… បទានុបុព្ពតាបេតំ – ឥច្ចាតិ. អាយស្មាតិ បិយវចនំ…បេ…. តោទេយ្យោតិ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស នាមំ…បេ… អភិលាបោតិ – ឥច្ចាយស្មា តោទេយ្យោ.

តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតីតិ តណ្ហា យស្ស នត្ថិ ន សតិ ន សំវិជ្ជតិ នុបលព្ភតិ ញាណគ្គិនា ទឌ្ឍាតិ – តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតិ.

កថំកថា ច យោ តិណ្ណោតិ កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ ឧត្តិណ្ណោ និត្ថិណ្ណោ អតិក្កន្តោ សមតិក្កន្តោ វីតិវត្តោតិ – កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ.

វិមោក្ខោ តស្ស កីទិសោតិ វិមោក្ខោ តស្ស កីទិសោ កិំសណ្ឋិតោ កិំបការោ កិំបដិភាគោ ឥច្ឆិតព្ពោតិ វិមោក្ខំ បុច្ឆតីតិ – វិមោក្ខោ តស្ស កីទិសោ. តេនាហ សោ ព្រាហ្មណោ –

‘‘យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ, [ឥច្ចាយស្មា តោទេយ្យោ]

តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតិ;

កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ, វិមោក្ខោ តស្ស កីទិសោ’’តិ.

៥៨. យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ, [តោទេយ្យាតិ ភគវា]

តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតិ;

កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ, វិមោក្ខោ តស្ស នាបរោ.

យស្មិំ កាមា ន វសន្តីតិ. យស្មិន្តិ យស្មិំ បុគ្គលេ អរហន្តេ ខីណាសវេ. កាមាតិ ឧទ្ទានតោ ទ្វេ កាមា – វត្ថុកាមា ច កិលេសកាមា ច…បេ… ឥមេ វុច្ចន្តិ វត្ថុកាមា…បេ… ឥមេ វុច្ចន្តិ កិលេសកាមា. យស្មិំ កាមា ន វសន្តីតិ យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ ន សំវសន្តិ ន អាវសន្តិ ន បរិវសន្តីតិ – យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ.

តោទេយ្យាតិ ភគវាតិ. តោទេយ្យាតិ ភគវា តំ ព្រាហ្មណំ នាមេន អាលបតិ. ភគវាតិ គារវាធិវចនមេតំ…បេ… សច្ឆិកា បញ្ញត្តិ, យទិទំ ភគវាតិ – តោទេយ្យាតិ ភគវា.

តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតីតិ. តណ្ហាតិ រូបតណ្ហា សទ្ទតណ្ហា គន្ធតណ្ហា រសតណ្ហា ផោដ្ឋព្ពតណ្ហា ធម្មតណ្ហា. យស្សាតិ អរហតោ ខីណាសវស្ស. តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតីតិ តណ្ហា យស្ស នត្ថិ ន សតិ ន សំវិជ្ជតិ នុបលព្ភតិ, បហីនា សមុច្ឆិន្នា វូបសន្តា បដិប្បស្សទ្ធា អភព្ពុប្បត្តិកា ញាណគ្គិនា ទឌ្ឍាតិ – តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតិ.

កថំកថា ច យោ តិណ្ណោតិ កថំកថា វុច្ចតិ វិចិកិច្ឆា. ទុក្ខេ កង្ខា…បេ… ឆម្ភិតត្តំ ចិត្តស្ស មនោវិលេខោ. យោតិ យោ សោ អរហំ ខីណាសវោ. កថំកថា ច យោ តិណ្ណោតិ កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ ឧត្តិណ្ណោ និត្ថិណ្ណោ អតិក្កន្តោ សមតិក្កន្តោ វីតិវត្តោតិ – កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ.

វិមោក្ខោ តស្ស នាបរោតិ នត្ថិ តស្ស អបរោ វិមោក្ខោ. យេន វិមោក្ខេន វិមុច្ចេយ្យ វិមុត្តោ សោ. កតំ តស្ស វិមោក្ខេន ករណីយន្តិ – វិមោក្ខោ តស្ស នាបរោ. តេនាហ ភគវា –

‘‘យស្មិំ កាមា ន វសន្តិ, [តោទេយ្យាតិ ភគវា]

តណ្ហា យស្ស ន វិជ្ជតិ;

កថំកថា ច យោ តិណ្ណោ, វិមោក្ខោ តស្ស នាបរោ’’តិ.

៥៩. និរាសសោ សោ ឧទ អាសសានោ, បញ្ញាណវា សោ ឧទ បញ្ញកប្បី;

មុនិំ អហំ សក្ក យថា វិជញ្ញំ, តំ មេ វិយាចិក្ខ សមន្តចក្ខុ.

និរាសសោ សោ ឧទ អាសសានោតិ និត្តណ្ហោ សោ, ឧទាហុ សតណ្ហោ រូបេ អាសីសតិ [អាសិំសតិ (ស្យា.)], សទ្ទេ…បេ… គន្ធេ… រសេ… ផោដ្ឋព្ពេ… កុលំ… គណំ… អាវាសំ… លាភំ… យសំ… បសំសំ… សុខំ… ចីវរំ… បិណ្ឌបាតំ… សេនាសនំ… គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារំ… កាមធាតុំ … រូបធាតុំ… អរូបធាតុំ… កាមភវំ… រូបភវំ… អរូបភវំ… សញ្ញាភវំ… អសញ្ញាភវំ… នេវសញ្ញានាសញ្ញាភវំ… ឯកវោការភវំ… ចតុវោការភវំ… បញ្ចវោការភវំ… អតីតំ… អនាគតំ… បច្ចុប្បន្នំ… ទិដ្ឋសុតមុតវិញ្ញាតព្ពេ ធម្មេ អាសីសតិ សាទិយតិ បត្ថេតិ បិហេតិ អភិជប្បតីតិ – និរាសសោ សោ ឧទ អាសសានោ.

បញ្ញាណវា សោ ឧទ បញ្ញកប្បីតិ. បញ្ញាណវា សោតិ បណ្ឌិតោ បញ្ញវា ពុទ្ធិមា ញាណី វិភាវី មេធាវី. ឧទ បញ្ញកប្បីតិ ឧទាហុ អដ្ឋសមាបត្តិញាណេន វា បញ្ចាភិញ្ញាញាណេន វា មិច្ឆាញាណេន វា តណ្ហាកប្បំ វា ទិដ្ឋិកប្បំ វា កប្បេតិ ជនេតិ សញ្ជនេតិ និព្ពត្តេតិ អភិនិព្ពត្តេតីតិ – បញ្ញាណវា សោ ឧទ បញ្ញកប្បី.

មុនិំ អហំ សក្ក យថា វិជញ្ញន្តិ. សក្កាតិ សក្កោ ភគវា. សក្យកុលា បព្ពជិតោតិបិ សក្កោ. អថ វា, អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ ធនវាតិបិ សក្កោ. តស្សិមានិ ធនានិ, សេយ្យថិទំ – សទ្ធាធនំ សីលធនំ ហិរិធនំ ឱត្តប្បធនំ សុតធនំ ចាគធនំ បញ្ញាធនំ សតិបដ្ឋានធនំ សម្មប្បធានធនំ ឥទ្ធិបាទធនំ ឥន្ទ្រិយធនំ ពលធនំ ពោជ្ឈង្គធនំ មគ្គធនំ ផលធនំ និព្ពានធនន្តិ. តេហិ អនេកវិធេហិ ធនរតនេហិ អឌ្ឍោ មហទ្ធនោ ធនវាតិបិ សក្កោ. អថ វា, បហុ វិសវី អលមត្តោ សូរោ វីរោ វិក្កន្តោ អភីរូ អច្ឆម្ភី អនុត្រាសី អបលាយី បហីនភយភេរវោ វិគតលោមហំសោតិបិ សក្កោ. មុនិំ អហំ សក្ក យថា វិជញ្ញន្តិ សក្ក យថាហំ មុនិំ ជានេយ្យំ អាជានេយ្យំ វិជានេយ្យំ បដិវិជានេយ្យំ បដិវិជ្ឈេយ្យន្តិ – មុនិំ អហំ សក្ក យថា វិជញ្ញំ.

តំ មេ វិយាចិក្ខ សមន្តចក្ខូតិ. តន្តិ យំ បុច្ឆាមិ យំ យាចាមិ យំ អជ្ឈេសាមិ យំ បសាទេមិ. វិយាចិក្ខាតិ អាចិក្ខាហិ ទេសេហិ បញ្ញបេហិ បដ្ឋបេហិ វិវរាហិ វិភជាហិ ឧត្តានីករោហិ បកាសេហិ. សមន្តចក្ខូតិ សមន្តចក្ខុ វុច្ចតិ សព្ពញ្ញុតញាណំ…បេ… តថាគតោ តេន សមន្តចក្ខូតិ – តំ មេ វិយាចិក្ខ សមន្តចក្ខុ. តេនាហ សោ ព្រាហ្មណោ –

‘‘និរាសសោ សោ ឧទ អាសសានោ, បញ្ញាណវា សោ ឧទ បញ្ញកប្បី;

មុនិំ អហំ សក្ក យថា វិជញ្ញំ, តំ មេ វិយាចិក្ខ សមន្តចក្ខូ’’តិ.

៦០. និរាសសោ សោ ន ច អាសសានោ, បញ្ញាណវា សោ ន ច បញ្ញកប្បី;

ឯវម្បិ តោទេយ្យ មុនិំ វិជាន, អកិញ្ចនំ កាមភវេ អសត្តំ.

និរាសសោ សោ ន ច អាសសានោតិ និត្តណ្ហោ សោ. ន សោ សតណ្ហោ រូបេ នាសីសតិ. សទ្ទេ…បេ… គន្ធេ… ទិដ្ឋសុតមុតវិញ្ញាតព្ពេ ធម្មេ នាសីសតិ ន ឥច្ឆតិ ន សាទិយតិ ន បត្ថេតិ ន បិហេតិ នាភិជប្បតីតិ – និរាសសោ សោ ន ច អាសសានោ.

បញ្ញាណវា សោ ន ច បញ្ញកប្បីតិ. បញ្ញាណវាតិ បណ្ឌិតោ បញ្ញវា ពុទ្ធិមា ញាណី វិភាវី មេធាវី. ន ច បញ្ញកប្បីតិ អដ្ឋសមាបត្តិញាណេន វា បញ្ចាភិញ្ញាញាណេន វា មិច្ឆាញាណេន វា តណ្ហាកប្បំ វា ន កប្បេតិ ទិដ្ឋិកប្បំ វា ន កប្បេតិ ន ជនេតិ ន សញ្ជនេតិ ន និព្ពត្តេតិ នាភិនិព្ពត្តេតីតិ – បញ្ញាណវា សោ ន ច បញ្ញកប្បី.

ឯវម្បិ តោទេយ្យ មុនិំ វិជានាតិ. មុនីតិ មោនំ វុច្ចតិ ញាណំ…បេ… សង្គជាលមតិច្ច សោ មុនិ. ឯវម្បិ តោទេយ្យ មុនិំ វិជានាតិ តោទេយ្យ, ឯវំ មុនិំ ជាន បដិជាន បដិវិជាន បដិវិជ្ឈាតិ – ឯវម្បិ តោទេយ្យ មុនិំ វិជាន.

អកិញ្ចនំ កាមភវេ អសត្តន្តិ. អកិញ្ចនន្តិ រាគកិញ្ចនំ ទោសកិញ្ចនំ មោហកិញ្ចនំ មានកិញ្ចនំ ទិដ្ឋិកិញ្ចនំ កិលេសកិញ្ចនំ ទុច្ចរិតកិញ្ចនំ. យស្សេតានិ [យស្សេតេ (ស្យា.)] កិញ្ចនានិ [កិញ្ចនា (ស្យា.)] បហីនានិ សមុច្ឆិន្នានិ វូបសន្តានិ បដិប្បស្សទ្ធានិ អភព្ពុប្បត្តិកានិ ញាណគ្គិនា ទឌ្ឍានិ, សោ វុច្ចតិ អកិញ្ចនោ. កាមាតិ ឧទ្ទានតោ ទ្វេ កាមា – វត្ថុកាមា ច កិលេសកាមា ច…បេ… ឥមេ វុច្ចន្តិ វត្ថុកាមា…បេ… ឥមេ វុច្ចន្តិ កិលេសកាមា. ភវាតិ ទ្វេ ភវា – កម្មភវោ ច បដិសន្ធិកោ ច បុនព្ភវោ…បេ… អយំ បដិសន្ធិកោ បុនព្ភវោ.

អកិញ្ចនំ កាមភវេ អសត្តន្តិ អកិញ្ចនំ បុគ្គលំ កាមេ ច ភវេ ច អសត្តំ អលគ្គំ អលគ្គិតំ អបលិពុទ្ធំ និក្ខន្តំ និស្សដំ វិប្បមុត្តំ វិសញ្ញុត្តំ វិមរិយាទិកតេន ចេតសា វិហរន្តន្តិ – អកិញ្ចនំ កាមភវេ អសត្តំ. តេនាហ ភគវា –

‘‘និរាសសោ សោ ន ច អាសសានោ, បញ្ញាណវា សោ ន ច បញ្ញកប្បី;

ឯវម្បិ តោទេយ្យ មុនិំ វិជាន, អកិញ្ចនំ កាមភវេ អសត្តន្តិ.

សហ គាថាបរិយោសានា…បេ… សត្ថា មេ ភន្តេ ភគវា, សាវកោហមស្មីតិ.

តោទេយ្យមាណវបុច្ឆានិទ្ទេសោ នវមោ.